Ekonomi

Basın Bülteni- AEDAŞ ve DEKAFOK’un kırmızı LED uygulamasıyla 5.500’den fazla caretta caretta yavrusu denize ulaştı

AEDAŞ ve DEKAFOK tarafından Side ve Sorgun sahillerinde uygulanan kırmızı LED aydınlatma
sayesinde, bölgede bulunan 95 yuvadan çıkan 5 bin 500'den fazla caretta
caretta yavrusu denizle buluştu. İnsan-doğa uyumu açısından Türkiye'de bir ilk
olma özelliği taşıyan uygulama, elde edilen başarılı sonuçların ardından AEDAŞ
ve DEKAFOK arasında imzalanan protokolle sürdürülebilir bir koruma modeline dönüştü.

Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. (AEDAŞ), Kıyı Koruma Derneği (DEKAFOK) iş birliğiyle
deniz kaplumbağalarının yaşam alanlarının korunması amacıyla Nisan ayında Antalya'nın
Manavgat ilçesine bağlı Side ve Sorgun sahillerinde uygulanan kırmızı
LED aydınlatma, 5 bin 500'den fazla carreta carettanın güvenle denize ulaşmasını
sağladı. Yaklaşık 1 kilometrelik sahil bandındaki sokak aydınlatmalarında gerçekleştirilen
kırmızı LED dönüşümü sayesinde, 95 yuvadan çıkan yavru kaplumbağalar
yönlerini kaybetmeden denizle buluşurken sahada elde edilen bu başarı sonrasında
AEDAŞ ve DEKAFOK koruma protokolüne imza attı.

İNSAN-DOĞA UYUMU AÇISINDAN ÖRNEK BİR MODEL OLUŞTURULDU
Side ve Sorgun'da ilkbahar aylarında devreye alınan kırmızı LED uygulaması insan-doğa
uyumu açısından da örnek bir model olarak öne çıktı. Yumurtadan çıkan yavruların
yönlerini şaşırmasına ve denize ulaşmak yerine karaya doğru gitmelerine
neden olan sarı ve beyaz parlak ışıklar kırmızı LED aydınlatmalar ile değiştirirken
yol ve bölge aydınlatmaları standartları da gözetildi. Proje ilgili kamu
kurumlarından alınan özel izinler çerçevesinde trafik emniyeti ve sürüş güvenliği
kriterleri en üst düzeyde tutularak tasarlandı. Böylece hem bölgedeki ulaşım
güvenliği korundu hem de ekolojik dengeye uygun bir ışıklandırma sistemi kurularak,
doğa ile insan yaşamının uyum içinde sürdürülebileceğini gösteren önemli
bir model oluşturuldu.

YAVRULARIMIZI KAYIPSIZ BİR ŞEKİLDE DENİZE KAVUŞTURDUK
Deniz kaplumbağalarının yuvalarının bulunduğu sahil şeridinde gerçekleştirilen uygulamanın
başka bölgelere de örnek olduğunu ifade eden DEKAFOK Başkanı Seher Akyol,
AEDAŞ iş birliğiyle gerçekleştirdiğimiz kırmızı LED uygulaması sayesinde
bu sezon 5 bin 500'den fazla caretta caretta yavrusunun güvenli şekilde denize
ulaşmasına katkı sağladık. Deniz kaplumbağalarında her 1.000 yavrudan sadece 1
tanesinin erginliğe ulaşabildiği göz önüne alındığında, kurtarılan her bir yavru
türün geleceği için hayati önem taşıyor. 2025 yılından bu yana sürdürdüğümüz
görüşmelerin ardından, Nisan ayında Türkiye'de insan-doğa uyumu açısından örnek
oluşturabilecek Türkiye genelinde bir ilk olan uygulamayı hayata geçirdik. Sahadan
elde ettiğimiz sonuçlar, doğru planlanan ve bilimsel yaklaşımla uygulanan
çalışmaların doğanın korunmasıyla insan yaşamının ihtiyaçlarını bir arada gözetebileceğini
gösterdi. İmzaladığımız koruma protokolüyle bu örnek çalışmayı gelecek
yıllarda da sürdürmeyi ve farklı kıyı bölgelerine ilham olmasını hedefliyoruz dedi.

AYDINLATMA İHTİYACINI ORTADAN KALDIRMADAN ÇÖZÜM ÜRETTİK
AEDAŞ Genel Müdürü İlkay Baydar da, Bu çalışmayla caretta carettaların beyaz ışık
nedeniyle doğal yönlerini kaybetmelerinin önüne geçilmesinin ve yavruların denize
daha kolay ulaşmasını hedefliyorduk. Projenin önemli unsurlarından biri de
çevresel koruma ile insan yaşamının ihtiyaçlarının birlikte değerlendirilmesi
oldu. Sahil hattında aydınlatma ihtiyacı ortadan kaldırılmadan, kullanılan ışığın
niteliğinin değiştirilmesiyle hem ulaşım ve sürüş güvenliğinin korunması hem
de deniz kaplumbağalarının doğal yaşamının desteklemeyi amaçladık. DEKAFOK işbirliğiyle
insan yaşamının gerektirdiği aydınlatma ihtiyacı ile doğal yaşamın korunmasını
aynı noktada buluşturan uygulama, ilk sezonunda elde edilen sonuçların
ardından imzalanan protokolle sürdürülebilir bir koruma modeline dönüştürdük
değerlendirmesinde bulundu.

BEYAZ IŞIK YERİNE KIRMIZI LED
Deniz kaplumbağalarının özellikle yumurtadan çıkan yavruları, denize ulaşırken doğal
ışık kaynaklarından yararlanıyor. Yapay ve parlak ışık kaynakları ise yavruların
yönlerini şaşırmasına neden olabiliyor. Sarı ve beyaz ışıkların etkisiyle
deniz yerine karaya yönelen yavrular, yuvalama alanlarından uzaklaşarak yaşamlarını
tehdit eden koşullarla karşı karşıya kalabiliyor.

Kırmızı LED aydınlatma sistemi ise bu olumsuz etkiyi azaltmayı amaçlıyor. DEKAFOK
ve AEDAŞ tarafından hayata geçirilen uygulamayla, sahillerdeki aydınlatmanın
deniz kaplumbağalarının doğal yönelimlerini mümkün olduğunca bozmayacak şekilde
düzenlenmesi sağlandı. Böylece yavruların ay ışığının rehberliğinde denize yönelmeleri
ve yapay ışık kaynaklarına doğru hareket etmelerinin önüne geçilmesi hedeflendi.
Kıyı Koruma Derneği (DEKAFOK) ile Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. (AEDAŞ)
iş birliğinde Manavgat'ın Side ve Titreyengöl-Sorgun sahillerinde yürütülen
çalışma kapsamında, klasik aydınlatmalar özel kırmızı LED armatürlerle değiştirildi.




-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -