Ekonomi

Allianz Trade Şirketlerin işletme sermayesini nakde dönüştürme hızı 67 güne yükseldi

Allianz Trade'in her sene yayınladığı ve şirketlerin işletme sermayelerini ne kadar
sürede nakde dönüştürdüğünü analiz eden rapora göre, şirketlerin üretim ve
tedarikçilerine olan nakit ödemelerini, müşterilerinden ciro olarak tahsil etmesi
ortalama 67 güne ulaştı. Bu artışın temel nedeni, şirketlerin tam zamanında
üretim yaklaşımından uzaklaşarak tedarik zinciri dayanıklılığını artırmak amacıyla
daha yüksek stok seviyeleri tutmaları oldu.

Allianz Trade, şirketlerin işletme sermayesini nakde dönüştürme hızını ölçen yıllık
Alacak Tahsil Süresi (Days Sales Outstanding-DSO) ve Nakit Dönüşüm Döngüsü
(Cash Collection Cycle-CCC) raporunu yayımladı. Ticari alacak sigortasında dünya
lideri olan Allianz Trade'e göre göre küresel nakit dönüşüm döngüsü 2025 yılında
67 güne yükselerek tarihsel ortalamaların üzerinde kalmayı sürdürdü. Bu gelişmede,
şirketlerin tedarik zinciri dayanıklılığını artırmak amacıyla daha fazla
stok tutmaları belirleyici rol oynadı.

Artan stoklar beraberinde dayanıklılığı da artırırken nakde dönüşüm sürecini yavaşlatıyor
Küresel nakit dönüşüm döngüsü, 2025 yılında yarım gün artarak 67 güne yükseldi.
Bu seviye, son 10 yılın ortalamasının 3 gün üzerinde ve 2023'te görülen 68 günlük
zirveye oldukça yakın. Bu eğilimde henüz bir yavaşlama işareti görülmezken,
artışın temel nedeni ise şirketlerin dayanıklılıklarını artırmak amacıyla daha
fazla stok bulundurması olarak öne çıkıyor.
Allianz Trade İflas Araştırmaları Baş Analisti Maxime Lemerle, konuyla ilgili şu
değerlendirmede bulundu: Stok Devir Süresi (DIO), bugün küresel nakit dönüşüm
döngüsünün yaklaşık yüzde 80'ini açıklıyor. Bu durum, şirketlerin işletme modellerinde
köklü bir değişime işaret ediyor. Yöneliyor, operasyonel verimliliği ön
plana çıkaran 'just-in-time' yaklaşımından uzaklaşarak, dayanıklılığa odaklanan
'just-in-case' modeline yöneliyor. Daha yüksek stok seviyeleri kısa vadede nakde
dönüşmesi beklenmeyen varlıklara daha fazla sermaye bağlanması anlamına geliyor.
Ancak bunun karşılığında şirketler, jeopolitik belirsizlikler, tedarik zinciri
aksaklıkları ve küresel ticarette artan parçalanma risklerine karşı daha
güçlü bir koruma ve daha fazla esneklik elde ediyor. Tedarik zincirleri artık
yalnızca maliyet optimizasyonu ekseninde değil, güvenlik, dayanıklılık ve stratejik
esneklik kriterleri doğrultusunda yeniden şekilleniyor.
Allianz Trade'e göre, küresel Stok Devir Süresi (Days Inventory Outstanding-DIO)
2025 yılında 53 güne ulaştı. Bu seviye, 2024'e kıyasla değişmezken, pandemi öncesindeki
48 günlük ortalamanın oldukça üzerinde bulunuyor. Buna karşılık, Alacak
Tahsilat Süresi (Days Sales Outstanding- DSO) şirketlerin nakit akışı üzerinde
ilave bir baskı oluşturmuyor. Küresel ödeme vadeleri geçen yıl az bir artışla
56,5 güne yükseldi ve 2022'den bu yana bu seviyede istikrarını korudu. Pandemi
öncesi ortalamanın da hâlâ 3 gün altında seyrediyor.
Dayanıklılık tedarik zincirlerini yeniden şekillendirirken sektörler arasındaki
farklılaşma derinleşiyor.
Küresel ölçekte sektörler arasındaki farklılaşma son derece belirgin olup, bu durum
stratejik sektörlerle ekonominin geri kalanı arasında bir ayrışmaya işaret
ediyor. Şirketlerin yüzde 25'inde nakit dönüşüm döngüsü (Cash Collection Cycle-CCC)
43 günün altında gerçekleşirken, diğer yüzde 25'inde ise 107 günü aşıyor.
Allianz Trade'in analiz ettiği 20 sektörün 12'sinde nakit dönüşüm döngüsü uzarken,
8 sektörde ise düşüş kaydedildi.
2025- 2024 yıllarında nakit dönüşüm döngüsünün uzadığı sektörler arasında 4 günlük
artış ile otomotiv tedarikçileri yer alıyor. Yine 2025- 2024 yıllarında nakit
tahsilat döngüsünün kısaldığı sektörler arasında ise, eskiye oranla düşük olan
3 gün artışla kâğıt, metaller ve tekstil bulunuyor. Nakit tahsilat döngüsünün
kısaldığı sektörler arasında ise 6 günlük düşüşle ulaşım ekipmanları, 4 günlük
düşüşle bilgisayar ve telekomünikasyon, 3 günlük düşüşle de enerji yer alıyor.

Maxime Lemerle, nakit tahsilat döngüsü ile ilgili ise şu değerlendirmede bulundu:
Özellikle yukarı yönlü üretim ve sanayi girdileri gibi tedarik zincirindeki
parçalanmadan en fazla etkilenen sektörler, stok tamponlarını artırarak işletme
sermayesi ihtiyaçlarının yapısal olarak yükselmesine neden oldu. Buna karşılık
enerji, ulaşım ekipmanları ve dijital altyapı gibi stratejik öneme sahip bazı
sektörler, artan jeopolitik belirsizliklere rağmen nakit dönüşüm döngülerini kısaltmayı
başardı. Bu durum, muhtemelen daha güçlü fiyatlama gücü, sağlam nakit
yaratma kapasitesi, destekleyici sanayi politikaları ve devam eden yapısal talebin
bir kombinasyonunu yansıtıyor.
2026 yılında neler bekleniyor?
Allianz Trade, 2026 yılında küresel nakit dönüşüm döngüsünde sınırlı bir artış öngörüyor.
Ancak bu artışın iki temel unsur nedeniyle kontrol altında kalması bekleniyor.
İlk olarak, ABD-İran çatışmasından en fazla etkilenen sektörlerin, finansman ihtiyaçları
kritik seviyelere ulaşmadan önce stok devir süresini (DIO) daha fazla
artırabilecek alanlarının sınırlı olduğu değerlendiriliyor. İkinci olarak ise yapay
zekâ altyapıları ve veri merkezlerine yönelik özel sektör yatırımlarının sürmesi
bekleniyor. Bu yatırımların bilgisayar ve telekomünikasyon ile yazılım ve
bilgi teknolojileri sektörlerini destekleyerek ekonominin önemli bir bölümünde
nakit dönüşüm döngüsündeki baskıyı azaltması öngörülüyor.
Maxime Lemerle, 2026 beklentilerine ilişkin olarak şunları söyledi: Enerji güvenliği,
stratejik stoklar ve tedarik zinciri dayanıklılığını güçlendirmeye yönelik
adımlar ile çatışmanın doğrudan etkilerinin, küresel stokta kalma süresini yaklaşık
2 gün artırmasını bekliyoruz. Hesaplamalarımıza göre stok devir süresindeki
(DIO) her ilave 1 günlük artış, küresel nakit dönüşüm döngüsünde yaklaşık
1,16 günlük yükselişe karşılık geliyor. Bununla birlikte, söz konusu artışın 2022
yılında yaşanan şok sonrasında nakit dönüşüm döngüsünün 5 gün yükseldiği döneme
kıyasla oldukça sınırlı kalacağını öngörüyoruz.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -