Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında
Yönetmelik Taslağı, araç kiralama sektöründe hizmet kalitesini artırmayı
ve tüketici haklarını güçlendirmeyi hedefleyen önemli düzenlemeler içeriyor. Ancak
sektör temsilcilerine göre taslak yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle birlikte
operasyonel maliyetlerde yaşanacak artışın doğrudan kiralama fiyatlarına yansıması
kaçınılmaz olacak. LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, yönetmelikle ilgili
olarak Tüketiciyi koruyan düzenlemeler doğru, ancak maliyet artışı fiyatlara
yansıyacak. Fiyatlarda en az yüzde 10 artış yaşanmasını bekliyoruz. açıklamasını
yaptı.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, tüketici
odaklı yaklaşımın sektör açısından önemli olduğunu vurgularken, getirilen
yeni yükümlülüklerin maliyet tarafında ciddi bir baskı oluşturacağını ifade etti:
Taslak yönetmelikte yer alan düzenlemeler, tüketici mağduriyetlerini azaltma
ve sektörde kurumsallaşmayı artırma açısından son derece doğru adımlar içeriyor.
Ancak filo standartları, ücretsiz hizmet zorunlulukları ve teknik gereklilikler
işletmelerin maliyet yapısını doğrudan etkiliyor. Bu maliyetlerin fiyatlara
yansımaması mümkün değil.

Filo standartları yenileniyor: Yeni araç yatırımı zorunlu hale geliyor
Taslak düzenleme kapsamında klasik araçlar hariç olmak üzere:
5 yaşından büyük, 100 bin kilometrenin üzerindeki taşıtların kiraya verilmesine
izin verilmeyecek. Ayrıca işletmelerin en az 5'i kendilerine ait olmak üzere toplam
minimum 10 araçlık filoya sahip olması gerekecek. Büyükşehirlerde faaliyet
gösteren araç kiralama şirketlerine ise filolarında en az iki hibrit veya elektrikli
araç bulundurma zorunluluğu getiriliyor.

Selçuk Nazik, bu düzenlemelerin hizmet kalitesini artıracağını ancak özellikle küçük
ve orta ölçekli işletmeler için finansman ihtiyacını ciddi ölçüde yükselteceğini
belirterek şu değerlendirmede bulundu:
Yeni araç yatırımı, elektrikli araç zorunluluğu ve dijital sistem entegrasyonu
gibi gereklilikler doğru yönde atılmış adımlar. Ancak finansman maliyetlerinin
bu kadar yüksek olduğu bir dönemde bu yatırımların işletmeler üzerinde ciddi bir
yük oluşturacağı da açık. Bu durum sektörde konsolidasyonu hızlandırabilir.

Ücretsiz hizmetler, toplam maliyeti artıracak
Yeni yönetmelik taslağı ile tüketicilerin talep etmesi halinde: çocuk koltuğu, navigasyon,
HGS takip hizmet bedeli gibi hizmetlerin ek ücret alınmadan sunulması
zorunlu hale getiriliyor. Nazik'e göre bu düzenleme tüketici açısından olumlu
olsa da işletmeler için ek maliyet anlamına geliyor: Bu tür hizmetlerin ücretsiz
hale getirilmesi tüketici memnuniyeti açısından önemli bir gelişme. Ancak işletmeler
açısından bakıldığında bu ekipmanların temini, bakımı ve operasyonel
yönetimi ciddi maliyet kalemleri oluşturuyor. Sonuç olarak bu maliyetler genel
kiralama bedeline dahil edilecek ve fiyat seviyesini yukarı çekecek. Fiyatlarda
en az yüzde 10 artış yaşanacağını öngörüyoruz.

Sigorta ve depozito süreçleri yeniden tanımlanıyor
Taslak yönetmelik ile:
- Kasko ve sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek
- Depozito tutarı kiralama süresine göre sınırlandırılacak
- Araç iadesinden sonra depozitonun 7 gün içinde geri ödenmesi zorunlu olacak
- Ön ödemeli rezervasyonlar teslim saatinden 24 saat öncesine kadar kesintisiz iptal
edilebilecek

Bu düzenlemelerin tüketici tarafında güven artırıcı bir etki yaratması beklenirken,
işletmeler açısından risk yönetimini daha karmaşık hale getireceği ifade ediliyor.

Yetki belgesi sistemi kayıt dışılığı azaltabilir
Yeni düzenleme ile ticari amaçla araç kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması
zorunlu hale gelirken, Bakanlık bünyesinde kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama
Bilgi Sistemi üzerinden tüm işlemlerin dijital olarak takip edilmesi planlanıyor.
Ayrıca ilan platformlarının yetki belgesi bulunmayan işletmelerin ilan
vermesini engellemesi hedefleniyor. Nazik, bu sistemin kayıt dışılıkla mücadelede
etkili olabileceğini ancak teşvik mekanizmalarıyla desteklenmesi gerektiğini
vurguladı:

Yetki belgesi sistemi sektörde şeffaflığı artıracak önemli bir adım. Ancak bu sistemin
yalnızca bir yükümlülük değil aynı zamanda bir avantaj haline getirilmesi
gerekiyor. Düşük faizli kredi imkanları, vergi teşvikleri ve sigorta primi destekleri
gibi mekanizmalarla desteklenmeyen bir yapı, küçük işletmeler için sürdürülebilir
olmayabilir.

Tüketici koruması ile sektör sürdürülebilirliği dengelenmeli
Diğer yandan sektör temsilcileri, yeni düzenlemelerin tüketici haklarını koruma
açısından önemli olduğunu kabul ederken, ekonomik sürdürülebilirliğin de göz ardı
edilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Selçuk Nazik'e göre düzenlemelerin nihai
halinde iki yönlü bir koruma mekanizmasının oluşturulması kritik önem taşıyor:

Tüketici koruması elbette öncelikli olmalı. Ancak aynı zamanda dürüst çalışan
işletmelerin de korunması gerekiyor. Müşteri kaynaklı suistimallere karşı yasal
çerçevenin netleştirilmesi ve geçiş sürecinde finansal destek sağlanması, sektörün
daralmadan dönüşümünü mümkün kılacaktır.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -