Bakan Bolat, Mayıs ayı ticaret verilerini açıkladı
Ekonomi
Bakan Bolat, Mayıs ayı ticaret verilerini açıkladı
Ticaret Bakanı Bolat, Mayıs ayı dış ticaret verilerini açıkladı.
Bakanın sunumu şöyle:
Bildiğiniz gibi küresel ticaretin yönünü belirleyen belirsizliklerin tarihi zirvelere
ulaştığı, risklerin yoğunlaştığı bir dönemden geçiyoruz.
Özellikle ABD'nin 2025 yılında açıkladığı ardışık gümrük vergisi kararları, küresel
ticaret politikası belirsizliklerini keskin şekilde artırmıştı.
Son dönemde ise ABD-İsrail ve İran arasındaki savaş ve Orta Doğu'daki jeopolitik
gerilimler, küresel ekonomi ve ticareti olumsuz yönde etkilemeye devam etmektedir.
Nitekim, küresel jeopolitik risk endeksi, ABD-İsrail ve İran arasındaki savaşın
etkisiyle Mart ayında 327'ye yükselmiş, Rusya-Ukrayna savaşı dönemindeki seviyesini
dahi aşmıştır.
Küresel Ticaret Politikası Belirsizlik Endeksi de Ekim 2024'teki 148 seviyesinden
Nisan 2025'te ortalama 1.151 ile Covid-19 pandemisi sırasında kaydedilen rekor
seviyeleri dahi aşarak tarihi yüksek seviyelerine çıkmıştı.
Her ne kadar Mayıs itibarıyla ortalama 203,5 seviyesine gerilemiş olsa da belirsizliklerin
hâlen güçlü seyrettiği dikkat çekmektedir.
Tüm bu çalkantılı sürece ilave olarak, son dönemde açıklanan uluslararası kuruluş
raporlarında belirsizlikler ve aşağı yönlü riskler daha açık şekilde öne çıkmaktadır.
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) tarafından yayımlanan Mart 2026 tarihli Küresel Ticaret
Görünümü ve İstatistikler Raporuna göre, küresel ticaret hacmi 2025 yılında
%4,6 oranında artarak Ekim 2025 güncellemesinde öngörülen %2,4'lük tahminin üzerinde
gerçekleşmiştir.
Ancak, raporda bu ivmenin 2026 yılında zayıflayacağı öngörülmektedir. Bu çerçevede,
küresel mal ticaretinin 2026 yılında baz senaryoda %1,9 oranında artacağı tahmin
edilmektedir.
Küresel hizmet ticareti hacminin ise 2025 yılında %5,3 arttığı, 2026 yılında %4,8'e
yavaşlayacağı ve 2027 yılında %5,1'e yükseleceği öngörülmektedir.
Öte yandan, Orta Doğu'daki çatışmaya bağlı yüksek enerji fiyatı senaryosunda 2026
yılı küresel mal ticareti artışının %1,4'e, küresel hizmet ticareti artışının
ise %4,1'e gerileyebileceği belirtilmektedir.
Büyüme beklentileri de önümüzdeki dönemde küresel ekonomide tarihsel ortalamaların
altında kalan bir performansın sürebileceğine işaret etmektedir.
Nitekim, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) tarafından dün yayımlanan
Haziran 2026 tarihli Ekonomik Görünüm Raporu'na göre, 2010-2024 döneminde ortalama
%3,9 büyümüş olan küresel ekonominin 2025 yılında %3,4 büyüdüğü, 2026 yılında
ise büyümenin %2,8'e gerileyeceği tahmin edilmektedir.
OECD, çatışmaların uzun süre devam ettiği olumsuz bir senaryoda ise küresel büyümenin
2026 yılında %2,1'e kadar gerileyebileceğini öngörmektedir.
Orta Doğuda tırmanan gerilim ile birlikte öncü göstergelerin, tedarik zincirlerinde
yeniden bozulma sinyalleri verdiğini takip ettik.
Özellikle PMI tedarikçi teslim süresi endekslerinde gözlenen gerileme, birçok ekonomide
teslimat sürelerinin uzadığını ve aksama riskinin arttığını göstermektedir.
Nitekim endekse göre, ABD, Çin ve Avro Bölgesi gibi seçili ekonomilerde teslimat
sürelerinin uzadığı ve tedarik zinciri baskılarının arttığı görülmektedir. (Eşik
değer 50) (Avro Bölgesi 40,9, ABD 44,5, Çin 48,5)
Bu tablo, enerji fiyatlarındaki yükseliş, taşımacılık maliyetlerindeki artış ve
jeopolitik belirsizliklerin üretim ve tedarik süreçleri üzerindeki baskısını ortaya
koymaktadır.
Türkiye Ekonomisi
Tüm bu olumsuz koşullara rağmen Türkiye ekonomisi dirençli bir performans sergilemektedir.
Pandemide dahi büyüme performansını sürdüren Türkiye ekonomisi 2020 yılında %1,8,
2021 yılında %11,8, 2022 yılında %5,4, 2023 yılında %5,0, 2024 yılında %3,3 ve
2025 yılında %3,6 oranında büyüme kaydetmişti.
Bununla birlikte, Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından açıklanan verilere göre,
cari fiyatlarla dolar cinsinden milli gelirimiz, 2025 yılında dünya sıralamasında
bir basamak yükselerek 16'ncı sıraya ulaşmıştı. (Endonezya'yı geçerek)
GSYH 2026 YILININ İLK ÇEYREĞİNDE İSE %2,5 ORANINDA ARTMIŞTIR. Böylelikle Türkiye
ekonomisi, küresel ekonomide yaşanan olumsuz koşullara ve artan belirsizliklere
rağmen 23 ÇEYREK boyunca üst üste büyümeye devam etmiştir.
2002 yılında 238 milyar dolar olan cari fiyatlarla GSYH, 2023 yılında tarihimizde
ilk kez 1 trilyon dolar eşiğini aşarak, 1 trilyon 130 milyar dolara ulaşmıştı.
2025 yılı sonunda 1 trilyon 596 milyar dolarlık tarihi rekor seviyeye yükselmişti.
2026 yılının ilk çeyreği itibarıyla ise 1 trilyon 639 milyar dolara yükselerek tüm
zamanların milli gelir rekorunu yenilemiştir.
Yatırım harcamaları 2026 yılı ilk çeyreğinde %3,0 artarak büyümeye 0,8 yüzde puan
katkı vermiştir. Böylelikle yatırımlar, büyümeyi desteklemeyi 6 çeyrektir kesintisiz
sürdürmüştür.
Diğer yandan GSYH, bir önceki çeyreğe göre ise %0,1 artmıştır.
Diğer taraftan, üretimin öncü göstergesi olan İSO Türkiye İmalat PMI, 2026 Mayıs
ayında Nisan ayındaki 45,7 seviyesinden 49,8'e yükselerek son 26 ayın en yüksek
seviyesine ulaşmıştır.
Bu artışta ihracat siparişlerine yönelik beklentilerde izlenen güçlü toparlanma
etkili olmuştur.
Yeni ihracat siparişleri, 20 aylık yavaşlama dönemi ardından Mayıs ayında Nisan
ayındaki 43,8 seviyesinden son 36 ayın en yüksek seviyesi olan 51'e yükseldi (Mayıs
2023: 52,7).
2026 yılının 2. Çeyreğinde kaydedilen mal ve hizmet ihracatındaki önemli artışların
da katkısıyla 2026 yılının kalan 9 ayında ekonomik büyümede ivmelenme beklenmektedir.
İstihdam Piyasasındaki Gelişmeler
Türkiye ekonomisi bir yandan büyümeye devam ederken aynı zamanda istihdamını artıramaya,
işsizliği düşürmeye devam ediyor.
2026 yılı Nisan ayında işsizlik oranı %8,2 oranında gerçekleşmiştir. Böylelikle,
işsizlik oranı son 36 aydır tek haneli seviyesini koruyarak %10'un altında seyretmeye
devam etti.
İstihdam edilenlerin sayısı 2026 yılı Nisan ayında 32 milyon 166 bin kişi olmuştur.
2026 Yılı Mayıs Ayı İtibarıyla Dış Ticaret
Mayıs ayında olumsuz takvim (6 iş günü eksik), bölgemizde yaşanan savaş ve küresel
risk ve belirsizliklere rağmen Cumhuriyet tarihimizin en yüksek 3'üncü Mayıs
ayı ihracatına ulaştık.
Mayıs ayında ihracatımız, geçen yılın aynı ayına göre %9,3 oranında azalışla 22
milyar 504 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Mayıs ayında ayrıca günlük verileri incelediğimizde, 22 Mayıs 2026 tarihinde 2,4
milyar dolar ile GÜNLÜK İHRACATTA tüm zamanların en yüksek değeri gerçekleşmiştir.
Mayıs ayında mal ithalatımız, geçen yılın aynı ayına göre %10,7 oranında azalış
ile 28 milyar 103 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Nisan ayından sonra Mayıs ayında da dış ticaret açığımız gerilemeye devam etmiştir.
Mayıs ayında dış ticaret açığımız geçen yılın aynı ayına göre %15,7 azalışla
5,6 milyar dolara gerileyerek SON 9 AYIN EN DÜŞÜK DÜZEYİNDE GERÇEKLEŞMİŞTİR.
İhracatın ithalatı karşılama oranı da artış göstermiş ve geçen yılın aynı ayına
göre 1,2 yüzde puan artışla %80,1'e yükselerek SON 20 AYIN EN YÜKSEK SEVİYESİNE
ULAŞMIŞTIR.
Hizmetler ihracatına yönelik beklentilerimiz ile Mayıs ayı itibarıyla yıllıklandırılmış
olarak mal ve hizmet ihracatımızın 396 milyar dolar gerçekleşmesi beklenmektedir.
2026 Yılı Mayıs Ayı İhracatı
Mayıs ayında ihracatımız, geçen yılın aynı ayına göre %9,3 oranında azalışla 22
milyar 504 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. (2025 yılı Mayıs ayında 24 milyar
816 milyon dolardı.)
2026 yılı Mayıs ayında net 2,3 milyar dolar azalış kaydedilmiştir.
Mayıs Ayı İhracatımızda Etkili Olan Gelişmeler
Mayıs ayında ihracatta yaşanan azalışa sebep olan ana faktör bayram ve takvim etkisidir.
Mayıs ayında hem Kurban Bayramı'nın hem de 1 ve 19 Mayıs Milli Bayramlarımızın hafta
içine denk gelmesi ile 2025'in Mayıs ayında 20 gün olan iş günü sayısı, bu
sene 14'e gerilemiştir. (Geçen yılın Mayıs ayına göre ikişer Salı ve Cuma günü,
birer Çarşamba ve Perşembe günü eksiktir.)
Söz konusu bayram ve takvim etkisinin yaklaşık 4,5 milyar dolar olduğu değerlendirilmektedir.
(Bayram tatili öncesi öne çekilen ihracat etkisinden arındırılmıştır.)
Bu nedenle, takvim kaynaklı ihracatta gerileme yaşanmıştır. Diğer yandan Mayıs ayında
takvimin olumsuz etkisi ile ihracatta izlenen düşüşün Haziran ayında telafi
edileceğini öngörüyoruz.
Bayram ve takvim etkisinden arındırıldığında geçen sene Mayıs ayında 20 iş gününde
yapılan ortalama ihracat 1,124 milyar dolar iken, bu sene Mayıs ayında 14 iş
gününde yapılan ortalama ihracat %15,7 artışla 1,299 milyar dolara yükselmiştir.
(Bayram tatili öncesi öne çekilen ihracat etkisini içermektedir.)
Böylece toplam ihracatta takvim kaynaklı düşüş izlense de aslında ihracatımızın
artış trendinin devam ettirdiği görülmektedir.
(2025 Mayıs ayı ihracatına resmî tatil, idari izin ve hafta sonları dahil edilmemiştir.)
Günlük İhracat
Yıllık bazda takvim etkisiyle izlenen düşüşe rağmen 22 Mayıs 2026 tarihinde tüm
zamanların en yüksek günlük ihracat rakamına ulaştık.
Böylece, artış trendinin devam ettiğini günlük ihracatta kaydedilen rekor seviye
ile de görmüş oluyoruz.
Körfez Ülkelerine İhracatımızın Seyri
ABD/İsrail ile İran arasındaki savaşın başlaması sonrası Mart ayında Körfez ülkeleri
ile ticaretimizde düşüş yaşanmıştı.
Mart ayında bölgeye ihracatımız aylık %30, yıllık %37,3 azalmış, Nisan ayında toparlanma
göstermişti.
Mayıs ayında ise bölgeye yapılan ihracatta toplam ihracata paralel bir düşüş izlenmiştir.
(Trendi takip ettiğimiz günlük verilerde ise Nisan ayına benzer Bayram öncesi toparlanmanın
devam ettiğini izlemiştir.)
Bu kapsamda, Körfez Ülkelerine ihracatımız bir önceki aya göre %7,7 azalışla 2,2
milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.
İhracatımızda Teknolojinin Payı
İhracatımızda yüksek ve orta yüksek teknolojili ürün ihracatında kaydedilen artış
öne çıkmaktadır.
2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre orta yüksek ve
yüksek teknolojili ihracatımız 2,5 milyar dolar artış göstermiştir.
Mayıs ayında orta yüksek ve yüksek teknoloji ürün ihracatımız yıllıklandırılmış
olarak 114 milyar 400 milyon dolara yükselmiştir.
Toplam ihracatımız içindeki payı Ocak-Mayıs döneminde %43,9'a yükselmiştir.
2026 Yılı Mayıs Ayı İthalatı
Bayram ve takvim etkisi ithalatımızı da olumsuz etkilemiştir. Mayıs ayında mal ithalatımız
geçen yılın aynı ayına göre %10,7 oranında azalış ile 28 milyar 103
milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. (2025 Mayıs ayında mal ithalatımız 31 milyar
458 milyon dolar idi)
Mal ithalatında Mayıs ayında net azalış 3,4 milyar dolar oldu. (Bu azalışta yaklaşık
2 milyar dolar ile 71. Fasıldaki gerileme öne çıkmaktadır)
2026 Yılı Mayıs Ayı Dış Ticaret Açığı
2026 yılı Mayıs ayında dış ticaret açığımız %15,7 azalışla 5 milyar 599 milyon dolara
gerilemiştir. (2025 Mayıs ayında dış ticaret açığı 6 milyar 642 milyon dolar
idi)
Böylece dış ticaret açığımız, Nisan ayı ardından Mayıs ayında da gerileyerek son
9 ayın (Ağustos 2025: 4,3 milyar dolar) en düşük düzeyinde gerçekleşmiştir.
2026 Yılı Mayıs Ayı İhracatın İthalatı Karşılama Oranı
Mayıs ayında ihracatın ithalatı karşılama oranı geçen yılın aynı ayına göre 1,2
yüzde puanlık artışla %80,1 olarak gerçekleşmiştir. (2025 Mayıs ayında ihracatın
ithalatı karşılama oranı %78,9 idi.)
Böylece ihracatın ithalatı karşılama oranı son 20 ayın en yüksek düzeyine yükselmiştir
(Eylül 2024: %81). Altın ve enerji hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı
ise %97,6 olarak gerçekleşmiştir. (Son dokuz ayın en yüksek seviyesi, Ağustos
2025: %101,4)
2026 Yılı Mayıs Ayı Dış Ticaret Verileri
Mayıs ayında ihracatımız, geçen yılın aynı ayına göre %9,3 oranında azalışla 22
milyar 504 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. (2025 yılı Mayıs ayında 24 milyar
816 milyon dolardı.)
Mayıs ayında mal ithalatımız geçen yılın aynı ayına göre %10,7 oranında azalış ile
28 milyar 103 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. (2025 Mayıs ayında mal ithalatımız
31 milyar 458 milyon dolar idi)
2026 yılı Mayıs ayında dış ticaret açığımız %15,7 azalışla 5 milyar 599 milyon dolara
gerilemiştir. (2025 Mayıs ayında dış ticaret açığı 6 milyar 642 milyon dolar
idi)
Mayıs ayında ihracatın ithalatı karşılama oranı, geçen yılın aynı ayına göre 1,2
yüzde puanlık artışla %80,1 olarak gerçekleşmiştir. (2025 Mayıs ayında ihracatın
ithalatı karşılama oranı %78,9 idi.)
2026 Yılı Ocak-Mayıs Dönemi ve Yıllıklandırılmış
Dış Ticaret Verileri
2026 yılı Ocak-Mayıs dönemi ihracatımız %0,3 oranında artış ile 111 milyar 169 milyon
dolar olurken, ithalatımız %1,2 oranında artış ile 153 milyar 905 milyon
dolar olmuştur.
Karşılama oranı 0,7 puan azalış ile %72,2 olarak gerçekleşmiştir.
2026 yılının Ocak-Mayıs döneminde dış ticaret hacmimiz, 2025 yılının aynı dönemine
göre %0,8 artış ile 265 milyar 74 milyon dolar olmuştur. (2025 yılı Ocak-Mayıs
döneminde dış ticaret hacmi 263,0 milyar dolar)
Yıllıklandırılmış verilere baktığımızda, 2025 yılı Mayıs ayında yıllıklandırılmış
mal ihracatımız 265 milyar 453 milyon dolar iken, 2026 yılında %3,0 oranında
artış ile 273 milyar 535 milyon dolar olmuştur.
2025 yılı Mayıs ayında yıllıklandırılmış mal ithalatımız 352 milyar 312 milyon dolar
iken, 2026 yılında %4,2 oranında artış ile 367 milyar 182 milyon dolar olmuştur.
93,6 milyar dolar olan yıllıklandırılmış dış ticaret açığı, tepe noktası olan 2023
Mayıs (122,2 milyar dolar) ayına göre 28,6 milyar dolar azalmıştır. (2025 yılı
Mayıs itibarıyla yıllıklandırılmış dış ticaret açığı 86,9 milyar dolardı)
2026 yılı Mayıs ayı itibarıyla, ihracatımızın ithalatı karşılama oranı son 12 ayda
0,8 yüzde puanlık bir azalışla %74,5 olmuştur.
Dip seviyesi 2023 Mayıs ayına (%67,5) göre 7,0 puan artmıştır. (2025 yılı Mayıs
ayı itibarıyla yıllıklandırılmış ihracatın ithalatı karşılama oranı %75,4)
Türkiye Hizmetler Ticareti Gerçekleşmeleri
Hizmetler ihracatında da dünyada sahip olduğumuz payımızı istikrarlı bir şekilde
artırmaya devam ediyoruz.
2025 yılında ülkemiz, dünyada en fazla hizmet ticareti fazlası sağlayan 6'ncı ülke
olmuştur. (İlk 6 ülke sırasıyla ABD, Birleşik Krallık, Hindistan, İspanya, BAE
ve Türkiye olmuştur.)
2025 yılı için ise bildiğiniz gibi hizmetler ihracatı hedefimizi 121 milyar dolar
olarak belirlemiştik.
2002 yılındaki 14 milyar dolar olan hizmetler ihracatımızı 8,7 katına çıkararak
2025 yılında, 122,6 milyar dolara yükselterek hedefimizi aşmış olduk.
Böylelikle, hizmet ihracatı 63,5 milyar dolar gibi rekor bir fazla vererek cari
işlemler dengesine önemli bir pozitif katkı sağlamıştır.
2026 yılı için ise hizmetler ihracatı hedefimizi 128 milyar dolar olarak belirledik.
2026 yılının ilk çeyreğinde hizmetler ihracatımızı 21,6 milyar dolar olarak gerçekleştirmiş
olup, hedefimize ulaşmak için çalışmalarımıza devam ediyoruz.
Hizmetler İhracatının Seyri
Bu kapsamda, 2026 Mart ayında hizmetler ihracatımız, bir önceki yılın aynı ayına
göre %1,1 oranında artarak 7,5 milyar dolar, yıllıklandırılmış olarak ise %4,5
artışla 122,6 milyar dolara ulaşmıştır.
Mayıs ayında ise yıllıklandırılmış olarak, hizmetler ihracatımızın %3,4 artışla
122,4 milyar dolara ulaşacağını tahmin etmekteyiz.
Böylece, Mayıs ayı itibarıyla da yıllıklandırılmış mal ve hizmetler ihracatımızı
396 milyar dolar olarak tahmin ediyoruz.
Cari İşlemler Açığı ve Dış Ticaret Dengesi
Cari işlemler açığının GSYH içindeki payı, 2023 yılında %3,6, 2024 yılında 2,6 puan
gerileyerek %1,0 olarak gerçekleşmiştir.
Böylece, Türkiye, G20 ve OECD ülkeleri arasında cari açığını en fazla iyileştiren
üçüncü ülke olmuştur.
Bu oran, 2025 yılı itibarıyla %1,9 gerçekleşerek tarihsel ortalamanın (2002-2024
ortalaması: %3,4) altında seyretmeye devam etmektedir. (2025 Hedef: -%1,4)
Cari işlemler açığı 2026 yılı Mart ayında 9,7 milyar dolar ve yıllıklandırılmış
bazda 39,7 milyar dolar gerçekleşmiştir.
Böylece yılın ilk çeyreği itibarıyla yıllıklandırılmış cari işlemler açığının GSYH'ya
oranı %2,4 olarak gerçekleşmiş ve tarihsel ortalamanın altında seyretmeyi
sürdürmüştür.
(Mayıs ayında 789 milyon dolar ve yıllıklandırılmış bazda yaklaşık 36,5 milyar dolar
gerçekleşebileceği tahmin edilmektedir.)
Ülke Bazında İhracat Ocak-Mayıs 2026
2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde, ihracatımızda en çok artış gösteren ilk 5 ülke,
433 milyon dolar artışla Slovakya, 366 milyon dolar artışla Çin, 319 milyon dolar
artışla ABD, 317 milyon dolar artışla Ukrayna ve 315 milyon dolar artışla İtalya
olarak gerçekleşmiştir.
Aynı dönemde ihracatımızda en çok azalış gösteren ilk 5 ülke, 892 milyon dolar azalışla
Irak, 541 milyon dolar azalışla Yunanistan, 428 milyon dolar azalışla BAE,
404 milyon dolar azalışla Romanya ve 385 milyon dolar azalışla Birleşik Krallık
olarak gerçekleşmiştir.
Ülke Bazında İthalat Ocak-Mayıs 2026
2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde, ithalatta en çok düşüş gösteren ilk 5 ülke, 2,4
milyar dolar azalışla Rusya, 1,3 milyar dolar azalışla BAE, 1,0 milyar dolar azalışla
İtalya, 912 milyon dolar azalışla Almanya ve 650 milyon dolar azalışla Fransa
olarak gerçekleşmiştir.
Aynı dönemde ithalatımızda en çok artış gösteren ilk 5 ülke, 960 milyon dolar artışla
ABD, 955 milyon dolar artışla Çin, 655 milyon dolar artışla Kazakistan, 496
milyon dolar artışla Meksika ve 459 milyon dolar artışla Polonya olarak gerçekleşmiştir.
Bölge/Ülke Bazında İhracat
2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde, en fazla ihracat yaptığımız ilk beş ülke ise sırasıyla,
Almanya, ABD, Birleşik Krallık, İtalya ve Fransa olmuştur.
Öte yandan, 2026 yılının Ocak-Mayıs döneminde en önemli ticaret ortaklarımızdan
Avrupa Birliği'ne ihracatımız, %0,6 artışla 48,6 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.
Mal Ticaretinde Fasıl Bazında İhracat Ocak-Mayıs 2026
2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde, ihracatımızda en çok artış gösteren ilk 5 fasıl,
943 milyon dolar artışla Silahlar ve Mühimmat, 683 milyon dolar artışla Gemiler,
604 milyon dolar artışla Elektrikli Makina ve Cihazlar, 445 milyon dolar artışla
Motorlu Kara Taşıtları ve 322 milyon dolar artışla Yenilen Meyveler oldu.
Aynı dönemde ihracatımızda en çok azalış gösteren ilk 5 fasıl, 1,5 milyar dolar
azalışla Kıymetli ve Yarı Kıymetli Taşlar, 516 milyon dolar azalışla Mineral Yakıtlar,
365 milyon dolar azalışla Hava ve Uzay Taşıtları, 262 milyon dolar azalışla
Hububat, 176 milyon dolar azalışla Örülmemiş Giyim Eşyası olarak gerçekleşmiştir.
Mal Ticaretinde Fasıl Bazında İthalat Ocak-Mayıs 2026
2026 yılı Ocak-Mayıs döneminde, ithalatta en çok azalış gösteren ilk 5 fasıl, 1,9
milyar dolar azalışla Kıymetli ve Yarı Kıymetli Taşlar, 1,8 milyar dolar azalışla
Motorlu Kara Taşıtları, 403 milyon dolar azalışla Kakao, 277 milyon dolar
azalışla Plastikler ve Mamulleri, 210 milyon dolar azalışla Dokumaya Elverişli
Lifler olarak gerçekleşmiştir.
Aynı dönemde ithalatta en çok artış gösteren ilk 5 fasıl, 1,1 milyar dolar artışla
Elektrikli Makina ve Cihazlar, 700 milyon dolar artışla Hububat, 679 milyon
dolar artışla Mineral Yakıtlar, 638 milyon dolar artışla Bakır ve Bakırdan Eşya
ve 554 milyon dolar artışla Kazan ve Makine oldu.
Ticaret Diplomasisi-Çok Taraflı, Bölgesel ve İkili İlişkiler
İhracatçılarımıza daha geniş pazarlar sunmak ve karşılaştıkları sorunları çözmek
amacıyla ticaret diplomasisini önemsiyoruz.
2025 yılında 71 ülke ile 215 temas gerçekleştirdik.
19 ülkeyle KEK Toplantısı ve 5 ülkeyle (Hollanda, İspanya, BAE, Finlandiya, Irak)
JETCO Toplantısı düzenledik.
5 ülkeyle de (Libya, Güney Afrika Cumhuriyeti, Tanzanya, Kolombiya, Suriye) JETCO
Kurucu Anlaşması'nı imzaladık.
2026 yılında 53 ülke/örgüt ile 119 temas gerçekleştirdik.
2026 yılında, Libya, Güney Kore, Senegal, Zambiya, Kazakistan, Moğolistan, Sudan
ile düzenlediğimiz KEK Toplantılarının yanı sıra Birleşik Krallık, Kanada, Suriye,
Norveç, Macaristan, Fransa, Portekiz ve Litvanya ile gerçekleştirdiğimiz JETCO
Toplantıları ile ikili ticari ilişkilerimizin geleceğine dair yol haritalarını
hazırladık.
25-26 Mart 2026 tarihlerinde düzenlenen Dünya Ticaret Örgütü 14. Bakanlar Konferansı
açılış oturumuna katılarak, Türkiye'nin kural bazlı uluslararası ticaret sisteminin
devamına yönelik beklentilerini dile getirdik.
28 Nisan 2026 tarihinde OECD İstanbul Merkezi'nde gerçekleştirilen Kritik Mineraller
Forumu'nda sektör temsilcileri ve uluslararası ortaklar ile bir araya gelerek,
açık ve iyi işleyen piyasaların desteklenmesi, üretici ülkelerle ortaklıkların
güçlendirilmesi, tedarik zinciri dayanıklılığının arttırılması ve mineral
arzı ile işleme seçeneklerini çeşitlendirmek için kamu ve özel sektör finansmanın
harekete geçirilmesi konularını masaya yatırdık.
7 Mayıs 2026 tarihinde Ankara'da gerçekleştirilen Türkiye-Cezayir Yüksek Düzeyli
Stratejik İş birliği Konseyi Birinci Toplantısı ile toplantı kapsamında düzenlenen
Türkiye-Cezayir İş Forumu'na katılım sağladık.
14 Mayıs 2026 tarihinde Kazakistan'da gerçekleştirilen Türkiye-Kazakistan Yüksek
Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi (YDSK) 6. Toplantısı ile 15 Mayıs 2026 tarihinde
düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Gayriresmî Zirvesi'nde Saygıdeğer
Cumhurbaşkanımıza refakat ettik.
Bu hafta ise (2-3 Haziran 2026) OECD Bakanlar Konseyi toplantısı vesilesi ile bulunduğumuz
Fransa'da hem Fransız hem de diğer OECD üyesi ülkelerden muhataplarımızla
bir araya geldik, OECD marjındaki toplantılara katılım sağladık.
Gümrük Birliği'nin Güncellenmesi
AB'nin İmzaladığı STA'lar ve Made In EU Yaklaşımı
Avrupa Birliği ile olan ilişkilerimize ayrı bir parantez açmak isterim.
Malumunuz Gümrük Birliği, sanayimiz için bir dönüm noktası olmuştur.
Rakamlar da bu dönüşümü net bir şekilde teyit ediyor: 1995'te 28 milyar dolar olan
ticaret hacmi 2025'te 233 milyar dolara ulaştı.
Öte yandan, geçtiğimiz 30 yılın ardından bu yapı artık günümüzün ihtiyaçlarını karşılamakta
zorlanmaktadır.
Bununla birlikte, Türkiye'nin AB ile Gümrük Birliği sayesinde sahip olduğu malların
serbest dolaşımı, teknik mevzuat uyumu ve AB tedarik zincirlerine entegrasyonu
son derece değerlidir ve önemli bir dengeleyici unsurdur.
AB ile sahip olduğumuz mevcut yapı, AB'nin STA akdettiği ülkeler ile gerçekleştirdiği
iş birliğinin ötesinde bir entegrasyondur.
Türkiye, Gümrük Birliği kapsamındaki hak ve yükümlülükleri çerçevesinde, karşılıklı
faydaya dayalı STA ve TTA'larını ihracatçılarının rekabet gücünü koruyacak
şekilde genişletmeye devam edecektir.
Avrupa Komisyonunun yeni rekabetçilik gündemi doğrultusunda kamu alımları ve destek
mekanizmalarına AB menşeli olma (Made in EU) ve düşük karbon kriterleri belirgin
bir unsur haline geldi.
Türkiye'nin Gümrük Birliği ortağı olarak bu yaklaşımın dışında bırakılmasının, hem
Gümrük Birliği'nin ruhu ve işleyişiyle bağdaşmayacağını hem de Avrupa'nın entegre
üretim yapısına zarar vereceğini her platformda güçlü şekilde dile getirdik.
Yoğun diplomatik temaslar sonucunda, 4 Mart 2026 tarihinde açıklanan ve Made in
EU kapsamını ve kriterlerini ortaya koyan Sanayi Hızlandırma Yasası Taslağında
Birlik ile eş değer menşeli içerik tanımında gümrük birliği atfına yer verilmiştir.
Özellikle, Gümrük Birliği'nin bahse konu taslak kapsamına alınması, gerek ülkemizin
gerekse Avrupa Birliği yatırımlarının güvence altına alınması açısından önemli
bir gelişme teşkil etmektedir.
Bu durum, AB ile aramızdaki yapıcı diyalog zemininin sürdürülmesi bakımından yerinde
ve isabetli olmuştur.
Bununla birlikte, Taslak kapsamında ülkemiz konumunun güçlendirilmesi gereken alanlara
ilişkin müzakereleri ve girişimlerimizi her platformda sürdürmekteyiz.
13 Nisan 2026 tarihinde Avrupa Birliği Büyükelçileri ile çalışma toplantısı gerçekleştirilmiştir.
Toplantıda, taslak düzenlemede ülkemiz açısından belirsizlik
arz eden hususların giderilmesi ve düzenlemenin bir bütün olarak Gümrük Birliği
kapsamındaki ürünleri içerecek şekilde netleştirilmesine yönelik talebimiz bir
kez daha ifade edilmiştir.
Konuya ilişkin ülkemiz tezlerini içeren pozisyon belgesi tüm AB üyesi ülkeler ve
Avrupa Komisyonundaki muhataplarımıza 22 Nisan 2026 tarihli mektup ekinde iletilmiştir.
Bunun yanı sıra, Avrupa tedarik zincirlerindeki kilit rolümüzü ve mal ticaretindeki
mevcut pazar payımızı korumakla kalmayıp, pazar erişimimizi, küresel ölçekte
rüştünü ispatlamış müteahhitlik ve hizmet sektörlerimizi de kapsayacak şekilde
genişletmemiz gerekmektedir.
Bu çerçevede, önümüzdeki dönemde kamu alımları piyasalarında mütekabiliyet ve ortak
fayda esasına dayanan yeni bir müzakere sürecinin başlatılmasına yönelik hazırlıklarımız
sürdürülmektedir.
Diğer taraftan, AB'nin çelik sektöründe uygulamayı öngördüğü yeni korunma önlemlerine
ilişkin süreç yakından takip edilmekte, muhtemel düzenlemenin, stratejik
sanayimizin ticaret akışını sekteye uğratmaması amacıyla Avrupa Komisyonu ile somut
çözüm yolları üzerinde müzakereler yürütülmektedir.
Bu kapsamda, AB ile ticari ve ekonomik ilişkilerimizin kalıcı ve yapısal çözüme
kavuşturulması amacıyla Türkiye-AB Gümrük Birliği'nin modernizasyonu temel hedef
olarak görülmekte, bu doğrultuda, çalışmalar kararlılıkla sürdürülmektedir.
Türkiye Yüzyılında Küresel Yatırım, Finans ve Ticaret Merkezi
Hepinizin malumu, 24 Nisan 2026 tarihinde Saygıdeğer Cumhurbaşkanımız, Türkiye'yi
küresel bir cazibe merkezi haline getirme hedefimiz doğrultusunda ülkemizin rekabet
gücünü artıracak, yüksek sürdürülebilir büyüme sağlayacak, yatırım ortamını
iyileştirmek suretiyle uluslararası doğrudan yatırımları destekleyecek adımları
kamuoyuyla paylaşmış, müteakiben ilgili düzenlemeler bugün (4 Haziran 2026)
yayımlanan Resmi Gazete ile yürürlüğe girmiştir.
Bu kapsamda atılan adımları kısaca özetlemek gerekirse,
%25 olan genel kurumlar vergisi, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle
iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri
kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran
bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına %12,5 olarak uygulanacaktır.
Bununla birlikte ihracat kazançlarına %25 kurumlar vergisi oranı üzerinden
uygulanan 5 puan indirim, imalatçı olmayan ihracatçılarımız için aynı şekilde
uygulanmaya devam edecektir.
Transit ticaret veya yurt dışında gerçekleşen mal alım-satımlarına aracılık faaliyetlerinden
elde edilen kazançlarda kurumlar vergisi indirim oranını, İstanbul
Finans Merkezi'nde (İFM) faaliyet gösteren firmalar için %100'e, İFM dışında faaliyet
gösteren firmalar için ise %95'e çıkarttık.
Ülkemizin cazibe merkezi özelliğini güçlendirmek adına, yurtdışı operasyonlarını
Türkiye'den yürüten firmaların elde edecekleri kazançlar için, önümüzdeki 20 yıl
boyunca, İFM'de yerleşik firmalara %100, İFM dışında faaliyette bulunan firmalara
ise %95 oranında kurumlar vergisi indirimi sağladık.
Attığımız bu adımlarla, içinde bulunduğumuz zorlu şartlarda, ekonomisiyle, sanayisiyle,
savunmasıyla, modern alt ve üstyapısıyla Türkiye'yi daha da ileri taşımayı
amaçlıyoruz.
İhracatın Finansmanına Yönelik Son Dönemde Yapılan Düzenlemeler
Ticaret Bakanlığı olarak, başta Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Merkez Bankası olmak
üzere, devletimizin bütün ilgili kurum ve kuruluşları ile koordinasyon içinde
ihracatçılarımızın finansman imkânlarını nasıl geliştirebiliriz konusunda gayret
ediyoruz.
Bu kapsamda, İhracat Reeskont Kredisi faiz oranlarının hesaplanmasında değişiklik
yapılarak reeskont kredilerinin faiz maliyeti %23,95 olarak uygulanmaktadır.
Bu kapsamda, söz konusu avantajlı oranlardan daha fazla ihracatçımızın yararlandırılabilmesini
teminen daha önce 300 milyon TL olan reeskont kredilerinin günlük
limiti 4 milyar TL'ye çıkartılmıştı.
Söz konusu limit, 1 Kasım 2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere günlük 4,5
milyar TL'ye çıkarılmıştır. Bunun yaklaşık 1,5 milyar liralık kısmı tekstil,
giyim, deri, ayakkabı gibi emek yoğun sektörlere verilmektedir. Öte yandan, reeskont
limitlerinin önümüzdeki günlerde daha da artırılmasına yönelik çalışmalara
devam edilmektedir.
Emek yoğun sektörlerimizden Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ) istihdamını
korumalarına katkı sağlamak amacıyla tekstil, hazır-giyim, deri ve mobilya
sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelerde çalışan her personel için 30 prim
gün başına 2.500 TL olan desteğimiz, 2026 yılı itibarıyla 3.500 TL'ye çıkarılmış
ve büyük ölçekli firmalar da destek kapsamına alınmıştır.
Bununla birlikte, emek yoğun sektörlerimizdeki işletmelerin batıdaki büyükşehirlerden
Anadolu illerimize taşınmasını teşvik ediyor, 24 ilimizde kurulacak tesislerde
SGK primlerini 14 yıla kadar karşılıyoruz.
Ayrıca, firma başına günlük limit de 45 milyon TL'den 60 milyon TL'ye çıkarılmıştır.
Kredi garanti kurumlarının kefaleti ile kredi başvurusunda bulunan firmalara 1,5
milyon dolar limitle sunulan yabancı para cinsi ihracat reeskont kredisi limiti
de 5 milyon dolara yükseltilmiştir.
Ayrıca, kredi garanti kurumlarının kefaleti ile kullanım zorunluluğu 1,5 milyon
doların üzeri kullanımlar için aranmayacaktır.
Kredi garanti kurumlarının kefaleti ile kredi başvurusunda bulunan firmalara 1,5
milyon dolar limitle sunulan yabancı para cinsi ihracat reeskont kredisi limiti
de 5 milyon dolara yükseltilmiştir.
150 milyon dolar olan yabancı para cinsi ihracat reeskont kredisi program limiti
de 1 milyar dolara yükseltilmiştir.
Program limiti aylık olarak kontrol edilmekte, risk bakiyesi 1 milyar doların altına
inerse o kadarlık kısım için kullandırım yapılmaktadır.
Bunların yanında, firmalarımıza sağlanan %2'lik döviz dönüşüm desteğinin %3 olarak
uygulanması kararlaştırılmış olup, söz konusu uygulama 31 Temmuz 2026 tarihine
kadar uzatılmıştır.
Ayrıca, geçmiş yıllarda %80 seviyelerinde uygulanan ihracat bedellerinin Merkez
Bankası'na satış yükümlülüğü kademeli olarak indirilmiş olup söz konusu oranı 31
Temmuz 2026 tarihine kadar %35 olarak uygulanması kararlaştırılmıştır.
Bunların yanında, son olarak ihracat reeskont kredisi vadesi boyunca verilen döviz
almama zorunluluğu kaldırılmış olup, firmalarımızın Döviz Pozisyon Oranının
%10'una kadar döviz alabilmesine yönelik esneklik sağlanmıştır.
30 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile hizmet
ihracatına yönelik önemli düzenlemeler hayata geçirilmiş, hizmet ihracatına yönelik
vergi teşvikleri daha da güçlendirilmiştir.
Söz konusu düzenleme ile Türkiye'de yerleşmiş olmayan kişilerle, işyeri, kanuni
ve iş merkezi yurt dışında bulunanlara Türkiye'de verilen ve münhasıran yurt dışında
yararlanılan, mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe
kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon, veri saklama, veri
işleme, veri analizi, eğitim ve sağlık başta olmak üzere birçok hizmetlerden
elde edilen kazançlara uygulanan vergi indirimi oranı %80'den %100'e çıkarılmıştır.
Böylelikle, bu gelirlerin tamamına muafiyet tanınmıştır.
Söz konusu uygulama 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli olacak şekilde yürürlüğe alınmış
bulunmaktadır.
Karar ile yurt dışı iştiraklerden elde edilen kar paylarına yönelik vergi istisnalarından
yararlanma koşulları kolaylaştırılırken istisna kapsamı da genişletilmiştir.
Ayrıca, geniş kapsamlı bir alıcı kredileri destek programıyla Eximbank tarafından
kullandırılan orta ve uzun vadeli kredilerin yanında akreditifli işlemler gibi
kısa vadeli alıcı kredileri de rekabetçi faiz oranlarıyla kullanılması için desteklenecek,
yurtdışında üstlenilen müteahhitlik projeleri kapsamında ihraç edilen
yatırım malları için de faiz desteği aynı şekilde uygulanacaktır.
Ayrıca, yine yeni düzenlemeler en az 3 şirketin bir araya gelerek kurdukları ihracat
konsorsiyumlarına yönelik desteğin kapsamı genişletilerek, yurt dışı birim
kiralama, temel kurulum/konsept mimari çalışma giderleri ve depolama hizmetlerine
ilişkin giderlerin desteklenmesi mümkün hale getirilmiştir.
Desteğin etkinliğinin artırılması ve farklı hedef pazarlara yönelik destekler sağlanmasını
teminen ihracat konsorsiyumu statüsü alan şirketlerin her bir hedef
pazar için 5 yıl süreyle desteklenmesine yönelik düzenleme de uygulamaya alınmıştır.
İhracatçılarımız İçin Finansman İmkânları
İhracatçılarımızın desteklenmesi, finansmana erişim imkânlarının geniş