Otomotiv sektörü son on yılda, dijitalleşme adına direksiyon simidinden kapı kollarına,
gösterge panellerinden klima kontrollerine kadar neredeyse her bileşeni
yeniden tasarladı. Büyük ekranlar, dokunmatik yüzeyler ve minimal kokpit anlayışı,
teknoloji algısını güçlendirdi. Ancak teknolojinin ilerlemesiyle beraber dijitalleşen
otomobillerde hala geleneksel yapı kullanıcı bazında aranıyor. Üreticilerin
kullanım alışkanlıkları ve güvenlik regülasyonları baskısıyla geleneksel
birçok unsura dönmek durumunda kaldığına dikkat çeken İTO 52. Komite Başkanı
ve Motor Aşin CEO'su Saim Aşçı Kullanıcı içten yanmalı motorun sesini, konvansiyonel
araçlardaki mekanikliği, tuş ve buna benzer nostaljik kombinasyonu hala
deneyimlemek istiyor. Ancak bugün gelinen noktada, bu dönüşümün güvenlik ve kullanıcı
davranışı üzerindeki etkileri yeniden tartışılmaya başlandı. Başlarda sadece
bir tartışma konusu olan dijitalleşme, gelinen boyutta güvenlik konusunu
ilgilendirecek farklı bir yere evrildi. dedi.

Otomotiv sektörü, global çapta elektriklileşmenin yanı sıra dijitalleşmenin getirdiği
bazı problemlerle de odak konusu haline geldi. En son bazı coğrafyalarda
özellikle uzak doğuda meydana gelen içeri çekmeli kapı kollarının açılmamasından
kaynaklı ölümlü sonuçlarla meydana gelen kazalar farklı bir yaklaşımı daha beraberinde
getirdi. Bunun da yasal mevzuat ve akreditasyon olarak kayıt altına alması
gerektiği zorunluluğu ortaya çıktı.

Çin'de yoke tipi direksiyon simidi, gömülü dış kapı kolları ve aşırı dijitalleştirilmiş
iç mekân donanımlarına yönelik kısıtlama hazırlıkları gündeme gelirken, Avrupa'da da
Euro NCAP, temel fonksiyonların fiziksel kontrol olmaksızın sunulmasının güvenlik
puanlarını düşüreceğini açıkladı (Euro NCAP Roadmap 2026, 2024).

Dokunmatik ekran kontrolsüz 70 metre kat etmeyi zorunlu kılıyor
Konuya dair önemli tespitlerde bulunan Motor Aşin CEO'su Saim Aşçı Buna karşı ülkeler
tedbirlerini almaya başladı. Gerçekten de dijitalleşmenin çok yoğun olduğu
araçlarda insan dikkatini daha fazla dağıtacak, yoldan ayıracak birçok konu
gündeme geliyor. Bunun sadece dokunmatik ekranlar olarak değil, araç içi eğlence
sistemlerinin de veya bağlanabilirlikle dış dünyaya açılan internet erişimde
sürüş güvenliği açısından tedirgin edici. Araştırmalar, sürüş sırasında dokunmatik
ekran kullanımının dikkat dağınıklığını ciddi biçimde artırdığını ortaya koyuyor.
NHTSA verilerine göre, araç içi ekran üzerinden yapılan işlemler sürücünün
dikkatini yoldan ortalama 2 ila 3 saniye ayırmasına neden oluyor, bu süre, 90
km/s hızda yaklaşık 70 metreyi kontrolsüz kat etmek anlamına geliyor Aynı çalışmalarda
dokunmatik ekran temelli kontrollerin, fiziksel butonlara kıyasla sürüş
sırasında hata yapma riskini yüzde 20 ila 25 oranında artırdığı belirtiliyor
(NHTSA Driver Distraction Report, 2022). Fren mesafeleri testlerinde 3-4 metrenin
dahi kritik öneme sahip olduğunu konuşurken geldiğimiz nokta ilginç. ifadelerine
yer verdi.

Tüketicilerin çoğunluğu otomobilde fiziksel tuş istiyor
Öte yandan tüketici alışkanlıkları tarafında da benzer bir eğilim gözlemleniyor.
J.D. Power'ın ABD ve Avrupa'da yaptığı kullanıcı deneyimi araştırmalarına göre,
yeni araç kullanıcılarının yüzde 68'i klima, ses sistemi ve cam buğu çözme gibi
temel fonksiyonlarda fiziksel tuş tercih ettiğini belirtiyor. Bu veriler, sektörün
teknoloji odaklı tasarımlarının, geniş kullanıcı kitlesi açısından pratiklik
ve güvenlik beklentisiyle örtüşmediğini açıkça gösteriyor.

Aşçı, Regülasyon cephesinde verilen mesaj net: tasarım özgürlüğü, güvenliğin önüne
geçemez. Euro NCAP'in 2026 sonrası değerlendirme kriterlerinde, sinyal, dörtlü
flaşör, cam buğu çözme ve klima gibi fonksiyonların fiziksel olarak erişilebilir
olmaması, doğrudan puan kırma gerekçesi sayılacak (Euro NCAP Roadmap 2026,
2024). Bu durum, aynı aracın yalnızca kokpit arayüzü nedeniyle beş yıldız yerine
dört yıldız alabilmesi anlamına geliyor. Avrupa pazarı için üretim yapan firmalar,
bu nedenle mevcut platformlarını yeniden reviz etmek zorunda kalacak. diyor.

Yeniden revizenin maliyeti 200 ila 400 dolar
Ürün ve tedarik zinciri açısından da konuya açıklık getiren Saim Aşçı, Son beş
yılda araç içindeki mekanik buton sayısı ortalama yüzde 40 azalırken, tek bir ekranın
yönettiği fonksiyon sayısı yaklaşık üç kat arttı. Şimdi tersine bir yönelim
söz konusu. Üreticiler yeniden fiziksel anahtar grupları, mekanik klima panelleri
ve direksiyon üzeri gerçek tuşlara yönelmek zorunda kalacak. Bu da yeni
kalıp yatırımları, yeni tedarikçi anlaşmaları ve mevcut araç platformlarında parça
revizyonu anlamına geliyor. Orta vadede bu dönüşümün OEM maliyetlerini araç
başına 200 ila 400 dolar artıracağı öngörülüyor (Boston Consulting Group Automotive
Electronics Outlook). şeklinde konuştu.

Tek ekran arızası 15-25 bin TL, fiziksel düğme/anahtar değişimi 500-1500 TL
Satış sonrası hizmetler ve yedek parça tarafında ise tablo daha çarpıcı. Dokunmatik
ekran tabanlı multimedya sistemlerinde tek bir ekran arızasının ortalama onarım
maliyeti 15 ila 25 bin TL seviyesinde bulunurken, fiziksel bir düğme ya da
anahtar grubunun değişimi çoğu zaman 500 ila 1500 TL bandında. Sigorta şirketleri
ve filo firmaları, yüksek maliyetli ekran hasarlarını hasar frekansı açısından
risk unsuru olarak tanımlıyor. Fiziksel kontrollerin geri gelmesi, satış sonrası
pazarda daha modüler, daha düşük maliyetli ve stok yönetimi açısından daha
öngörülebilir bir yapı oluşturuyor.

Teknoloji, sürücünün hayatını kolaylaştırdığı sürece değerlidir. diyen Aşçı Eğer
sürücünün gözünü yoldan ayırıyor, refleks süresini uzatıyor ve servis maliyetlerini
artırıyorsa, bu artık bir konfor değil, sistemli bir risk unsuruna dönüşür.
şeklinde konuşmasına devam etti.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -