Ekonomi
ASO/Ardıç Yeşil dönüşümü rekabet gücümüzü artıracak fırsata dönüştürmeliyiz
Ankara Sanayi Odası (ASO), Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın
(SKDM) Türkiye ve Ankara sanayisi üzerindeki etkilerini ele alan Sınırda
Karbon Düzenleme Mekanizması Kapsamında Türkiye ve Ankara Analizi başlıklı araştırma
raporunu yayımladı.
Firma düzeyindeki veriler esas alınarak hazırlanan raporda, 2013-2023 döneminde
Türkiye ve Ankara sanayisinin üretim, ihracat ve finansman yapısı incelendi, ekonometrik
analizlerle SKDM duyurusu sonrasında firmaların ihracat ve yatırım göstergelerinde
ortaya çıkan göreli değişimler değerlendirildi. Ankara'nın Avrupa
Birliği pazarındaki konumunu güçlendirdiğini gösteren rapor, kent sanayisinin
ana metal ağırlıklı yapıdan daha ileri işlenmiş ürünlere yöneldiğini ortaya koydu.
Raporda kullanılan 2013-2023 dönemi, SKDM'nin 1 Ekim 2023'te başlayan geçiş dönemi
öncesinde sanayinin sahip olduğu yapısal koşulları gösteren bir referans niteliği
taşıyor. SKDM'nin 1 Ocak 2026 itibarıyla mali yükümlülük doğuran tam uygulama
aşamasına geçmesiyle birlikte bu döneme ait bulgular, sanayideki dönüşümün
ilerleyen yıllarda karşılaştırmalı olarak ölçülmesine de imkân sağlayacak.
ANKARA'NIN AB PAZARINDAKİ KONUMU GÜÇLENDİ
Rapora göre, Türkiye'nin toplam ihracatı 2013-2023 döneminde 161,5 milyar dolardan
255,6 milyar dolara yükselirken, SKDM kapsamındaki ürünlerin ihracatı 2023 yılında
toplam ihracatın yüzde 7,75'ini oluşturdu. Ankara'da da SKDM kapsamındaki
ürünlerin kent ihracatı içerisindeki payı yaklaşık yüzde 7 olarak gerçekleşti.
Ankara'nın Türkiye'nin AB'ye yönelik SKDM ihracatı içerisindeki payı 2013 yılında
yüzde 3,33 iken 2023 yılında yüzde 4,44'e yükseldi. Aynı dönemde Ankara'nın AB'ye
SKDM ihracatı yaklaşık 95 milyon dolardan 334 milyon dolara çıktı. Bu sonuç,
Ankara'nın SKDM açısından stratejik öneme sahip AB pazarındaki göreli konumunun
güçlendiğini gösterdi.
Ankara sanayisinin AB'ye yönelik SKDM kapsamındaki ihracatının ürün kompozisyonunda
da önemli bir dönüşüm yaşandı. Ana metallerin imalatının payı yüzde 72,63'ten
yüzde 25,83'e gerilerken, fabrikasyon metal ürünleri imalatının payı yüzde 12,01'den
yüzde 33,83'e yükselerek ilk sıraya yerleşti. Makine ve ekipman imalatı
da yüzde 10,58'lik payla öne çıktı.
Raporda bu değişim, Ankara sanayisinin ana metal ağırlıklı yapıdan daha ileri işlenmiş
ve katma değeri yüksek ürünlere yönelme eğiliminin güçlenmesi olarak değerlendirildi.
FİNANSMAN VE GİRDİ MALİYETLERİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Rapor, Ankara'daki SKDM kapsamında ihracat yapan firmaların finansal yapısında güçlü
yönlerle birlikte kırılgan alanları da ortaya koydu.
Ankara'daki SKDM kapsamındaki ihracatçıların kâr oranı 2023 yılında yüzde 12,45
ile Türkiye ortalaması olan yüzde 10,06'nın üzerinde gerçekleşti. Borçluluk oranı
ise yüzde 18,07 ile daha düşük seviyede kaldı. Buna karşılık, Ankara firmalarının
mali borçları içinde banka kredilerinin payı yüzde 86,35'e ulaşırken, Türkiye
genelinde bu oran yüzde 65,89 olarak hesaplandı.
Maliyet tarafında da dikkat çekici bir görünüm ortaya çıktı. Genel SKDM kapsamındaki
ürün ihracatçısı firma grubunda girdi alımlarının brüt satışlara oranı 2023
yılında Türkiye genelinde yüzde 98,98'e, Ankara'da ise yüzde 128,05'e yükseldi.
Raporda bu artışın değerlendirilmesinde yüksek girdi maliyetleriyle birlikte
firmaların fiyat dalgalanmalarına karşı stok artırma ve tedarik sürekliliğini
güvence altına alma davranışlarının da dikkate alınması gerektiğine işaret edildi.
ORTA ÖLÇEKLİ FİRMALAR İÇİN DÖNÜŞÜM MALİYETİ DAHA KRİTİK
Raporda orta ölçekli firmalar, SKDM sürecinde desteklenmesi gereken öncelikli gruplardan
biri olarak gösterildi. Ankara'daki orta ölçekli firmaların Türkiye genelindeki
orta ölçekli firmaların toplam ihracatı içerisindeki payı, incelenen
dönemde yaklaşık yüzde 4'ten yüzde 3,45'e geriledi. Bu firmalarda banka kredilerinin
toplam borçlar içindeki payının yüzde 40'ların üzerine çıktığı belirlendi.
Emisyonların hesaplanması ve raporlanması, enerji ve üretim süreçlerine yönelik
yatırımlar ile yeşil finansmana erişim ihtiyacının, teknik ve mali kapasitesi daha
sınırlı firmalar üzerinde ilave yük oluşturabileceğine dikkat çekildi. Bu nedenle
politika önerilerinde firma ölçeğini gözeten destek mekanizmaları, uzun
vadeli ve uygun maliyetli finansman araçları ile karbon muhasebesi ve İzleme-Raporlama-Doğrulama
(MRV) kapasitesini geliştirecek teknik destekler öne çıktı.
FİRMALAR ALTERNATİF PAZARA YÖNELDİ
Raporun sonuçları, Ankara'da SKDM'ye daha yüksek düzeyde maruz kalan firmaların
AB pazarındaki konumlarını korurken, AB dışındaki pazarlara yönelik SKDM kapsamındaki
ihracatlarını Türkiye geneline kıyasla daha güçlü artırdıklarını gösterdi.
Bu görünüm, Ankara firmalarının incelenen dönemde alternatif pazarlara yönelik
ihracatlarını da artırdıklarına işaret etti.
Buna karşılık fiyatlama davranışlarında ve yeşil ürün olarak sınıflandırılan ithal
girdilerde istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmedi. Raporda,
2026 itibarıyla mali yükümlülük dönemine geçilmesiyle birlikte yalnızca alternatif
pazarlara yönelmenin yeterli olmayacağı, düşük karbonlu üretim, emisyon verisinin
ölçülmesi ve doğrulanması ile yatırım kapasitesinin giderek daha belirleyici
hâle geleceği değerlendirildi.
ÖNCELİK: ÖLÇME, FİNANSMAN VE DÖNÜŞÜM KAPASİTESİ
Raporda Ankara sanayisinin SKDM sürecine hazırlanmasına yönelik politika önerileri,
İzleme-Raporlama-Doğrulama (MRV) altyapısının güçlendirilmesi, KOBİ'lere yönelik
ölçek duyarlı destek paketlerinin oluşturulması, uzun vadeli ve düşük maliyetli
yeşil finansman mekanizmalarının yaygınlaştırılması, ihracat desteklerinin
düşük karbonlu üretim yatırımlarıyla bütünleştirilmesi ve firmaların yatırım
kararlarını destekleyecek öngörülebilir bir dönüşüm yol haritası hazırlanması
başlıklarında toplandı. Makine ve ekipman imalatında Ankara'nın sahip olduğu kapasitenin
yüksek katma değerli ve düşük karbonlu üretimle desteklenerek AB pazarındaki
konumunun güçlendirilmesi de öncelikli alanlar arasında yer aldı.
BAŞKAN ARDIÇ: YEŞİL DÖNÜŞÜMÜ REKABET GÜCÜMÜZÜ ARTIRACAK BİR FIRSATA DÖNÜŞTÜRMELİYİZ
Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan ASO Yönetim Kurulu Başkanı Seyit Ardıç,
karbon maliyetinin uluslararası ticaretin doğrudan bir unsuru hâline geldiği
yeni bir döneme girildiğini belirterek, Ankara sanayisinin üretim gücünü korumak
kadar, bu gücü düşük karbonlu, verimli ve uluslararası pazarlarda rekabetçi
bir yapıya dönüştürmek de önem taşıyor. Yeşil dönüşümü Ankara sanayisinin rekabet
gücünü artıracak bir fırsata dönüştürmeliyiz dedi.
Ankara sanayisinin ürün kompozisyonundaki değişimin önemine dikkat çeken Ardıç,
şunları söyledi:
Veriler, Ankara sanayisinin ihracat miktarının yanı sıra üretimin niteliğiyle de
farklılaştığını gösteriyor. Ana metal ağırlığı azalırken fabrikasyon metal ve
makine gibi daha ileri işlenmiş ürünlerin öne çıkmasını önemli buluyoruz. Önümüzdeki
süreçte bu üretim kabiliyetini enerji ve kaynak verimliliği, düşük karbonlu
teknolojiler ve güçlü karbon yönetimiyle desteklemeliyiz.
SKDM'nin oluşturduğu yeni rekabet ortamında firmalarımızın emisyonlarını raporlaması
yeterli olmayacak. Üretimde enerji ve kaynak verimliliğini artırmak, karbon
yoğunluğunu düşürmek, finansmana erişimi güçlendirmek ve özellikle KOBİ'lerimizin
dönüşüm maliyetini yönetilebilir hâle getirmek gerekiyor. Ankara Sanayi Odası
olarak sanayicimizin bu dönüşüme hazırlanmasına, doğru finansman ve destek
mekanizmalarına erişmesine ve kamu politikalarının sanayimizin ihtiyaçları doğrultusunda
şekillenmesine katkı sağlamayı sürdüreceğiz.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
(SKDM) Türkiye ve Ankara sanayisi üzerindeki etkilerini ele alan Sınırda
Karbon Düzenleme Mekanizması Kapsamında Türkiye ve Ankara Analizi başlıklı araştırma
raporunu yayımladı.
Firma düzeyindeki veriler esas alınarak hazırlanan raporda, 2013-2023 döneminde
Türkiye ve Ankara sanayisinin üretim, ihracat ve finansman yapısı incelendi, ekonometrik
analizlerle SKDM duyurusu sonrasında firmaların ihracat ve yatırım göstergelerinde
ortaya çıkan göreli değişimler değerlendirildi. Ankara'nın Avrupa
Birliği pazarındaki konumunu güçlendirdiğini gösteren rapor, kent sanayisinin
ana metal ağırlıklı yapıdan daha ileri işlenmiş ürünlere yöneldiğini ortaya koydu.
Raporda kullanılan 2013-2023 dönemi, SKDM'nin 1 Ekim 2023'te başlayan geçiş dönemi
öncesinde sanayinin sahip olduğu yapısal koşulları gösteren bir referans niteliği
taşıyor. SKDM'nin 1 Ocak 2026 itibarıyla mali yükümlülük doğuran tam uygulama
aşamasına geçmesiyle birlikte bu döneme ait bulgular, sanayideki dönüşümün
ilerleyen yıllarda karşılaştırmalı olarak ölçülmesine de imkân sağlayacak.
ANKARA'NIN AB PAZARINDAKİ KONUMU GÜÇLENDİ
Rapora göre, Türkiye'nin toplam ihracatı 2013-2023 döneminde 161,5 milyar dolardan
255,6 milyar dolara yükselirken, SKDM kapsamındaki ürünlerin ihracatı 2023 yılında
toplam ihracatın yüzde 7,75'ini oluşturdu. Ankara'da da SKDM kapsamındaki
ürünlerin kent ihracatı içerisindeki payı yaklaşık yüzde 7 olarak gerçekleşti.
Ankara'nın Türkiye'nin AB'ye yönelik SKDM ihracatı içerisindeki payı 2013 yılında
yüzde 3,33 iken 2023 yılında yüzde 4,44'e yükseldi. Aynı dönemde Ankara'nın AB'ye
SKDM ihracatı yaklaşık 95 milyon dolardan 334 milyon dolara çıktı. Bu sonuç,
Ankara'nın SKDM açısından stratejik öneme sahip AB pazarındaki göreli konumunun
güçlendiğini gösterdi.
Ankara sanayisinin AB'ye yönelik SKDM kapsamındaki ihracatının ürün kompozisyonunda
da önemli bir dönüşüm yaşandı. Ana metallerin imalatının payı yüzde 72,63'ten
yüzde 25,83'e gerilerken, fabrikasyon metal ürünleri imalatının payı yüzde 12,01'den
yüzde 33,83'e yükselerek ilk sıraya yerleşti. Makine ve ekipman imalatı
da yüzde 10,58'lik payla öne çıktı.
Raporda bu değişim, Ankara sanayisinin ana metal ağırlıklı yapıdan daha ileri işlenmiş
ve katma değeri yüksek ürünlere yönelme eğiliminin güçlenmesi olarak değerlendirildi.
FİNANSMAN VE GİRDİ MALİYETLERİNE DİKKAT ÇEKİLDİ
Rapor, Ankara'daki SKDM kapsamında ihracat yapan firmaların finansal yapısında güçlü
yönlerle birlikte kırılgan alanları da ortaya koydu.
Ankara'daki SKDM kapsamındaki ihracatçıların kâr oranı 2023 yılında yüzde 12,45
ile Türkiye ortalaması olan yüzde 10,06'nın üzerinde gerçekleşti. Borçluluk oranı
ise yüzde 18,07 ile daha düşük seviyede kaldı. Buna karşılık, Ankara firmalarının
mali borçları içinde banka kredilerinin payı yüzde 86,35'e ulaşırken, Türkiye
genelinde bu oran yüzde 65,89 olarak hesaplandı.
Maliyet tarafında da dikkat çekici bir görünüm ortaya çıktı. Genel SKDM kapsamındaki
ürün ihracatçısı firma grubunda girdi alımlarının brüt satışlara oranı 2023
yılında Türkiye genelinde yüzde 98,98'e, Ankara'da ise yüzde 128,05'e yükseldi.
Raporda bu artışın değerlendirilmesinde yüksek girdi maliyetleriyle birlikte
firmaların fiyat dalgalanmalarına karşı stok artırma ve tedarik sürekliliğini
güvence altına alma davranışlarının da dikkate alınması gerektiğine işaret edildi.
ORTA ÖLÇEKLİ FİRMALAR İÇİN DÖNÜŞÜM MALİYETİ DAHA KRİTİK
Raporda orta ölçekli firmalar, SKDM sürecinde desteklenmesi gereken öncelikli gruplardan
biri olarak gösterildi. Ankara'daki orta ölçekli firmaların Türkiye genelindeki
orta ölçekli firmaların toplam ihracatı içerisindeki payı, incelenen
dönemde yaklaşık yüzde 4'ten yüzde 3,45'e geriledi. Bu firmalarda banka kredilerinin
toplam borçlar içindeki payının yüzde 40'ların üzerine çıktığı belirlendi.
Emisyonların hesaplanması ve raporlanması, enerji ve üretim süreçlerine yönelik
yatırımlar ile yeşil finansmana erişim ihtiyacının, teknik ve mali kapasitesi daha
sınırlı firmalar üzerinde ilave yük oluşturabileceğine dikkat çekildi. Bu nedenle
politika önerilerinde firma ölçeğini gözeten destek mekanizmaları, uzun
vadeli ve uygun maliyetli finansman araçları ile karbon muhasebesi ve İzleme-Raporlama-Doğrulama
(MRV) kapasitesini geliştirecek teknik destekler öne çıktı.
FİRMALAR ALTERNATİF PAZARA YÖNELDİ
Raporun sonuçları, Ankara'da SKDM'ye daha yüksek düzeyde maruz kalan firmaların
AB pazarındaki konumlarını korurken, AB dışındaki pazarlara yönelik SKDM kapsamındaki
ihracatlarını Türkiye geneline kıyasla daha güçlü artırdıklarını gösterdi.
Bu görünüm, Ankara firmalarının incelenen dönemde alternatif pazarlara yönelik
ihracatlarını da artırdıklarına işaret etti.
Buna karşılık fiyatlama davranışlarında ve yeşil ürün olarak sınıflandırılan ithal
girdilerde istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmedi. Raporda,
2026 itibarıyla mali yükümlülük dönemine geçilmesiyle birlikte yalnızca alternatif
pazarlara yönelmenin yeterli olmayacağı, düşük karbonlu üretim, emisyon verisinin
ölçülmesi ve doğrulanması ile yatırım kapasitesinin giderek daha belirleyici
hâle geleceği değerlendirildi.
ÖNCELİK: ÖLÇME, FİNANSMAN VE DÖNÜŞÜM KAPASİTESİ
Raporda Ankara sanayisinin SKDM sürecine hazırlanmasına yönelik politika önerileri,
İzleme-Raporlama-Doğrulama (MRV) altyapısının güçlendirilmesi, KOBİ'lere yönelik
ölçek duyarlı destek paketlerinin oluşturulması, uzun vadeli ve düşük maliyetli
yeşil finansman mekanizmalarının yaygınlaştırılması, ihracat desteklerinin
düşük karbonlu üretim yatırımlarıyla bütünleştirilmesi ve firmaların yatırım
kararlarını destekleyecek öngörülebilir bir dönüşüm yol haritası hazırlanması
başlıklarında toplandı. Makine ve ekipman imalatında Ankara'nın sahip olduğu kapasitenin
yüksek katma değerli ve düşük karbonlu üretimle desteklenerek AB pazarındaki
konumunun güçlendirilmesi de öncelikli alanlar arasında yer aldı.
BAŞKAN ARDIÇ: YEŞİL DÖNÜŞÜMÜ REKABET GÜCÜMÜZÜ ARTIRACAK BİR FIRSATA DÖNÜŞTÜRMELİYİZ
Rapora ilişkin değerlendirmelerde bulunan ASO Yönetim Kurulu Başkanı Seyit Ardıç,
karbon maliyetinin uluslararası ticaretin doğrudan bir unsuru hâline geldiği
yeni bir döneme girildiğini belirterek, Ankara sanayisinin üretim gücünü korumak
kadar, bu gücü düşük karbonlu, verimli ve uluslararası pazarlarda rekabetçi
bir yapıya dönüştürmek de önem taşıyor. Yeşil dönüşümü Ankara sanayisinin rekabet
gücünü artıracak bir fırsata dönüştürmeliyiz dedi.
Ankara sanayisinin ürün kompozisyonundaki değişimin önemine dikkat çeken Ardıç,
şunları söyledi:
Veriler, Ankara sanayisinin ihracat miktarının yanı sıra üretimin niteliğiyle de
farklılaştığını gösteriyor. Ana metal ağırlığı azalırken fabrikasyon metal ve
makine gibi daha ileri işlenmiş ürünlerin öne çıkmasını önemli buluyoruz. Önümüzdeki
süreçte bu üretim kabiliyetini enerji ve kaynak verimliliği, düşük karbonlu
teknolojiler ve güçlü karbon yönetimiyle desteklemeliyiz.
SKDM'nin oluşturduğu yeni rekabet ortamında firmalarımızın emisyonlarını raporlaması
yeterli olmayacak. Üretimde enerji ve kaynak verimliliğini artırmak, karbon
yoğunluğunu düşürmek, finansmana erişimi güçlendirmek ve özellikle KOBİ'lerimizin
dönüşüm maliyetini yönetilebilir hâle getirmek gerekiyor. Ankara Sanayi Odası
olarak sanayicimizin bu dönüşüme hazırlanmasına, doğru finansman ve destek
mekanizmalarına erişmesine ve kamu politikalarının sanayimizin ihtiyaçları doğrultusunda
şekillenmesine katkı sağlamayı sürdüreceğiz.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -