Ekonomi

Basın Bülteni- ARGE Gayrimenkul/Onursal Kentsel dönüşüm sürecinde doğru değerleme, uzlaşının anahtarı oluyor

İstanbul'daki riskli yapı stokunun büyüklüğü kentsel dönüşüm ihtiyacını gündemin
ön sıralarında tutarken, dönüşüm süreçlerinde hak sahipleri arasında sağlıklı
bir uzlaşı zemininin oluşturulması da giderek önem kazanıyor. ARGE Gayrimenkul
Değerleme Süreçlerinden Sorumlu GMY Kemal Cem Onursal, kentsel dönüşümde yalnızca
yapının yenilenmesine değil, mevcut taşınmazların ve yeni projede oluşacak değerlerin
doğru, şeffaf ve veriye dayalı şekilde belirlenmesine odaklanılması gerektiğini
belirtiyor.

Türkiye'de kentsel dönüşüm, özellikle büyükşehirlerde yapı stokunun yenilenmesi
açısından öncelikli gündem maddelerinden biri olmayı sürdürüyor. Çevre, Şehircilik
ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından paylaşılan verilere göre İstanbul'da
yaklaşık 1,5 milyon bağımsız bölümün risk taşıdığı, bunlardan yaklaşık 600
bininin ise acil dönüşüm gerektirdiği belirtiliyor. Bu tablo, dönüşüm ihtiyacının
ölçeğini ortaya koyarken sürecin yalnızca teknik ve yapısal değil, aynı zamanda
ekonomik boyutunu da öne çıkarıyor.

TÜİK'in Ağustos 2026'da açıkladığı son veriler de çok daireli yapıların yeni yapılaşma
içerisindeki ağırlığını ortaya koyuyor. 2026 yılının ikinci çeyreğinde yapı
ruhsatı verilen yapılarda, iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binaların
payı yüzde 71,1 olarak gerçekleşti. Çok sayıda bağımsız bölümün ve dolayısıyla
farklı hak sahiplerinin bir arada bulunduğu bu yapılaşma modeli, özellikle kentsel
dönüşüm süreçlerinde taşınmazların birbirinden farklı fiziksel, hukuki ve
ekonomik özelliklerinin doğru biçimde değerlendirilmesini daha da önemli hale
getiriyor.

Aynı binadaki her bağımsız bölüm aynı değeri taşımıyor
Kentsel dönüşüm süreçlerinde uzlaşmanın en kritik aşamalarından birini, mevcut
taşınmazların değerlerinin belirlenmesi ve yeni projede ortaya çıkacak değerin hak
sahipleri arasında adil şekilde dağıtılması oluşturuyor. Aynı binada yer alsalar
dahi bağımsız bölümlerin katı, cephesi, büyüklüğü, kullanım niteliği, konumu
ve diğer fiziksel özellikleri değer açısından farklılık yaratabiliyor. Bu nedenle
dönüşüm öncesindeki mevcut durumun doğru analiz edilmesi ve yeni projedeki
değer dağılımının objektif kriterler üzerinden gerçekleştirilmesi önem taşıyor.

Değerleme sürecinin yalnızca nihai bir rakam üretmekten ibaret olmadığını belirten
ARGE Gayrimenkul Değerleme Süreçlerinden Sorumlu GMY Kemal Cem Onursal, Kentsel
dönüşümde en önemli konulardan biri hak sahiplerinin sürece güven duyması.
Bu güvenin oluşması için de ortaya çıkan değerin hangi kriterlere göre belirlendiğinin
açık ve anlaşılabilir olması gerekiyor. Aynı yapı içerisindeki bağımsız
bölümlerin özellikleri birbirinden farklı olduğu için her bir bağımsız bölüme
tek bir bakış açısıyla yaklaşmak doğru sonuç vermeyebilir. Mevcut taşınmazların
değerinin doğru tespit edilmesi ve yeni projede oluşacak değerin objektif kriterlerle
dağıtılması, tarafların ortak bir zeminde buluşmasını kolaylaştırıyor.
Dolayısıyla doğru değerleme, kentsel dönüşümde yalnızca teknik bir gereklilik
değil, uzlaşının da temel unsurlarından biri. dedi.

Şeffaf veri, değerleme sürecinde güveni güçlendiriyor
Kentsel dönüşüm projelerinde değerleme yapılırken taşınmazın fiziksel özelliklerinden
hukuki durumuna, konumundan emsal verilerine kadar farklı veri setlerinin
birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Özellikle çok sayıda bağımsız bölümün bulunduğu
projelerde bu verilerin doğru, güncel ve sistematik biçimde yönetilmesi,
bu değerlendirmelerin tutarlılığı açısından önem kazanıyor. Bu noktada dijital
teknolojiler de değerleme uzmanlarının çalışma süreçlerini destekleyen araçlardan
biri haline geliyor.

ARGE Gayrimenkul Değerleme de operasyonel süreçlerinde yapay zekâ destekli süreç
yönetim teknolojisi SADES'ten yararlanıyor. Creative Solution tarafından geliştirilen
SADES, belge yönetimi, veri doğrulama, analiz ve iş akışı gibi değerleme
sürecinin farklı aşamalarının dijital ortamda daha sistematik biçimde yönetilmesini
sağlıyor. Böylece uzmanların operasyonel iş yükünün azalması, bilgiye daha
kolay erişebilmesi ve zamanlarını analiz ve değerlendirme çalışmalarına daha
fazla ayırabilmesi hedefleniyor. ARGE'nin SADES kullanımında teknoloji, değerleme
uzmanının kararının yerine geçen bir yapıdan ziyade uzmanlığı destekleyen bir
araç olarak konumlanıyor. Sahadan ve belgelerden gelen verilerin sistematik
biçimde işlenmesi, kontrol edilmesi ve izlenebilir bir yapı içerisinde yönetilmesi,
özellikle veri hacminin yüksek olduğu değerleme çalışmalarında daha standart
ve güvenilir bir çalışma modelinin oluşturulmasına katkı sağlıyor.

Kentsel dönüşümün önümüzdeki dönemde de gayrimenkul sektörünün temel gündemlerinden
biri olacağını belirten Onursal, Dönüşümün hızlanması kadar sağlıklı ilerlemesi
de önemli. Hak sahiplerinin karşılarındaki değerin nasıl oluştuğunu anlayabildiği,
verilerin doğru yönetildiği ve uzmanlığın teknolojiyle desteklendiği
bir yapı, anlaşmazlıkların azaltılmasına katkı sağlayabilir. Biz de ARGE olarak
SADES'i operasyonlarımızda kullanarak verinin daha sistematik yönetildiği, uzmanlarımızın
analiz ve değerlendirmeye daha fazla odaklanabildiği bir çalışma yapısını
destekliyoruz. Çünkü kentsel dönüşümde kalıcı uzlaşının temelinde yalnızca
bir rakam üzerinde anlaşmak değil, o rakamın nasıl oluştuğuna güvenmek yatıyor.
ifadelerini kullandı.

Creative Solution tarafından geliştirilen Sayısal Akıllı Değerleme Süreç Yönetim
Sistemi (SADES), değerleme çalışmalarının farklı aşamalarını desteklemek amacıyla
Değer, Vira, 360 ve Radar olmak üzere dört modülden oluşuyor.

SADES Değer, yapay zekâ destekli değer tahminleme ve bölgesel veri analizleriyle
değerleme uzmanlarına veri temelli referans çıktılar sunarken, SADES Vira, tapu,
ruhsat ve imar gibi belgelerdeki bilgileri analiz ederek gerekli kontrol alanlarının
daha hızlı ve sistematik biçimde belirlenmesine katkı sağlıyor. SADES
360, değerleme uzmanlarının akıllı telefonları aracılığıyla sahadaki taşınmazı
dijital ortama aktararak 3 boyutlu dijital kat planı oluşturmasına ve saha verilerini
standart bir yapıda kayıt altına almasına olanak tanıyor. SADES Radar ise
raporları kontrol ederek eksik, tutarsız veya riskli alanların tespit edilmesine
destek oluyor.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -