Türkiye'den Koç Üniversitesi İşletme Enstitüsü'nün de aralarında bulunduğu, dünyanın
en iyi 33 işletme okulunun üye olduğu Uluslararası İşletme Okulları Birliği'nin
(CEMS) yeni araştırması yayımlandı. Araştırma, yapay zeka çağında geleceğin
liderlerini ayıracak en kritik unsurun insan muhakemesi, eleştirel düşünme ve
etik karar alma becerileri olduğunu ortaya koyuyor.

Yapay zekanın iş dünyasında hızla yaygınlaştığı bir dönemde yayımlanan Artırılmış
Liderlik: Yeni Nesil Zeka Çağında Liderlik başlıklı rapor, üretken yapay zeka
araçlarının verimlilik ve yaratıcılığı artırma potansiyeline sahip olduğunu
kabul ederken, bu araçlara aşırı bağımlılığın işverenlerin en çok değer verdiği
yetkinlikleri zayıflatabileceğine dikkat çekiyor. Rapora göre yapay zeka, bir
otopilot değil, teknolojinin insan içgörüsünü güçlendiren bir yardımcı pilot
olarak konumlandırılması gerektiği aktarılıyor.

Rapor, Uluslararası İşletme Okulları Birliği CEMS'in kurumsal ve akademik partnerleri
konumundaki çok uluslu şirketler ile önde gelen uluslararası üniversitelerin
üst düzey temsilcilerinin katkılarıyla hazırlandı. Çalışma, yapay zekanın hakim
olduğu bir dünyada liderlik anlayışının nasıl dönüşmesi gerektiğine ışık tutuyor.
Uzmanlar, artık Yapay zeka işimi elimden alacak mı? sorusu yerine, Yapay
zeka işimi daha iyi yapmama nasıl katkı sağlar? sorusunun sorulması gerektiğini
vurguluyor.

Geleceğin liderleri için en büyük risk: Aşırı bağımlılık uyarısı
Raporda, yapay zekanın bir ekip arkadaşı ya da meslektaş olmadığı ve insan muhakemesinin
yerini alamayacağı vurgulanıyor. Geleceğin liderleri için asıl riskin,
teknolojik rehavet ve yapay zekaya aşırı bağımlılık olduğu belirtiliyor. Uzmanlara
göre, düşünme ve karar alma süreçlerini tamamen yapay zekaya devretmek, uzun
vadede bireysel yetkinliklerin aşınmasına yol açabilir.

Liderler, eğitimciler ve genç profesyoneller için yol haritası: Önce düşün, sonra
prompt ( yönerge) yaz
CEMS raporu, iş dünyası ve eğitim ekosistemi için net bir yol haritası sunuyor.
Buna göre liderlerin, yapay zeka araçlarını yalnızca kullanmakla kalmayıp bu teknolojilerin
nasıl çalıştığını ve hangi sınırlara sahip olduğunu da anlaması gerekiyor.
Karar alma süreçlerinde insan muhakemesini merkeze almak, yapay zekadan
alınan çıktıları eleştirel bir süzgeçten geçirmek ve düşünceyi önce yapılandırmak,
etkili liderliğin temel unsurları arasında yer alıyor.

Eğitimciler açısından rapor, öğrencilerin önce kendi fikirlerini geliştirmelerini,
üretken yapay zekayı ise bu fikirleri sorgulamak ve derinleştirmek için kullanmalarını
öneriyor. Kariyerinin başındaki profesyoneller için ise yapay zekanın
sunduğu yanıtları sorgulamak, farklı bakış açılarını karşılaştırmak ve soruları
yeniden çerçevelemek önem taşıyor. CEMS'in bu çerçevede öne çıkardığı yaklaşım
net: Yapay zeka çağında fark yaratmanın anahtarı, önce düşünmek, sonra prompt
yazmak.

İşletme eğitimiyle yapay zeka ve teknoloji bilincini şekillendiriyoruz
Koç Üniversitesi İşletme Enstitüsü CEMS MIM Akademik Direktörü Dr. Öğretim Üyesi
Eda Aksoy araştırmanın bulgularını yorumladı: Bu rapor, yapay zekanın iş dünyasındaki
yansımalarını rakamlarla ortaya koyarken, bazı temel soruların bugün her
zamankinden daha önemli olduğunu hatırlatıyor: Bu dönüşümde insanı nereye koyuyoruz?
Sanayi devriminden başlayarak her teknolojik kırılma üretimi dönüştürdü,
ancak aynı zamanda 'anlamlı iş' sunabilme ve 'insan onuru'nu koruma hedeflerinden
uzaklaşıldığında, insan gücünün araçsallaşması ve işin insansızlaşması risklerinin
ne kadar büyük sorunlara yol açabileceğini de gösterdi. Yapay zekayı
ne kendiliğinden tüm sorunları çözecek sihirli bir değnek, ne de başlı başına bir
tehdit olarak görmeliyiz. Eğer yapay zekayı rutin işleri devralan, insanların
ise yaratıcılık, iş birliği, empati ve stratejik düşünmeye daha çok zaman ayırabildiği
bir düzeni kurmak için kullanırsak, işin insani tarafını da güçlendiren
stratejik bir kaldıraç haline getirebiliriz. Bunu başarabilmek için gerekli
kurumsal değerleri, vizyonu ve kararlılığı ortaya koyarak bu dönüşümü yönetmek
ise iş dünyasının liderlerine düşüyor.

Koç Üniversitesi olarak öğrencilerimizi, yapay zekayı yalnızca kullanan değil, tarihsel,
örgütsel ve etik boyutlarını sorgulayarak sorumlu biçimde yöneten genç
liderler olarak yetiştirmeyi hedefliyoruz. Bu yaklaşımı, CEMS ağındaki Akdeniz
okullarını dönüşümlü olarak buluşturan ve İstanbul'da ev sahipliğini yaptığımız
Marenostrum 2025'te hayata geçirdik. Öğrencilerimiz Beko, Henkel ve Kearney gibi
kurumsal ortaklarımızla gerçek iş vakaları üzerinde çalışarak hem yapay zeka
becerilerini geliştirdiler hem de bu teknolojiyi ekip çalışması, liderlik ve
karar alma süreçlerine nasıl sorumlu ve insan odaklı biçimde entegre edebileceklerini
deneyimleme fırsatı buldular.

CEMS İcra Direktörü Nicole de Fontaines, rapora ilişkin değerlendirmesinde şunları
ifade etti: Yapay zeka sorumlu biçimde kullanıldığında insan potansiyelini ve
yaratıcılığı güçlendirebilir. Ancak aşırı bağımlılık, kopukluk ve amaç duygusunun
zayıflaması gibi riskler barındırıyor. Bu nedenle CEMS olarak mezun profilimizi,
dijital yetkinliğin yanı sıra etik muhakeme ve öz liderliği merkeze alacak
şekilde yeniden tanımladık. Amacımız, mezunlarımızın teknolojiyi eleştirel bir
bakışla kullanarak insan odaklı ve sorumlu liderler olarak öne çıkmasını sağlamak.



-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -