EY, küresel çapta telekomünikasyon operatörlerini bekleyen en önemli 10 riski açıkladı.
Rapora göre, gizlilik, güvenlik ve güven, telekom şirketlerinin karşılaştığı
en büyük riskler arasında yer alırken, yapay zekâ uygulamaları da şirketlerin
odağında yer almaya devam ediyor. Yeni nesil teknolojilerle etkili dönüşüm
sağlanamaması ise bu yıl ikinci sıraya yükseldi. Değişen jeopolitik ortamın risk
radarında beşinci sıradan listeye girmesi de dışsal belirsizliklerde olan artışa
işaret ediyor.

Uluslararası danışmanlık hizmetleri şirketi EY, küresel çapta telekomünikasyon operatörlerini
bekleyen en önemli 10 riski açıkladı. Rapora göre, telekomünikasyon
operatörleri için gizlilik, güvenlik ve güven konularının yeterince ele alınmaması,
önümüzdeki yıl için en büyük risk faktörü olarak öne çıkıyor. EY'ın Telekomünikasyon
Operatörleri için En Büyük 10 Risk raporuna göre, telekom şirketlerinde
yapay zekâ ile risklerin daha etkili bir şekilde yönetilmesi gerekirken,
siber güvenlik birimlerinin de değişen risk ortamına karşı daha hazırlıklı hale
gelmesi gerekiyor. Bununla birlikte, jeopolitik ortamda yaşanan değişimler
yeni zorluklar getirirken, dijital egemenlik yönündeki küresel eğilim bazı fırsatlar
sunuyor. Önümüzdeki yıl için telekomünikasyon sektörünü bekleyen ilk 10 risk
şu şekilde sıralanıyor:

Risk 1: Gizlilik, güvenlik ve güven konularının yeterince ele alınmaması
EY'ın yapay zekâ alanında gerçekleştirdiği bir araştırmaya göre, telekom sektöründeki
katılımcıların yalnızca %59'u yapay zekâ ile ilgili riskleri tanımlama, değerlendirme
ve azaltma konusunda etkili bir metodolojiye sahip olduklarını belirtiyor.
Bu oranın tüm sektörler genelinde %66 olduğu görülüyor. Ayrıca, yapay
zekâ sistemlerine yönelik güven sağlamak için kullanılan iç denetimler, etik politikalar
ve üçüncü taraf tasdik süreçleri gibi önlemlerin, telekom sektöründe
diğer sektörlere kıyasla daha az benimsendiği görülüyor. Bir başka endişe kaynağı
ise, telekomünikasyon şirketlerinin siber güvenlik birimlerinin, gelişen risk
ortamına yanıt verirken rollerini ve sorumluluklarını genişletmekte zorluk çekmesi
olarak öne çıkıyor.

Risk 2: Yeni nesil teknolojilerle yeterli seviyede dönüşüm sağlanamaması
Yapay zekâ uygulamalarına geçiş, şirketler için teknoloji araçlarını güncelleme
baskısı getirerek bazı organizasyonel zorluklar oluşturuyor. Bu yıl ikinci sırada
yer alan teknoloji dönüşümü zorlukları, telekom operatörlerinin yapay zekâ girişimlerini
olumsuz etkiliyor. EY raporuna göre, telekom sektöründeki CEO'ların
yapay zekâ konusundaki en büyük endişeleri arasında kaynak yetersizliği ve etkili
yönetişim çerçeveleri oluşturmadaki zorluklar (%55) yer alıyor. Bunu düzenleyici
zorluklar (%53) ve kullanım senaryosu önceliklendirme zorlukları (%40) takip
ediyor. Bu belirsizlikler, şirketlerin yapay zekâya yaklaşımında farklılıklar
yaratıyor: %33'ü önceki olumlu sonuçlara dayanarak yatırımlarını hızlandırmayı
planlarken, %32'si yatırımlarını azaltmayı veya yeniden değerlendirmeyi düşünüyor.

Risk 3: Yetenek ve organizasyonel kültür yönetimindeki zorluklar
Telekom sektöründeki şirketlerin yeni yetenek ihtiyacı, ağ ve BT işlevlerinin artan
otomasyonu, kurum içi platform geliştirme ve çoklu tedarikçi teknoloji çözümlerinin
entegrasyonu gibi gelişmeler tarafından tetikleniyor. Rapor, bu faktörlerin
belirli yeteneklere olan talebi artırdığını gösteriyor. En çok talep gören
roller ve yetkinlikler arasında siber güvenlik (%67), yapay zekâ ve makine öğrenimi
(%65), BT altyapısı (%63) ve veri bilimi (%60) öne çıkıyor. Ancak bununla
birlikte, sektördeki talep ve rekabetçi maaş seviyelerini karşılayamama gibi
engeller de ortaya çıkıyor. Bu engelleri aşmak için ise şirketlerin, beceri geliştirme
(%87), teknoloji ortaklarından geçici işe alım (%53), ve şirket satın alımları
yoluyla yetenek kazanımı (%38) gibi yöntemlere odaklandığı görülüyor.

Risk 4: Ağ performansında ve değer üretiminde yetersizlikler
Avrupa'da evlere kadar fiber (FTTH) altyapısı yaygınlaşmasına rağmen, birçok ülkede
bu hizmetin benimsenme oranı düşük kalıyor. Fiyat, alternatif teknolojiler
ve kullanıcı ihtiyaçları bu farkı etkiliyor. Son kullanıcılara sunulan yüksek hızlı
bağlantı seçenekleri giderek artarken, telekom şirketlerinin fiyatlandırmanın
ötesinde yeni yollarla çözümlerini farklılaştırması önem taşıyor. Bunun için,
telekom şirketleri, gelişmiş kullanıcı deneyimi, iyileştirilmiş müşteri iletişimi
vb. gibi unsurlara odaklanmalı. Öte yandan, ağ kesintilerine neden olan dış
faktörler (hava koşulları, enerji sorunları vb.) bu çabaları zorlaştırıyor.
Ağ güvenilirliğini artırmak için müşteri ekipmanından altyapıya kadar tüm bağlantı
zincirinin izlenmesi kritik hale geliyor.

Risk 5: Jeopolitik değişikliklere adapte olunamaması
Jeopolitik belirsizlikler artarken, ulusal teknoloji egemenliği gündemi aynı zamanda
yeni fırsatlara da işaret ediyor. EY araştırmalarına göre, telekomünikasyon
sektöründeki CEO'ların %22'si jeopolitik belirsizlikleri büyüme için risk olarak
görürken, %18'i makroekonomik belirsizlikleri ve %13'ü ticaret/maliye politikalarını
risk olarak değerlendiriyor. Ayrıca jeostratejik dalgalanmalara yönelik
şirket içi aksiyonların oranı 2021'de %24 iken, bu oranın 2025'te %37'ye yükseldiği
görülüyor. Öte yandan, ulusal teknoloji egemenliği politikaları, bulut
ve yapay zekâ altyapı hizmetleri gibi alanlarda telekom şirketlerine yeni fırsatlar
sunuyor. Bu gelişmeler, güçlü veri koruma önlemleri ve güvenilir yapay zekâ
yönetimi ihtiyacını da artırıyor.

Risk 6: Yeni iş modellerinden yeterli düzeyde fayda sağlanamaması
Telekomünikasyon şirketleri, kurumsal müşteriler için yeni hizmetler sunma konusunda
önemli ölçüde ilerleme kaydetse de, bu müşterilerin yeni tekliflere ilişkin
farkındalıklarının düşük olması, bu hizmetlerin benimsenmesini sınırlıyor. Dahası,
işletmeler tedarikçi ekosistemlerini nasıl yöneteceklerini anlamakta zorlanıyor.
Anket katılımcılarının %73'ü bu konuda daha fazla bilgiye ihtiyaç duyduklarını
belirtirken, %56'sı telekom şirketlerinin ek teknoloji ortaklarından haberdar
olmadıklarını ifade ediyor. Bu bilgi eksikliği hizmetlerin benimsenmesini
ve gelir elde etme potansiyelini olumsuz etkileyebiliyor.

Risk 7: Çeşitlenen iş birliklerinin uyum içinde yönetilememesi
Telekomünikasyon şirketlerinin, işlerini büyütmek, verimliliklerini artırmak ve
değer sağlamak amacıyla kurdukları iş birlikleri genişliyor. Özellikle hedef pazarlarını
genişletmek ve ağ uygulama programlama arayüzü (API), reklam teknolojileri
(AdTech) gibi yeni hizmet alanlarında gelir elde etmek için çaba gösterirken,
son dönemde telekom şirketleri arasındaki yatay iş birliğinin de arttığı görülüyor.
Dolayısıyla bu çeşitlenen iş birliklerinin stratejik uyum içinde yönetilmesi
ve düzenli olarak gözden geçirilmesi kritik önem taşıyor.

Risk 8: Değişen müşteri ihtiyaçlarına yeterince hızlı yanıt verilememesi
Tüketicilerin dijital güvenliğe dair endişelerinin arttığı gözlemleniyor. EY'ın
dijital alanda gerçekleştirdiği bir araştırmaya göre, çevrim içi zararlı içeriklere
karşı çok endişeli olanların oranı 2022'de %38 iken, 2024'te %47 olarak
belirtiliyor. Ayrıca hane halklarında ekran süresi konusunda endişe duyanların
oranının %40, internetin esenlik üzerindeki olumsuz etkilerini sıkça düşünenlerin
oranının ise %38 olduğu görülüyor. Bu doğrultuda, telekomünikasyon şirketleri,
genç kullanıcılar ve ailelere yönelik hizmetlerini geliştirirken, ebeveynler,
düzenleyiciler ve eğitim kurumlarıyla uyumlu bir yaklaşım benimsemeleri önem
taşıyor.

Risk 9: Sürdürülebilirlik gündeminin etkin yönetilememesi
Telekom şirketleri çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) alanında ilerleme kaydediyor,
telekomünikasyon operatörlerinin %75'i emisyonlarını azalttığını bildiriyor.
Katılımcıların neredeyse tamamı sürdürülebilir tedarik politikası uygularken,
%85'ten fazlası dijital hakları kapsayan sosyal politikaları benimsediğini belirtiyor.
Dahası, telekom liderlerinin %60'ı mevcut iş ortamında sürdürülebilirlik
taahhütlerinin zamanlamasını yeniden değerlendiriyor. ESG'ye olan kurumsal
ilgi 2023'te zirveye ulaştıktan sonra azalmış olsa da, telekomünikasyon operatörleri
önümüzdeki 5 yıl için geniş kapsamlı ESG aksiyonları planladıklarını belirtiyor.

Risk 10: Operasyonel modellerin yetersizliği uzun vadeli büyümeyi sınırlandırması
Telekom şirketleri iş operasyonlarını merkezileştirirken ve birleşme ve satın alma
(M&A) süreçlerine yönelirken, operasyonel modelleri yeni yönlere doğru genişliyor.
Şirketlerin %61'i küresel iş hizmetleri (GBS) modeline bağlı olurken, %22'sinin
hâlâ geçiş aşamasında olduğu, %23'ünün katma değerli hizmetlere odaklandığı,
%16'sının ise dijitalleşmeye yöneldiği görülüyor. Araştırmalara göre, telekom
liderlerinin %77'si birleşme ve satın alma yoluyla büyüme sağlayabileceklerine
inanıyor. Ancak bu süreç, yetenek, kültür ve teknoloji yönetimi gibi alanlarda
daha fazla çaba gerektiriyor. Ayrıca, düzenleyici kurumların tutumlarının
değişmesi, daha kapsamlı onay süreçlerini de beraberinde getirebiliyor.
EY Türkiye Danışmanlık Bölümü Şirket Ortağı ve Telekomünikasyon, Medya ve Teknoloji
(TMT) Sektör Lideri Emre Beşli raporla ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:

EY raporu, telekom operatörlerinin değişken ve giderek birbiriyle daha bağlantılı
olan bir risk ortamı ile karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Günümüzde sektörün
en büyük zorluklarının başında gizlilik, güvenlik ve güven konularına ilişkin
riskler öne çıkıyor. Aynı zamanda telekom operatörleri, yapay zekâ gibi yenilikçi
teknolojilerden hızlı bir şekilde faydalanmak isterken, teknoloji dönüşümü
güçlükleriyle de karşı karşıya kalıyor. Bununla birlikte, yeni yeteneklerin
çekilmesi ve mevcut becerilerin geliştirilmesi önem kazanıyor. Raporda yer alan
temel önerilere göre, bu zorlu ortamda dayanıklı ve rekabetçi kalmak adına telekomünikasyon
operatörleri uçtan uca risk yönetimini güçlendirmeli ve risk yol
haritalarını güncellemeli. Bununla birlikte organizasyonda risk kültürünün geliştirilmesi
amacıyla, davranış değişikliklerini tetikleyecek şekilde doğru risk
metriklerinin kullanılması da önem arz ediyor.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -