Ekonomi
Basın Bülteni- ESET, yapay zekâ destekli eğitim araçlarının güvenlik ve gizlilik risklerine dikkat çekti
Yapay zekâ, sağlık hizmetlerinden pazarlamaya kadar çok çeşitli sektörlerde devrim
yaratıyor. Eğitimde bu alanlardan bir tanesi. Yapay zekâ destekli ders uygulamaları
hızla yaygınlaşıyor. Öğrencilere kişiselleştirilmiş öğrenme fırsatı sunan
bu araçlar, aynı zamanda güvenlik, gizlilik ve çocukların bilişsel gelişimi
açısından yeni riskleri de beraberinde getiriyor. Siber güvenlikte küresel bir
lider olan ESET, yapay zekâ öğretmenleri mercek altına aldı. Güvenlik ile ilgili
önerilerini ve uyarılarını paylaştı.
Yapay zekâ özel ders pazarı hızla büyüyor
Yapay zekâ destekli özel ders araçları pazarı hızla büyüyor. Bir tahmine göre, bu
pazarın 2025 ile 2033 yılları arasında yaklaşık 2 milyar dolardan 17,7 milyar
doların üzerine çıkması bekleniyor. İngiliz hükümeti, eğitim teknolojisi ve yapay
zekâ şirketlerini çoktan sınıflar için araçlar tasarlamaya davet etti. Hükümet,
yapay zekânın özel öğretmen tutacak maddi imkânı olmayan ailelere yardımcı
olabileceğini belirterek, 450 bin kadar dezavantajlı öğrencinin bundan faydalanabileceğini
iddia ediyor.
Pazar hızla olgunlaşıyor. Günümüzde satın alabileceğiniz ve kullanabileceğiniz çeşitli
türlerde yapay zekâ özel öğretmen araçları bulabilirsiniz. Yapay zekâ özel
öğretmeni terimi, oldukça geniş bir ürün yelpazesine uygulanıyor. Bazıları
eğitim etiketi taşıyan genel amaçlı sohbet robotlarından biraz daha fazlası iken
diğerleri müfredat etrafında yapılandırılmış öğrenme sistemleridir. Piyasada
basit sohbet robotlarından müfredata göre çalışan Akıllı Özel Ders Sistemlerine
(ITS) kadar farklı çözümler bulunuyor. En gelişmiş sistemler öğrenciye doğrudan
cevabı vermek yerine ipuçlarıyla öğrenmeyi destekliyor ve uygunsuz içerik riskini
azaltıyor.
Yapay zekâ öğretmenler gerçekten işe yarıyor mu?
Bunların işe yarayıp yaramadığı konusunda henüz kesin bir karar verilmemiştir. Kanıtlar
bazı yönlerden umut vericidir ancak yapay zekâ öğretmenlerin her ortamda
öğrenmeyi iyileştireceği yönündeki genel iddiaları desteklemiyor gibi görünmektedir.
Bazen bu teknoloji durumu daha da kötüleştirebilir. İngiltere'de yakın
zamanda yapılan bir çalışmada, öğretmenlerin üçte ikisi, yapay zekâ kullanımına
bağlı olarak öğrencilerde yazma ve problem çözme becerilerinde bir düşüş gözlemlediklerini
belirtti. Ayrı bir çalışma ise sık yapay zekâ aracı kullanımı ile
eleştirel düşünme becerileri arasında önemli bir negatif korelasyon olduğunu
ortaya koyuyor. Çalışma, çocuklara özel ders vermek amacıyla yapay zekâ kullanımının
kullanıcıların derin ve yansıtıcı düşünme süreçlerine katılımını istemeden
azaltabileceğini belirtiyor. Bu, çocukları yapay zekâ araçlarını kullanmaya
teşvik etmenin getirdiği en büyük gelişimsel risklerden biridir. Yapay zekâ bir
cevabı çok hızlı veriyorsa ya da en azından süreci öğrenen için çok kolaylaştırıyorsa
çocuklarda uzun vadede zararlı olabilecek bir bilişsel tembellik gelişebilir.
Başka potansiyel psikososyal riskler de bulunmaktadır. Çocuklar, kendinden emin
konuşan yapay zekâ öğretmenlere aşırı güven duymaya başlayabilir ve yetişkinlere
kıyasla halüsinasyonlara daha kolay kanabilirler. Hatta onları adeta arkadaşlarıymış
gibi görmeye başlayabilirler, bu da akran gruplarıyla kurdukları duygusal
bağları zayıflatabilir. Yapay zekâ ayrıca birçok açıdan yetersiz bir öğretmendir.
Bir sorunun cevabını biliyor olabilir ancak öğrenme deneyiminden dolayı
hayal kırıklığına uğramış bir çocuğu idare etme becerisinden yoksun olabilir.
Bir insan öğretmenin empati ve sosyal becerilerini bir makinenin taklit etmesi
imkânsız olmasa da çok zordur.
Yapay zekâ güvenlik ve gizlilik riskleri
Kısıtlamasız sohbet robotları ve benzeri araçları kullananlar için sohbetlerin yaşa
uygun olmayan konulara sapma riski bulunuyor. Bir yapay zekâ öğretmen, bir
çocuğun cevaplarından çok daha fazlasını toplayabilir. Ürüne bağlı olarak, sorular,
okul ödevleri, performans verileri, ilgi alanları, hesap bilgileri, cihaz
tanımlayıcıları ve ses kayıtlarını saklayabilir. Model ile paylaşılan her şey,
eğitim amaçlı kullanılabilir ve muhtemelen diğer kullanıcılara sızabilir. Ayrıca
reklamverenler ve diğer üçüncü taraflarla da paylaşılabilir. Bu durum sadece
bir gizlilik riski oluşturmakla kalmaz, model sağlayıcısının veya çocuğunuzun verilerini
elinde bulunduran güvenilir üçüncü taraflardan birinin güvenlik ihlali
yaşaması hâlinde tam anlamıyla bir güvenlik sorununa dönüşebilir. Sesle etkinleştirilen
bir araç söz konusuysa sağlayıcı çocuğunuzun biyometrik verilerine sahip
olacaktır ve hackerlar bu verileri çocuğunuzun kimliğiyle ilişkilendirebilirlerse
bu veriler son derece değerli hâle gelebilir.
Ebeveynler için bazı önlemler
Ebeveynlerin dikkate alması gereken pek çok husus var. Çocuklarınızın özel ders
almalarına yardımcı olması amacıyla bir yapay zekâ aracını kullanmalarını istiyorsanız
öncelikle basit bir yardımcı ile özel bir ITS arasındaki farkı anlamalısınız.
Basit cevaplar vermek yerine, çocuğunuzun öğrenme yolculuğuna rehberlik
edecek araçlar tercih etmelisiniz.
Ayrıca şunları da göz önünde bulundurun:
- Veri koruma düzenlemelerine uygun araçlar, bu, çocuğunuzun verilerini altta yatan
yapay zekâ motoruyla paylaşmayacakları anlamına gelir.
- Çocuğunuzun okulu tarafından onaylanmış veya eğitimsel kanıtlarla desteklenen
bir araç tercih edin.
- Gizlilik bilgilerini, özellikle model eğitimi, veri saklama, reklamcılık ve üçüncü
taraf sağlayıcılarla ilgili kısımları okuyun.
- Aracı çocuğunuzla birlikte kullanın. Yapay zekâ ne kadar iyi olursa olsun, çocuğunuz
muhtemelen bir insanla birlikte öğrenmekten daha fazla fayda sağlayacaktır.
- Çocuklarınıza, yapay zekâyla asla kişisel bilgilerini paylaşmamalarını öğretin.
Bu, ileride yapay zekâ kullanırken onlara çok fayda sağlayacaktır.
- Çocuklarınızla konuşarak yapay zekâ hakkında ne düşündüklerini öğrenin ve yapay
zekânın hissetme veya duygu gösterme yeteneği olmadığını anladıklarından emin
olun.
- Öğretmenin yanlış olsa bile kendinden emin konuşabileceğini açıklayın. Önemli
cevaplar, öğretmenlerle görüşülerek veya ders kitapları ya da diğer güvenilir kaynaklarla
karşılaştırılarak doğrulanmalıdır.
- Varsa yaşa uygun ayarları etkinleştirin.
- Ekran süresini sınırladığınız gibi, günlük Yapay zekâ süresini de sınırlayın.
- Çocuğunuzun komut geçmişini kontrol ederek, aracı doğru ve güvenli bir şekilde
kullandığından emin olun.
Teknoloji hızla gelişmekte ve pazara sürekli yeni ürünler sunulmaktadır. Dolayısıyla
yapay zekâ öğretmenlerini denemek istiyorsanız piyasada neler olduğunu takip
etmeyi ihmal etmeyin. Ayrıca bunun eski usul çevrim dışı öğrenmenin yerini tutamayabileceğini
unutmayın.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
yaratıyor. Eğitimde bu alanlardan bir tanesi. Yapay zekâ destekli ders uygulamaları
hızla yaygınlaşıyor. Öğrencilere kişiselleştirilmiş öğrenme fırsatı sunan
bu araçlar, aynı zamanda güvenlik, gizlilik ve çocukların bilişsel gelişimi
açısından yeni riskleri de beraberinde getiriyor. Siber güvenlikte küresel bir
lider olan ESET, yapay zekâ öğretmenleri mercek altına aldı. Güvenlik ile ilgili
önerilerini ve uyarılarını paylaştı.
Yapay zekâ özel ders pazarı hızla büyüyor
Yapay zekâ destekli özel ders araçları pazarı hızla büyüyor. Bir tahmine göre, bu
pazarın 2025 ile 2033 yılları arasında yaklaşık 2 milyar dolardan 17,7 milyar
doların üzerine çıkması bekleniyor. İngiliz hükümeti, eğitim teknolojisi ve yapay
zekâ şirketlerini çoktan sınıflar için araçlar tasarlamaya davet etti. Hükümet,
yapay zekânın özel öğretmen tutacak maddi imkânı olmayan ailelere yardımcı
olabileceğini belirterek, 450 bin kadar dezavantajlı öğrencinin bundan faydalanabileceğini
iddia ediyor.
Pazar hızla olgunlaşıyor. Günümüzde satın alabileceğiniz ve kullanabileceğiniz çeşitli
türlerde yapay zekâ özel öğretmen araçları bulabilirsiniz. Yapay zekâ özel
öğretmeni terimi, oldukça geniş bir ürün yelpazesine uygulanıyor. Bazıları
eğitim etiketi taşıyan genel amaçlı sohbet robotlarından biraz daha fazlası iken
diğerleri müfredat etrafında yapılandırılmış öğrenme sistemleridir. Piyasada
basit sohbet robotlarından müfredata göre çalışan Akıllı Özel Ders Sistemlerine
(ITS) kadar farklı çözümler bulunuyor. En gelişmiş sistemler öğrenciye doğrudan
cevabı vermek yerine ipuçlarıyla öğrenmeyi destekliyor ve uygunsuz içerik riskini
azaltıyor.
Yapay zekâ öğretmenler gerçekten işe yarıyor mu?
Bunların işe yarayıp yaramadığı konusunda henüz kesin bir karar verilmemiştir. Kanıtlar
bazı yönlerden umut vericidir ancak yapay zekâ öğretmenlerin her ortamda
öğrenmeyi iyileştireceği yönündeki genel iddiaları desteklemiyor gibi görünmektedir.
Bazen bu teknoloji durumu daha da kötüleştirebilir. İngiltere'de yakın
zamanda yapılan bir çalışmada, öğretmenlerin üçte ikisi, yapay zekâ kullanımına
bağlı olarak öğrencilerde yazma ve problem çözme becerilerinde bir düşüş gözlemlediklerini
belirtti. Ayrı bir çalışma ise sık yapay zekâ aracı kullanımı ile
eleştirel düşünme becerileri arasında önemli bir negatif korelasyon olduğunu
ortaya koyuyor. Çalışma, çocuklara özel ders vermek amacıyla yapay zekâ kullanımının
kullanıcıların derin ve yansıtıcı düşünme süreçlerine katılımını istemeden
azaltabileceğini belirtiyor. Bu, çocukları yapay zekâ araçlarını kullanmaya
teşvik etmenin getirdiği en büyük gelişimsel risklerden biridir. Yapay zekâ bir
cevabı çok hızlı veriyorsa ya da en azından süreci öğrenen için çok kolaylaştırıyorsa
çocuklarda uzun vadede zararlı olabilecek bir bilişsel tembellik gelişebilir.
Başka potansiyel psikososyal riskler de bulunmaktadır. Çocuklar, kendinden emin
konuşan yapay zekâ öğretmenlere aşırı güven duymaya başlayabilir ve yetişkinlere
kıyasla halüsinasyonlara daha kolay kanabilirler. Hatta onları adeta arkadaşlarıymış
gibi görmeye başlayabilirler, bu da akran gruplarıyla kurdukları duygusal
bağları zayıflatabilir. Yapay zekâ ayrıca birçok açıdan yetersiz bir öğretmendir.
Bir sorunun cevabını biliyor olabilir ancak öğrenme deneyiminden dolayı
hayal kırıklığına uğramış bir çocuğu idare etme becerisinden yoksun olabilir.
Bir insan öğretmenin empati ve sosyal becerilerini bir makinenin taklit etmesi
imkânsız olmasa da çok zordur.
Yapay zekâ güvenlik ve gizlilik riskleri
Kısıtlamasız sohbet robotları ve benzeri araçları kullananlar için sohbetlerin yaşa
uygun olmayan konulara sapma riski bulunuyor. Bir yapay zekâ öğretmen, bir
çocuğun cevaplarından çok daha fazlasını toplayabilir. Ürüne bağlı olarak, sorular,
okul ödevleri, performans verileri, ilgi alanları, hesap bilgileri, cihaz
tanımlayıcıları ve ses kayıtlarını saklayabilir. Model ile paylaşılan her şey,
eğitim amaçlı kullanılabilir ve muhtemelen diğer kullanıcılara sızabilir. Ayrıca
reklamverenler ve diğer üçüncü taraflarla da paylaşılabilir. Bu durum sadece
bir gizlilik riski oluşturmakla kalmaz, model sağlayıcısının veya çocuğunuzun verilerini
elinde bulunduran güvenilir üçüncü taraflardan birinin güvenlik ihlali
yaşaması hâlinde tam anlamıyla bir güvenlik sorununa dönüşebilir. Sesle etkinleştirilen
bir araç söz konusuysa sağlayıcı çocuğunuzun biyometrik verilerine sahip
olacaktır ve hackerlar bu verileri çocuğunuzun kimliğiyle ilişkilendirebilirlerse
bu veriler son derece değerli hâle gelebilir.
Ebeveynler için bazı önlemler
Ebeveynlerin dikkate alması gereken pek çok husus var. Çocuklarınızın özel ders
almalarına yardımcı olması amacıyla bir yapay zekâ aracını kullanmalarını istiyorsanız
öncelikle basit bir yardımcı ile özel bir ITS arasındaki farkı anlamalısınız.
Basit cevaplar vermek yerine, çocuğunuzun öğrenme yolculuğuna rehberlik
edecek araçlar tercih etmelisiniz.
Ayrıca şunları da göz önünde bulundurun:
- Veri koruma düzenlemelerine uygun araçlar, bu, çocuğunuzun verilerini altta yatan
yapay zekâ motoruyla paylaşmayacakları anlamına gelir.
- Çocuğunuzun okulu tarafından onaylanmış veya eğitimsel kanıtlarla desteklenen
bir araç tercih edin.
- Gizlilik bilgilerini, özellikle model eğitimi, veri saklama, reklamcılık ve üçüncü
taraf sağlayıcılarla ilgili kısımları okuyun.
- Aracı çocuğunuzla birlikte kullanın. Yapay zekâ ne kadar iyi olursa olsun, çocuğunuz
muhtemelen bir insanla birlikte öğrenmekten daha fazla fayda sağlayacaktır.
- Çocuklarınıza, yapay zekâyla asla kişisel bilgilerini paylaşmamalarını öğretin.
Bu, ileride yapay zekâ kullanırken onlara çok fayda sağlayacaktır.
- Çocuklarınızla konuşarak yapay zekâ hakkında ne düşündüklerini öğrenin ve yapay
zekânın hissetme veya duygu gösterme yeteneği olmadığını anladıklarından emin
olun.
- Öğretmenin yanlış olsa bile kendinden emin konuşabileceğini açıklayın. Önemli
cevaplar, öğretmenlerle görüşülerek veya ders kitapları ya da diğer güvenilir kaynaklarla
karşılaştırılarak doğrulanmalıdır.
- Varsa yaşa uygun ayarları etkinleştirin.
- Ekran süresini sınırladığınız gibi, günlük Yapay zekâ süresini de sınırlayın.
- Çocuğunuzun komut geçmişini kontrol ederek, aracı doğru ve güvenli bir şekilde
kullandığından emin olun.
Teknoloji hızla gelişmekte ve pazara sürekli yeni ürünler sunulmaktadır. Dolayısıyla
yapay zekâ öğretmenlerini denemek istiyorsanız piyasada neler olduğunu takip
etmeyi ihmal etmeyin. Ayrıca bunun eski usul çevrim dışı öğrenmenin yerini tutamayabileceğini
unutmayın.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -