Brüt Takas ve Brüt Takas Uygulaması Nedir?

Brüt takas, belirli hisse senetlerinde yatırımcıların riskini azaltmak ve piyasada sağlıklı fiyat oluşumunu desteklemek amacıyla uygulanan bir işlem kuralıdır. Genellikle yüksek volatilite görülen hisselerde uygulanır. Uygulama kararı Borsa İstanbul tarafından alınır ve KAP üzerinden duyurulur.

Brüt takas uygulamasında, satın alınan hisse senetlerinin satışı aynı gün içerisinde gerçekleştirilememektedir. Brüt takasa tabi bir hisse senedi en erken T+1 (bir iş günü sonra) satılabilmektedir. Bu nedenle söz konusu hisselerde aynı gün içerisinde alım ve satım işlemi yapılamamaktadır. Aynı şekilde kredili işlem ve açığa satış işlemleri de genellikle kısıtlanır.

Brüt takasa tabi bir hisse senedinin satışından elde edilen tutar, yine brüt takasa tabi bir hisse senedinin alımında en erken T+1 tarihinde kullanılabilir. Ancak bu tutar, brüt takasa tabi olmayan hisse senetlerinin alımında aynı gün içerisinde kullanılabilmektedir.

Ayrıca, brüt takasa tabi hisselerde satış emrinin takas tarihinde gerçekleşebilmesi için, hesapta emri karşılayacak yeterli miktarda hisse senedinin bulunması gerekmektedir. Bu uygulama yatırımcıların gün içi al-sat imkanını sınırlandırarak spekülatif hareketleri azaltmayı amaçlar.

Örnekler

Örnek 1

Brüt takasa tabi bir hisse senedini Pazartesi günü satın aldığınızı varsayalım. Bu hisseyi aynı gün içerisinde satmanız mümkün değildir. Satış işlemi en erken bir sonraki iş günü (T+1) gerçekleştirilebilir.

Örnek 2

Bir hisse senedini sattınız ve elde ettiğiniz tutarla yeni bir hisse almak istiyorsunuz. Eğer almak istediğiniz hisse brüt takasa tabi değilse, alım işlemini aynı gün içinde gerçekleştirebilirsiniz. Ancak hisse brüt takasa tabiyse, bu tutar en erken T+1 (bir iş günü) tarihinde kullanılabilir.