2026 Bilinmezlerle Dolu
24 Aralık haftası ortalama Etilen-Nafta makasının geçtiğimiz haftaya göre %5,5 artış
göstererek 190 $ bandına yükseldiğini görüyoruz. Sektör özelinde belirleyici
olan majör haber akışları,
- Etilen ile ilgili piyasada gizli anlaşmayla etilen fiyatlarını baskılama iddiası
ile öne çıkan Clariant-MOL ve Braskem'in suçlamalarını rekabet hukuğunu ve piyasayı
etkilemediği kanısıyla reddedildi. (Dava 2020'de açılmıştı ve yaklaşık
1 milyar € civarında bir tazminat isteniyordu fakat süreç devam ediyor (dava zaman
aşımı süresi yaklaştığı için baskı arttı).
- Latin Amerika'nın en büyük petrokimya şirketi olan Braskem'in, kaya tuzu madenleri
nedeniyle bazı şehir mahallelerinde meydana gelen çökmeler sonucu 60 binden
fazla kişinin bölgeyi terk etmek zorunda kaldığı bildirildi. Bu durum, Braskem
üzerinde tazminat taleplerinin ve baskıların artmasına yol açmış ve şirketin
kredi notu ile finansal yapısında ciddi zararlar oluşmasına neden olmuştur. Braskem'in
%36 hissesine sahip olan Petrobras ile diğer ortağın Novonor'un (finansal
kriz içinde olduğu) durumunu göz önünde bulundurduğumuzda, Petrobras'ın Braskem'in
mali yükünü üstlenmeye çalışmasının ek yük getirdiği anlaşılmaktadır. Bu
gelişmeler, zincirleme ve domino etkisi yaratma potansiyeli taşımakta olup, öncelikle
Brezilya gibi stratejik bir bölgenin ticaretinin aksamasına ve sonrasında
sektörel dinamiklerin ve pazarların yeniden şekillenmesine yol açabilir. Bu
nedenle petrokimya sektöründe süregelen endişelerin devam etmesi beklenmektedir.
- ABD'nin Hindistan'a yaptığı petrokimya (özellikle propan) ihracatı tüm zamanların
rekor seviyesine ulaştı.
- Petrobras ve Braskem arasında 17,8 milyar $'lık 11 yıllık ham madde tedariği anlaşması
imzalandı (Petrokimya naftası: 11,3 milyar $ / etan, propan ve hidrojen:
5,6 milyar $ / propilen: 940 milyon $).
- Çin'in Jilin eyaleti, petrolü yakarak enerji elde etme devrini kapatıyor, petrolü
etilen ve karbon fiber üzerinden teknolojiye dönüştürerek geleceğin fabrikasını-
kuruyor.
- Güney Kore petrokimya ihracatının 2026'da %6,1 oranında azalması bekleniyor.
- Küresel petrokimya pazarı 2025'te yaklaşık 726 milyar dolar büyüklüğe ulaşırken,
ambalaj ve inşaat sektörleri talebin yarısından fazlasını oluşturmaya devam
etmektedir.
- Petrokimya Sektöründe yapay zekâ ve dijital ikiz kullanımı 2025'te operasyonel
maliyetlerde (OPEX) %15'e varan tasarruf sağladı.
Marjlarda düşüş eğiliminin sürdüğünü gözlemlerken, sebeplerine sırasıyla baktığımızda,
- Zayıf talep
- ABD, Çin'e yönelik %24'lük ek tarifeyi 90 günlüğüne askıya alsa da, Mayıs'ta devreye
alınan %10'luk gümrük vergisinin sürmesiyle sektör genelinde efektif gümrük
yükü %47 seviyelerine yükselmiş, bu durum Çin ithalatında düşüşe ve Çin'de
arz fazlasının oluşmasına yol açması
- Aromatikler grubuna baktığımızda zayıf marjlar ve planlı bakım sebebiyle PTA tesislerinde
kapanma sonucu piyasa tedirginliği,
- Çin tarafında özellikle etilen için kraken bakımlarının tamamlanması sonucu artan arz,
- Suudi Arabistan'da 2030 vizyonu doğrultusunda ham petrolü doğrudan kimyasala dönüştürme
stratejisiyle petrokimya gelirlerini maksimize etmeyi hedeflemesi, (Hedef,
yıllık 895 milyar Suudi Riyali değerinde sanayi üretimine ulaşmak ve kimyasalları
ana ihracat kalemi haline getirmektir.)
- Çin'in, 2030 yılına kadar yıllık 33 milyon ton yeni etilen kapasitesi ekleyerek
ithalata olan bağımlılığını azaltmayı hedeflemesi ve dünyanın en büyük üretim
üssü olma konumunu pekiştirmeyi planlaması,
- Küresel Projeksiyon (2035): Küresel etilen pazarının 2035 yılına kadar 262 milyon
tona ulaşması beklenirken, bu talebin %41'inden fazlasının tek başına Asya-Pasifik
bölgesinden gelmesi öngörülmesi,
- Önümüzdeki dönemde özellikle 2026 yılında sektörel yatırımların hızlanma beklentisi
sonucu oluşan arz fazlası yönlü soru işaretleri.
Bahsedilen faktörlerin marjlar üzerinde baskı oluşturduğunu görmekteyiz. Yılın geri
kalanında zayıf seyrin devam etmesi beklenirken, uzun vadeli projeksiyonda
tek iyimser senaryo, eski üretim tesislerinin kapanma programları kapsamında arz
tarafında yaşanabilecek daralmaya bağlı olarak fiyatlarda hareket potansiyelinin
oluşmasıdır. Bununla birlikte, MENA ve Asya bölgesinden gelen yeni yatırım
programları ve devasa kapasite girişleri, sektör ve fiyatlamalar üzerinde soru
işaretlerinin sürmesine yol açmaktadır. Özetle, sektörde büyüme devam ederken,
pastadan dilim kapma ve payını koruma yarışının hızlanması arz fazlası potansiyelini
artırmakta ve bu durumun fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturma ihtimalini
güçlendirmektedir.
2025 Ocak-Mart (1Ç25) ortalama Etilen-Nafta makası: 274 $ / 2024 Ocak-Mart ortalama
makas: 179 $ (+%53).
2025 Nisan-Haziran (2Ç25) ortalama Etilen-Nafta makası: 272 $ / 2024 NisanHaziran
ortalama makas: 154 $ (+%76).
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı
kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy
yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında
imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır.
Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların
kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve
getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer
alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun
sonuçlar doğurmayabilir.
Önemli Not: Bu haberde dosya eki bulunmaktadır. Kullanıcılarımızın dosyaya erişmek için
Manşet'in üst kısmında yer alan linki tıklamaları yeterlidir.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
