TÜİK 2025'te göreli yoksulluk oranı yüzde 13,0 oldu
Ekonomi
TÜİK 2025'te göreli yoksulluk oranı yüzde 13,0 oldu
TÜİK'in açıkladığı 2025 dönemi Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri'ne göre,
göreli yoksulluk oranı %13,0 oldu.
Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerinin hesaplandığı Gelir ve Yaşam Koşulları
Araştırması 2025 yılı sonuçlarına ilişkin gelir bilgileri, bir önceki takvim
yılı olan 2024 yılını referans almaktadır. Gelir ve yoksulluk hesaplamalarında
hanehalkı gelirleri, hanehalkı büyüklüğü ve kompozisyonu dikkate alınarak eşdeğer
hanehalkı kullanılabilir fert gelirine dönüştürülmektedir.
Toplumun genel düzeyine göre belirli bir sınırın altında gelire sahip olan bireyler
göreli anlamda yoksul sayılmaktadır. Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert
medyan gelirinin %50'si dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre, yoksulluk
oranı 2025 yılında 0,6 puan azalarak %13,0 oldu. Medyan gelirin %60'ı dikkate
alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre hesaplanan yoksulluk oranı ise
son yılda yine 0,6 puan azalarak %20,6 olarak gerçekleşti.
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %40'ı dikkate alınarak belirlenen
yoksulluk sınırına göre, yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0,7 puanlık
azalış ile %6,2 olarak gerçekleşti. Medyan gelirin %70'i dikkate alınarak belirlenen
yoksulluk sınırına göre hesaplanan yoksulluk oranı ise bir önceki yıla
göre 0,2 puanlık azalış ile %28,7 oldu.
En düşük yoksulluk oranı %3,9 ile çekirdek aile bulunmayan hanelerde gerçekleşti
Hanehalkı tipine göre eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50'si
dikkate alınarak hesaplanan yoksulluk oranlarına bakıldığında, çekirdek aile
bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarında yoksulluk oranı bir önceki
yıla göre 6,9 puan azalarak %3,9, tek kişilik hanehalklarında ise 1,1 puan
azalarak %5,4 olmuştur. En az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının
yoksulluk oranı 0,4 puan azalarak %17,5, tek çekirdek aileden oluşan
hanehalklarının yoksulluk oranı ise 0,5 puan azalarak %12,9 oldu.
En yüksek yoksulluk oranı bir okul bitirmeyenlerde görüldü
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %50'si dikkate alınarak hesaplanan
yoksulluk oranına göre, bir okul bitirmeyenlerin %23,8'i, lise altı eğitimlilerin
%13,0'ı, lise ve dengi okul mezunlarının ise %7,5'i yoksul olarak
hesaplandı. Yükseköğretim mezunları ise %2,5 ile en düşük yoksulluk oranına sahip
grup oldu.
Maddi ve sosyal yoksunluk oranı %11,9 oldu
Maddi ve sosyal yoksunluk oranı hesabında hane düzeyinde sorgulanan değişkenler,
otomobil sahipliği, ekonomik olarak beklenmedik harcamaları yapabilme, evden uzakta
bir haftalık tatil masrafını karşılayabilme, kira, konut kredisi ve faizli
borçları ödeyebilme, iki günde bir et, tavuk, balık içeren yemek yiyebilme, evin
ısınma ihtiyacını karşılayabilme ve mobilyaları eskidiğinde değiştirebilme
durumudur.
Bu oran için fert düzeyinde toplanan değişkenler ise, eskimiş giysileri yerine yenisini
alabilme, düzgün iki çift ayakkabıya sahip olabilme, ayda en az bir kez
tanıdıkları ile toplanabilme, ücretli boş zaman faaliyetlerine katılabilme, kendini
iyi hissetmek için bir miktar para harcayabilme ve kişisel amaçlı kullanım
için internet sahipliği olarak belirlenmiştir.
Yukarıda belirtilen on üç maddenin en az yedisini ekonomik nedenlerle karşılayamayanların
oranı olarak tanımlanan maddi ve sosyal yoksunluk oranı, 2024 yılında
%13,3 iken 2025 yılı sonuçlarında 1,4 puan azalarak %11,9 olarak tahmin edildi.
Sürekli yoksulluk oranı %13,6 oldu
Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk oranı, eşdeğer
hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60'ına göre son yılda ve aynı zamanda
önceki üç yıldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsamaktadır. Buna
göre, 2025 yılı sonuçlarına göre sürekli yoksulluk oranı bir önceki yıla göre
0,1 puan azarak %13,6 oldu.
Göreli yoksulluk oranı en düşük TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) bölgesinde gerçekleşti
İBBS 2. Düzey bölgelerinin her biri için eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan
gelirinin yüzde 50'sine göre hesaplanan yoksulluk sınırına göre, gelire dayalı
göreli yoksulluk oranının en yüksek olduğu bölgeler, %14,5 ile TR21 (Tekirdağ,
Edirne, Kırklareli), %14,3 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) oldu.
Göreli yoksulluk oranı en düşük olan İBBS 2. Düzey bölgeleri ise %4,6 ile TRC2 (Şanlıurfa,
Diyarbakır), %6,3 ile TRB1 (Malatya, Elazığ, Bingöl, Tunceli) oldu.
Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların oranı %27,9 oldu
Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanlar, göreli yoksulluk, maddi ve
sosyal yoksunluk ile düşük iş yoğunluğu göstergelerinin en az birinden yoksun
olanları ifade etmektedir.
Son yıl sonuçlarına göre fertlerin %27,9'u yoksulluk veya sosyal dışlanma riski
altında kaldı. Bu oran yaş gruplarına göre incelendiğinde, 0-17 yaş grubunda %36,8,
18-64 yaş grubunda %25,1, 65 ve üstü yaş grubunda ise %22,8 olarak tahmin
edildi.
Nüfusun %3,9'u dört yıl boyunca yoksulluktan çıkamazken, %75,0'ı hiç yoksul olmadı
Dört yıllık panel veri kullanılarak medyan gelirin yüzde 50'sine göre hesaplanan
yoksullukta kalma süresi incelendiğinde, dört yıl boyunca (panel süresince) fertlerin
%10,3'ü bir yıl, %6,8'i iki yıl, %4,1'i üç yıl, %3,9'u ise dört yıl yoksullukta
kaldı. Nüfusun %75,0'ı ise dört yıl boyunca hiç yoksulluk sınırının altında
kalmadı.
Nüfusun %28,8'i sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi problemleri
yaşıyor
Kurumsal olmayan nüfusun %28,8'i sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere
çerçeveleri vb. problemler yaşarken %27,9'u konutunda izolasyondan dolayı ısınma
sorunu, %22,1'i trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği
veya diğer çevresel sorunlarla karşılaştı.
Taksit ödemesi veya borcu olanların oranı %56,4 oldu
Geçen yıla göre konut alımı ve konut masrafları dışında borç veya taksit ödemesi
olanların oranı 0,4 puan azalarak %56,4 oldu. Nüfusun %5,0'ına bu ödemeler yük
getirmezken %37,7'sine biraz yük getirdi, %13,7'sine ise çok yük getirdi. Konut
masraflarının çok yük getirdiği hanelerin oranı 0,7 puan azalarak %12,9 olurken,
bu masrafların biraz yük getirdiği hanelerin oranı 0,6 puan artarak %71,8 oldu.
Konut masraflarının yük getirmediğini belirten hanelerin oranı geçen yıla
göre 0,1 puan artış ile %15,3 olarak hesaplandı.
Fertlerin %50,5'i evden uzakta bir haftalık tatil masraflarını, %35,1'i iki günde
bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafını, %25,1'i beklenmedik harcamaları,
%19,6'sı evin ısınma ihtiyacını, %58,0'ı ise eskimiş mobilyaların yenilenmesini
ekonomik olarak karşılayamadığını beyan etti.
Kendilerine ait bir konutta yaşayanların oranı %57,1 oldu
Oturulan konuta sahip olanların oranı geçen yıla göre 1,0 puan artarak 2025 yılında
%57,1 olarak hesaplanırken, kirada oturanların oranı %27,0, lojmanda oturanların
oranı %0,9, kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise %15,0
oldu.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -