Sürdürülebilirliği üç dönüştürücü stratejisinden biri olarak konumlandıran Anadolu
Efes, Derinleşen Etki odağıyla yayımladığı 2025 Entegre Faaliyet Raporu'nda
nasıl bir etki yarattığına ve bu etkinin kalıcılığına odaklanıyor. Bu vizyonunun
sahadaki en somut örneklerinden biri ise UNDP Türkiye ortaklığında hayata geçirilen
İkinci Hasat projesi. Kadınların güçlenmesi ve döngüsel ekonomi odağıyla
geliştirilen proje, arpa saplarını kadın emeği, sanat ve tasarımın gücüyle
yeniden ekonomiye kazandırarak ikincil ham maddenin öncülük ettiği yeni bir üretim
modeli ortaya koyuyor. Proje aynı zamanda Adıyaman'dan New York'a uzanan uluslararası
iş birlikleriyle yerel üretim bilgisini küresel tasarım ve araştırma
ekosistemiyle buluşturuyor.

Sürdürülebilirliği çevresel bir sorumluluk alanı olmanın ötesinde iş yapış biçimlerini
ve değer yaratma modelini şekillendiren temel bir yaklaşım olarak ele alan
Anadolu Efes, tarım ve döngüsel ekonomi odağındaki çalışmalarını sürdürüyor.
Şirketin bu yıl Derinleşen Etki odağıyla yayımladığı ikinci Entegre Faaliyet
Raporu ise yaratılan değerin yalnızca finansal sonuçlarla değil, paydaşlar ve
toplum üzerindeki kalıcı etkisiyle değerlendirilmesine odaklanıyor. Kalıcı, kapsayıcı
ve dönüştürücü etki anlayışıyla şekillenen bu yaklaşımın sahadaki en somut
örneklerinden biri de İkinci Hasat projesi.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye ortaklığında yürütülen projede,
arpa hasadının ardından tarlada kalan sapların yaratıcı endüstriler için yeniden
değerlendirilmesine odaklanılıyor. İkinci Hasat kapsamında Adıyaman merkezli
Eliyaman Kadın Girişimi Kooperatifi, Fortuna Kadın Girişimci Kooperatifi
ve MILKist Sosyal Tasarım Merkezi ile birlikte çalışılıyor. Gönüllü tasarımcı ve
sanatçıların da destek verdiği projede, tarımsal atık olarak görülen arpa sapları
kadın emeği ve tasarımla buluşturularak yeniden üretim döngüsüne dahil ediliyor.
Ayrıca, proje dönemi boyunca farklı sanatçılar ve eserlerle bölüm bölüm
ilerleyen süreçte ortaya çıkan sanat eserlerinden elde edilen gelirin online açık
artırma yoluyla satışa sunularak kooperatiflere aktarılması hedefleniyor.

Yarattığımız Etkinin Kalıcı Olmasını Önemsiyoruz
Anadolu Efes Grup Kurumsal İletişim ve İlişkiler Direktörü Selda Susal Saatçi, sürdürülebilirliğin
artık yalnızca çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal
bir dönüşüm alanı olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi:.

Bugün küresel ekonomi hâlâ büyük ölçüde 'al, üret, tüket ve at' modeliyle ilerliyor.
Ancak kaynakların giderek kritik hale geldiği günümüzde döngüsel ekonomi
yaklaşımı sürdürülebilirlik açısından her zamankinden daha önemli. Circle Economy'nin
Circularity Gap Report 2026 verilerine göre dünyada her yıl yaklaşık 25,4
trilyon Euro'luk değer kaybı yaşanıyor. Bu tablo, şirketlerin ürünlerini yeniden
tasarlayan, atığı üretim süreçlerine yeniden dahil eden ve değer kaybını azaltan
sistemler kurmaya odaklanmasını gerekli kılıyor.
Anadolu Efes olarak atık yönetimi ve döngüsel ekonomiyi öncelikli odak alanlarımız
arasında görüyor, bu yaklaşımı hem kendi operasyonlarımızda hem de tedarik zincirimiz
boyunca yaygınlaştırmak için çalışıyoruz. Yarattığımız etkinin yalnızca
büyümesini değil, kalıcı olmasını da önemsiyoruz. Derinleşen Etki yaklaşımımızın
temelinde de bu anlayış yer alıyor.

Bizim hikâyemiz toprakta başlıyor. Dört ana ham maddemizin ikisini doğrudan topraktan
alıyoruz. Bu nedenle tedarik zincirimizin en önemli parçalarından biri olan
tarımı, ekolojik, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla bütünsel bir yaklaşımla ele
alıyoruz. Arpa hasadı sonrasında tarlada kalan arpa saplarını döngüsel ekonomi
modeliyle yeniden ekonomiye kazandırırken, bu süreci kadınların güçlenmesini
destekleyen bir yapıyla buluşturuyoruz. UNDP Türkiye ortaklığında hayata geçirdiğimiz
İkinci Hasat projesiyle tarımsal yan ürünlerin yeniden değere dönüşümüne
yönelik ölçeklenebilir bir model ortaya koymayı amaçlıyoruz.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye Ekonomik Büyüme ve Rekabetçilik
Portföy Yöneticisi Ceyda Alpay ise projeye ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi:

UNDP olarak Anadolu Efes ile sürdürülebilirlik alanında yaklaşık 17 yıla dayanan
güçlü bir iş birliğimiz bulunuyor. İkinci Hasat, tarımsal yan ürünlerin yeniden
değerlendirilmesini kadınların güçlenmesi ve yerel kalkınmayla bir araya getiren
çok değerli bir model sunuyor. Kadınların üretim süreçlerinde merkezde yer
aldığı bu yaklaşımın farklı bölgelerde ve farklı tarımsal ürünlerle yaygınlaşabileceğine
inanıyoruz. Önemli olan yaklaşımın kendisi: yerelde var olan bir kaynağı
yeniden görmek, kadınların emeğini ve bilgisini merkeze almak, tasarım ve
pazar bağlantılarıyla katma değeri artırmak ve bunu çevresel faydayla birlikte
düşünmek. İkinci Hasat aslında bize güçlü bir şeyi hatırlatıyor: Bir hasat bittikten
sonra yeni bir hasat başlayabilir. İlk hasat tarımdan gelir, ikinci hasat
ise kadınların emeğinden, yaratıcılıktan ve birlikte kurulan yeni değer zincirlerinden
doğar. Döngüsel ekonomi yaklaşımıyla sosyal faydayı bir araya getiren
bu modelin farklı bölgeler için de ilham verici bir örnek oluşturacağına inanıyoruz.
MILKIst Sosyal Tasarım Merkezi Kurucu Direktörü Birnur Temel Birtane, İkinci Hasat,
yalnızca tarımsal atığın ikincil ham maddeye dönüşümüne odaklanan bir proje
değil, toprağın bilgisini, yerel üretim kültürünü ve tarımın farklı sektörler
için başlangıç noktası olduğunu görünür kılan çok katmanlı bir süreç. Bu projede
kadınlar yalnızca üretici değil, aynı zamanda bilgiyi taşıyan ve geleceğe aktaran
paydaşlar haline geliyor. Tarım ile tasarım arasında yeni bağlar kurarken,
farklı disiplinlerden sanatçılar ve tasarımcılarla birlikte daha sürdürülebilir
üretim modelleri geliştirmeyi amaçlıyoruz. diye konuştu.

MILKist Sosyal Tasarım Merkezi, Adıyamanlı kadınlarla birlikte arpa sapını sanat
ve tasarım için kullanılabilecek yüzeylere dönüştürüyor. Gönüllü sanatçı ve tasarımcıların
desteğiyle yürütülen proje kapsamında, dekorasyon malzemelerinden
aksesuarlara uzanan sanat eserleri ortaya çıkıyor.

Projenin Diğer İllere de Taşınması Hedefleniyor
Baskıdan nakışa, heykelden çizim, kolaj ve dijital sanata kadar farklı disiplinlerde
ve ebatlardaki 16 sanat eseri ile projeyi güçlendiren sanatçılar arasında
Cansu Sönmez, Deniz Eroğlu, Elif Acar, Ezra Tuba, Gülçin Uzun, Nergiz Yeşil, Pınar
Yeğin, Reyhan Polat, Rozelin Akgün, Şeyma Canik yer alıyor. Türkiye'nin önde
gelen tasarımcılarından Arzu Kaprol, Başak Cankeş ve Simay Bülbül ise tekstil
tasarımı odaklı rehberlikleriyle arpa sapı Ar-Ge sürecine yön veriyor. İkinci
Hasat kapsamında önümüzdeki dönemde kadın kooperatifleriyle saha çalışmalarının
genişletilmesi, yeni tasarım ürünlerinin geliştirilmesi ve Adıyaman'da kalıcı
bir üretim/atölye modelinin oluşturulması hedefleniyor. Önümüzdeki dönemde ise
bu modelin üretim yapılan diğer illere de taşınarak etkinin artırılması hedefleniyor.

Adıyaman'dan New York'a Kurulan Köprü
Aynı zamanda, Adıyaman'daki kadın kooperatiflerinin hikâyeleri, malzeme bilgileri,
üretim teknikleri ve kültürel mirasları, uzaktan eğitimler ve üretim sürecine
dahil olan kadınlar tarafından çekilen videolar gibi açık erişimli kaynaklar
aracılığıyla uluslararası araştırma süreçlerine dahil edilecek.

Eylül ayında New York'taki Fashion Institute of Technology (FIT) bünyesinde düzenlenecek
Topraktan Yüzeye sergisi ise toprağa dayanan bir malzemenin yaratıcı
üretim süreçlerindeki dönüşümünü görünür kılacak. Adıyaman ile New York arasında
kurulan bu karşılıklı öğrenme modeli, yerel üretim bilgisini akademik ve araştırma
temelli tasarım pratikleriyle buluştururken, İkinci Hasat projesi de tarımsal
üretim, tasarım ve sosyal faydayı bir araya getiren kapsayıcı bir iş birliği
modeli ortaya koyacak.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -