Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) ile Akademetre Research tarafından
ortaklaşa oluşturulan AVM Endeksi'nin Kasım ayı sonuçları açıklandı. Her
ay düzenli olarak yayınlanan verilere göre ciro endeksi, Kasım 2025 döneminde,
bir önceki yılın aynı ayı ile karşılaştırıldığında ve enflasyondan arındırılmamış
olarak incelendiğinde yüzde 28,5 oranında artarak 5004 puana yükseldi. Ancak,
Kasım 2025 için açıklanan yıllık enflasyon oranının yüzde 31,07 olduğu dikkate
alındığında, metrekare verimlilik endeksindeki artışın enflasyonun altında kaldığı
görülüyor. Bu durum, reel anlamda AVM cirolarında sınırlı bir daralmaya
işaret ediyor. Bir önceki aya göre değerlendirildiğinde, AVM metrekare verimliliği
yüzde 8,2 oranında yükseliş gösterdi. Kategoriler bazında incelendiğinde, teknoloji
kategorisinde yüzde 35,2 oranında artış yaşanırken, giyim kategorisinde
yüzde -0,3 oranında düşüş kaydedildi.

Endeks sonuçlarını değerlendiren Ekonomist Fatih Keresteci şunları söyledi: AVM
ciro endeksi 2025 yılı Kasım ayında, geçen yılın aynı dönemine göre nominal olarak
%28,5 büyüdü. TÜFE enflasyonu ile arındırıldığında reel olarak %2'lik bir
daralma var. Kategori bazında bakınca, son dönemde sıklıkla olduğu üzere, keskin
ayrışmalar var. Şöyle ki, yıllık değişim oranlarına göre teknoloji %37,6 büyüme
ile ilk sırada yer alıyor ve reel olarak da pozitif büyüyen tek kategori. Onu
%29,9 artış ile giyim ve %25,0 ile hipermarket takip ediyor. Son aylarda hep
olduğu üzere ayakkabı kategorisi açık ara fark ile listenin en alt sırasını teşkil
ediyor. Yiyecek-içecek kategorisinde yaşanan yavaşlama da dikkat çekmeye başladı.
Öte yandan, AVM ziyaretçi sayısı geçen yılın %1 altında kalsa da önceki
aya göre yaklaşık %4 artış kaydetmiş durumda. Türkiye ekonomisi, K şeklinde bir
görünüm sunuyor. K harfinin yukarı bakan kısmı güçlü ve büyüyenleri, aşağı bakan
kısmı ise zayıf ve küçülenleri temsil ediyor. Hülasa, ekonomik tablo homojen
bir yapı arz etmiyor. AVM endeksinde teknoloji kategorisinde kuvvetli sayılabilecek
bir büyüme var. Bu kısım K'nın yukarıyı gösteren çizgisi. Ancak, ayakkabı
segmenti çok zayıf bir tablo sunuyor ve K'nın aşağı bakan kısmını temsil ediyor.
TÜİK'in yayımladığı perakende satış rakamları da bu sonuçla çok benzer bir yapı
gösteriyor. Aslında, ekonominin neresine bakarsanız bakın bunun izlerini görmek
mümkün. Bu nedenle homojen olmayan bir ekonomik performans kaydedildiğini
rahatlıkla söyleyebiliriz. İkinci unsur ise dönemin ihtiyaçları ve/veya tüketicinin
davranış modelleri ile uyumlu bir resim gözlemliyoruz. Teknoloji hayatımızın
her yerinde. Doğal olarak teknolojiyle ilgili harcamalar da ön plana çıkıyor.
Ancak, cüzdan büyümediğinden dolayı teknoloji harcamalarındaki artışı başka
alanlardan tasarruf ederek dengelemek gerekiyor. Bu noktada ilk feragat edilen
alan ayakkabı oluyor. Tek bir çift ayakkabı ile uzun süre idare etmek pekâlâ mümkün.
Elimizde herhangi bir veri olmasa dahi lostra hizmetlerinin artış kaydettiğinden
eminiz. Bu arada, hizmetler kesimi demişken, TÜİK'in yayımladığı hizmet
üretim endeksi de açık bir şekilde tüketici davranışlarındaki değişimin nasıl
bir şekilde hayata yansıdığını gösteriyor: Hayat 1 gün, o da bugün mottosu ile
çok okuyan değil, çok gezen bilir özdeyişini kanıtlarcasına havayolu taşımacılığı
bu yıl en çok büyüyen hizmet kalemini oluşturuyor.

Doğurganlık oranlarındaki sert düşüş ile evde hayvan besleme alışkanlığının
kuvvetlenmesi ise veterinerlik hizmetlerini bu kategoride üst sıralara taşımış. Ezcümle,
(a) cüzdandaki küçülmeye rağmen tüketicinin harcama grupları arasında ödünleşmeye
gitmesi, (b) değişen alışkanlıkların veya tüketim davranışlarındaki farklılıkların
harcama eğilimlerine yansımalarını net bir şekilde gözlemleyebiliyoruz.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -