Son günlerde ulusal basında ve sosyal medyada, dijital oyunlar ve oyun platformlarına
yönelik hazırlıkları süren bir yasa taslağına ilişkin çok sayıda haber ve
yorum yer almaktadır. Bu haberler üzerinden oyuncularımızda ve kamuoyunda oluşan
kaygılar üzerine, Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED) olarak sürece
dair bildiklerimizi, yaptığımız görüşmeleri ve değerlendirmelerimizi kamuoyuyla
paylaşmayı gerekli gördük.

Öncelikle altını çizmek isteriz ki söz konusu düzenleme yeni ortaya çıkmış bir konu
değildir. Dijital oyunlara yönelik bir yasal çerçeve oluşturulması yaklaşık
on yıldır gündemde olan, uzun süredir farklı kamu kurumları nezdinde tartışılan
bir konudur. Özellikle son iki yılda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın da
talepleriyle birlikte bu alanda bir yasa taslağı hazırlanması yoğun biçimde konuşulmakta,
derneğimiz de bu süreçte ilgili kurumlarla temaslarını sürdürmektedir.

Son aylarda konuyla ilgili haberlerin artması üzerine, hem konunun muhatabı olan
kamu kurumlarıyla hem de Türkiye'de oyunların dağıtımını yapan platformlarla görüşmelerimizi
sıklaştırmış bulunuyorduk. Ancak yasa taslağı henüz hazırlanıp kamuoyuyla
paylaşılacak olgunluğa erişmediği için, somut bir metin üzerinden değerlendirme
yapmak ve açıklama yapmak mümkün değildi.

Geçtiğimiz hafta itibari ile yasa taslağının genel çerçevesinin şekillenmeye
başlamasıyla birlikte, taslağın uygulayıcısı olacak Bilgi Teknolojileri ve İletişim
Kurumu ve bağlı olduğu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile resmi görüşme girişimlerimizi
başlattık ve 4 Şubat Salı günü için randevumuzu aldık. Ne var ki bu
görüşme gerçekleşmeden önce, bizim dahi henüz görmediğimiz taslağın bazı bölümlerinin
basına yansıması sonucunda kamuoyunda ve oyuncu topluluklarında ciddi bir
tepki oluştu.

Konunun yetkilileri ile etraflıca görüşüp, aklımızdaki tüm soruları sorma şansı
bulduğumuz ve oyuncularımızın doğru bilgilendirmesini önemsediğimiz için bu açıklamayı
yapmayı uygun gördük.

Çıkan Haberlere Dair Değerlendirmemiz
Oyuncularımızdan ve kamuoyundan, şu ana kadar yayınlanan haberler ve bu haberler
üzerinden yapılan spekülasyonlara ihtiyatla yaklaşmalarını rica ediyoruz. Henüz
kesinleşmemiş, kamuoyuyla paylaşılmaya hazır olmayan bir taslağın parçalar üzerinden
değerlendirilmesi, doğal olarak yanlış anlamalara yol açmaktadır.

Yaptığımız görüşmelerde, yasa taslağı final hale geldiğinde kamuoyuyla paylaşılacağı
bilgisi tarafımıza iletilmiştir. Ayrıca çıkacak yasanın yalnızca çok sınırlı
bir bölümünün dijital oyunlarla ilgili olacağını ve bizim bu oyun dışındaki
alanlar konusunda bir bilgi sahibi olmadığımızı ifade etmek isteriz.

Bu nedenle, taslağın bir bütün olarak son haline gelmesini beklemeden veya tam olarak
içeriğini anlamadan yapılan paylaşımlarda ciddi bilgi hataları olabileceğini
unutmamalıyız. Biz de dernek olarak bugüne kadar konu hakkında yorum yapmak
konusunda bu sebeple aceleci davranmadık.

Bununla birlikte, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Sayın Dr. Ömer Fatih Sayan
ve BTK Başkan Yardımcısı Sayın Dr. Abdulkerim Gün ile yaptığımız uzun görüşme
sonucu edindiğimiz bilgileri paylaşmak istiyoruz. Bu görüşmede taslak metinde
oyunla ilgili yer alan maddeler tarafımıza paylaşılmış, bu maddelere ilişkin görüş
ve teknik değerlendirmelerimiz ilgili kurumlara iletilmiştir.

Mevcut Durum ve Yeni Yasanın Farkı
Bugün itibarıyla Türkiye'de internet üzerinden dağıtılan dijital oyunlara yönelik
özel bir regülasyon bulunmamaktadır. Bu eksiklik sebebiyle dijital oyunlar, doğrudan
oyunlara özgü olmayan ve çok daha genel hükümler içeren 5651 sayılı yasa
kapsamında değerlendirilmektedir.

Bu durum, herhangi bir savcılık talebiyle bir oyun veya platformun tek bir karar
ile kapatılabilmesine olanak tanımaktadır. Yani oyuncularımız Yeni yasa ile dilenen
oyun kapatılabilecek gibi bir endişe taşısa da aslında halihazırdaki durum
budur. Geçmişte Discord ve Roblox örneklerinde de gördüğümüz gibi, kamuoyu
bu yaptırımlara BTK tarafından karar verildiğini düşünse de, aslında süreç savcılık
kararlarıyla işletilmektedir. Mevcut sistemde, bir platform uygunsuzlukları
giderse dahi otomatik olarak yeniden erişime açılamamakta, aynı savcılığın yeniden
karar alması gerekmektedir. Bu da sektör açısından ciddi bir belirsizlik
ve risk yaratmaktadır.

Hazırlanan yeni yasanın bizim için faydası, oyunlara özel bir düzenleme getirmesi
ve oyunların 5651 kapsamında keyfi biçimde kapatılmasının önüne geçecek olmasıdır.

Yeni Düzenlemede Öngörülen Süreç
Mevcut taslakta gördüğümüz kadarıyla, eğer bu yapı korunursa, platformlara yönelik
yaptırımlar ani ve tek seferlik kapatmalar şeklinde değil, uyarı, idari ceza,
sınırlı bant daraltması ve ancak uzun bir süreç sonunda ciddi kısıtlamalar şeklinde
kademeli olarak uygulanacaktır.

Bu yapı, aylar sürebilecek bir süreç içerisinde platformlara sorunları düzeltme,
gerekli önlemleri alma ve yetkililerle iletişim kurabilecekleri bir süre tanımaktadır.
Bu yaklaşım, mevcut tek seferlik kapatma pratiğine kıyasla hem sektör
hem de oyuncular için çok daha yönetilebilir bir sistemdir.

Bu nedenle, oyun platformlarının aniden kapatılacağı veya keyfi biçimde erişimlerinin
kısıtlanacağı yönünde bir endişemiz olmaması gerektiğini düşünüyoruz.

Aciliyet Algısı ve Takvim
Kamuoyunda bu düzenlemenin çok kısa sürede yürürlüğe gireceği ve oyun platformlarına
hemen ağır yaptırımlar uygulanacağı yönünde bir algı oluştu. Halbuki bu yasa
yürürlüğe girdikten sonra bile aylara, belki de yıllara yayılacak bir süreç.

Söz konusu metin halen taslak aşamasında ve Kamu kurumları, sektör temsilcileri
ve ilgili taraflarla görüşmeler devam ediyor. Yasa çıktığında da, öncelikle uygulamaya
yönelik detayları belirleyecek bir yönetmeliğin hazırlanması gerekecektir
ve aklımızdaki bir çok soru da bu noktada daha net çözüm kazanacak. Bu yönetmeliğin
de sektörün katılımı ile hazırlanacağını duymuş olmaktan mutluluk duyuyoruz.
Ayrıca kullanıcı sayısı düşük veya dönemsel olan yayıncı yazılımlarının (launcher)
bu yasa kapsamına girmeyeceği değerlendirilmektedir.

Dolayısıyla kısa vadede, bu yasa üzerinden herhangi bir platforma yönelik doğrudan
bir yaptırım uygulanması mümkün değildir. Yasa yürürlüğe girdikten sonra ise,
uyumluluk sağlayan platformların yeniden açılmasının da önü açılacaktır. Bu kapsamda
Roblox'un yeniden erişime açılmasının önündeki temel engelin de kalkacağı
değerlendirilmektedir.

Yasa Maddelerine İlişkin Teknik Değerlendirmelerimiz
Taslakta oyun sektörü açısından yönetilemeyecek veya sektörün altından kalkamayacağı
genel riskler görmüyoruz. Üç ana başlıktan ikisi olan yaş derecelendirmesi
ve ebeveyn denetimi, sektörün halihazırda uzun süredir uyguladığı konulardır.

Derneğimizin de uzun yıllardır savunduğu üzere, PEGI gibi uluslararası sistemler
ya da Apple gibi platformların kendi derecelendirme sistemleri yeterli ve işler
durumdadır. Kaldı ki yakın geçmişte kendi derecelendirme sistemini hayata geçirmeye
çalışan ülkeler, bu konuda ne kadar kaynak harcasalar da başarılı olamamışlardır.

Teknik risk gördüğümüz konulardan biri, yaş derecelendirmesi olmayan oyunların platformdan
kaldırılma talebidir. Mevcut sektörel uygulamada, yaş derecelendirmesi
olmayan oyunlar otomatik olarak 18+ kabul edilmekte ve çocuklara sunulmamaktadır.
Bunun yeterli bir önlem olduğu ve yasa kapsamında da bu şekilde değerlendirilmesi
gerektiği yetkililerimize iletilmiştir.

Ebeveyn denetimi konusunda ise platformların sunduğu araçların hali hazırda yeterli
olduğu görülmektedir. Ancak çocukların kaç saat oynayabileceğine dair kontrollerin
yazılım seviyesinde zorunlu tutulmasının teknik ve pratik sorunlar yaratabileceği,
korsan kullanım ve denetimlerin kolay aşılması gibi yan etkiler doğurabileceği
değerlendirilmiştir. Bu tür kontrollerin cihaz seviyesinde yapılmasının
daha sağlıklı olduğu görüşümüz ilgili kurumlara aktarılmıştır.

Türkiye'de Temsilci Bulundurma Konusu
Taslağın son başlığı, platformların Türkiye'de bir temsilci bulundurmasına yönelik.
Burada yaklaşım platformları Türkiye'de ofis açtırmak veya ek vergiler getirmek
değil ve buna yol açacak maddeler bulunmuyor. Hedefledikleri hukuki ve idari
konularda kamu karşısında bir muhatap bulunabilmesi.

Bugün bir kullanıcı, bir oyun platformuyla yaşadığı sorunu kullanıcı destek mekanizmaları
üzerinden çözemezse veya siber suçlara ait soruşturmalarda muhatap bulunamazsa
süreç savcılığa taşınabilmekte ve bu da ani kapatma riskini doğurmaktadır.
Bir temsilci atanması, tüketici hakları, finansal uyuşmazlıklar ve dijital
suçlarla mücadele açısından önemli bir kolaylık sağlayacaktır.

Burada talep edilen, yalnızca bir kişi veya şirketin temsilci olarak atanmasıdır.
Bu yükümlülüğün Türkiye'den elde ettikleri gelirlerle kıyaslayınca, platformlar
için ciddi bir mali yük oluşturmayacağı açıktır.

Sonuç ve Çağrımız
Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği olarak, bu düzenlemenin gündeme geleceğini
öngörerek uzun süredir platformlarla temas halindeyiz. Pek çok platform hazırlıklarını
sürdürmekte. Görüşmelerimizde ilettiğimiz teknik geri bildirimlerin, Bakanlığımız
ve BTK tarafından yapıcı ve olumlu karşılanmasından memnuniyet duyuyoruz.

Her iki tarafta da gerekli düzenlemeler yapılırsa, platformların mevcut işleyişlerini
değiştirmelerine gerek kalmayacak, oyuncular açısından da pratikte bir değişiklik
yaşanmayacaktır. Kamuoyuna yansıyan, yerli derecelendirme sistemi, ek
vergiler, keyfi kapatmalar gibi iddialar, bizim gördüğümüz taslakta yer almamaktadır.

Biz bugüne dek kendi öz denetim ve regülasyon mekanizmalarımızın çok disiplinli
ve güçlü olması sebebiyle, oyun sektörüne yönelik bir yasal düzenlemeye ihtiyaç
duyulmadığını savunduk. Ancak gelinen noktada oyun sektörünün bir yasal düzenlemeye
tabi olmamasını talep etmenin beyhude olduğu ve sektörün de yasal bir düzenlemenin
korumasına ihtiyaç duyduğu açıktır.

Sürecin devamında da, yasa ve yönetmelik dilinde sektörün teknik gerçekleriyle uyuşmayan
ifadelerden kaynaklanabilecek risklerin önüne geçmek için çalışmayı sürdüreceğiz.
Bu süreç boyunca sizlerle gelişmeleri ve detayları paylaşmaya devam
edeceğiz, güvenilir ve spekülasyon içermeyen açıklamalar için bizi sosyal medya
kanallarımızdan takip edebilirsiniz.

Son olarak, son günlerde tepkilerini saygı çerçevesinde dile getiren, oyunlara ve
Türkiye'deki oyun geliştirme sektörüne sahip çıkan tüm oyuncularımıza teşekkür
ederiz. Oyuncuların bu süreci sahiplenmesi, Türkiye'de oyun geliştirme ekosisteminin
geleceği adına son derece kıymetlidir.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -