Global Bilişim Derneği (BİDER) Başkanı Şenol Vatansever, küresel finansal sistemin
2026 yılı itibarıyla tarihsel ölçekte bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirterek,
kripto varlıklar, sabit değerli kripto varlıklar, gerçek dünya varlıklarının
tokenizasyonu, merkez bankası dijital paraları, yapay zekâ destekli finansal
altyapılar ve dijital kimlik çözümlerinin finansal mimarinin temel işleyişini
etkileyen yapısal unsurlar hâline geldiğini ifade etti.

Uluslararası kurumlar ve küresel piyasalardan gelen verilerin, dijital finans alanındaki
dönüşümün deneysel bir teknoloji evresini geride bırakarak ödeme sistemlerinden
sınır ötesi para akışlarına, sermaye piyasalarından finansal güvenliğe
uzanan bütüncül bir yeniden yapılanmaya dönüştüğünü ortaya koyduğunu belirten
Vatansever, bu sürecin finansal altyapının çalışma mantığını yeniden tanımladığını
vurguladı.

Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) değerlendirmeleri ve küresel piyasa verilerine
göre, kripto varlıkların toplam piyasa değeri 2025 yılı itibarıyla 3,5 trilyon
dolar seviyesini aşmış durumda bulunuyor. IMF, kripto varlık faaliyetlerinin artık
yalnızca bireysel yatırımcıların değil, bankalar, ödeme kuruluşları, varlık
yönetim şirketleri ve büyük ölçekli finansal kurumların bilanço yapıları, risk
yönetimi süreçleri ve uzun vadeli stratejilerinin de bir parçası hâline geldiğine
dikkat çekiyor. Bu tablo, kripto varlıkların finansal sistemin çevresinden
merkezine doğru ilerlediğine işaret ediyor.

Bu dönüşümün merkezinde sabit değerli kripto varlıklar yer alıyor. Reuters ve Bloomberg
tarafından yayımlanan piyasa verilerine göre, bu varlıkların toplam piyasa
değeri 2025 ortası itibarıyla 250 milyar dolar eşiğini aşarken, günlük işlem
ve dolaşım hacimleri bazı dönemlerde 70-100 milyar dolar bandına ulaştı. IMF
hesaplamaları, sabit değerli kripto varlıkların yıllık işlem hacminin 2024 yılında
yaklaşık 23 trilyon dolar seviyesine çıktığını gösteriyor.

Bu büyüklük, küresel ödeme altyapılarının neden yeniden ele alındığını da açık biçimde
ortaya koyuyor. IMF'nin SWIFT verilerine dayanan analizleri ile Avrupa Merkez
Bankası (ECB) değerlendirmeleri, toptan ve perakende işlemleri kapsayan küresel
sınır ötesi ödeme hacminin 1 katrilyon dolar ölçeğine yaklaştığını ortaya
koyuyor. Bu ölçek, mevcut ödeme sistemlerinin hız, maliyet ve şeffaflık açısından
neden yapısal bir baskı altında bulunduğunu gösteriyor.

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), sabit değerli kripto varlıklara ilişkin analizlerinde
bu dönüşümün parasal boyutuna dikkat çekiyor. BIS'e göre bu varlıkların
yüzde 99'dan fazlası ABD doları referanslı yapılardan oluşuyor. Finansal İstikrar
Kurulu (FSB) ise sabit değerli kripto varlıkların büyümesinin ancak güçlü
rezerv yapıları, şeffaf raporlama, düzenli denetim ve etkin düzenleyici gözetimle
birlikte finansal istikrara katkı sağlayabileceğini vurguluyor.

Sabit değerli kripto varlıklarla birlikte gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu
da dijital finans dönüşümünün kritik başlıkları arasında yer alıyor. Dünya Ekonomik
Forumu, Citi, Standard Chartered ve Bloomberg Intelligence gibi küresel
kurumların analizleri, tahvil, fon, emtia, gayrimenkul ve karbon kredileri gibi
varlıkların blokzincir altyapıları üzerinde dijital varlık birimleri hâline getirilmesinin
piyasalarda erişimi genişletme, likiditeyi artırma ve işlem maliyetlerini
düşürme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koyuyor. Reuters'ın aktardığı
projeksiyonlara göre, tokenlaştırılmış gerçek dünya varlıklarının toplam piyasa
büyüklüğünün orta vadede trilyon dolar ölçeğine ulaşması öngörülüyor.

Bu dönüşümün kamusal boyutunu merkez bankası dijital paraları oluşturuyor. Uluslararası
takip çalışmalarına göre, dünya genelinde 130'dan fazla ülke merkez bankası
dijital paralarına yönelik çalışmalar yürütüyor ve bu ülkeler küresel gayrisafi
yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 98'ini temsil ediyor. Halihazırda bazı
ülkelerde merkez bankası dijital paraları sınırlı veya kontrollü biçimde kullanılırken,
çok sayıda ülkede pilot uygulamalar devam ediyor.

Dijital finans dönüşümünün ayrılmaz bir diğer boyutu ise dijital güvenlik ve siber
riskler olarak öne çıkıyor. Uluslararası güvenlik kurumları ve düzenleyici otoritelerin
raporları, kripto varlıklar ve dijital ödemelerle bağlantılı dolandırıcılık
yöntemlerinde son yıllarda kayda değer artışlar yaşandığına işaret ediyor.
Yapay zekâ destekli dolandırıcılık yöntemleri ve sentetik kimlikler, küresel
ölçekte düzenleyici uyum ve veri paylaşımını daha kritik hâle getiriyor.

Yapay zekâ, yalnızca risk alanında değil, finansal verimlilik tarafında da belirleyici
bir rol üstleniyor. McKinsey, BIS ve küresel danışmanlık kuruluşlarının
analizlerine göre, yapay zekâ destekli finansal otomasyon çözümleri operasyonel
maliyetlerde yüzde 30-40 bandında düşüş potansiyeli sunuyor.

Vatansever, kripto varlıklar, sabit değerli kripto varlıklar, merkez bankası dijital
paraları ve gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonunun artık geçici trendler
olmadığını belirterek, uluslararası kurumlar ve küresel piyasalar tarafından
ortaya konan verilerin dijital finans altyapısının kalıcı biçimde yeniden şekillendiğini
gösterdiğini ifade etti. Vatansever Platformu ve Dijital Biz editoryal
ekibi tarafından, IMF, BIS, FSB, ECB ve SWIFT verileri ile Reuters ve Bloomberg
gibi uluslararası kaynakların rapor ve analizleri esas alınarak derlenen bu
değerlendirmede, 2026 ve sonrasında dijital finans dönüşümünde belirleyici unsurun
hızdan ziyade güven, düzenleyici uyum ve gerçek ekonomik değer üretimi olacağı
vurgulandı.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -