Ekonomi
Basın Bülteni- Kaspersky, dijital takip ve kişisel veri ifşasına karşı uyarılarda bulundu
Kaspersky, teknoloji destekli istismara ilişkin küresel araştırmasına* dayanan yeni
raporunu yayımladı. Rapora göre katılımcıların %8,5'i dijital takip (stalking)
mağduru olduğunu belirtirken, %5,4'ü kişisel bilgilerin çevrim içi ortamda
ifşa edildiğini (doxing) ifade etti. Raporda ayrıca dijital takip hizmetlerine
ilişkin dark web analizlerine ve stalkerware ekosisteminin giderek değişen yapısına
dair önemli bulgulara da yer veriliyor.
Teknoloji destekli istismar, akıllı telefonlar, sosyal medya platformları veya çevrim
içi servisler aracılığıyla gerçekleştirilen ya da bu teknolojilerle güçlendirilen
her türlü istismar davranışını ifade ediyor. Bu kapsamda çevrim içi taciz,
dışlama, siber takip, kimlik taklidi ve izinsiz gözetim gibi çok geniş bir
alanı kapsıyor. Söz konusu davranışlar çoğu zaman fiziksel bir iz bırakmadığı
ve günlük iletişimin içine gömülü şekilde gerçekleştiği için birçok kullanıcı bunları
istismar olarak tanımlayamıyor. Bu durum ise zararlı davranışların normalleşmesine
veya göz ardı edilmesine yol açabiliyor.
UCL Bilgisayar Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi ve Cinsiyet ve Teknoloji Araştırma
Laboratuvarı Başkanı Doç. Dr. Leonie Maria Tanczer, konuyla ilgili şunları söylüyor:
Teknoloji destekli istismar hâlâ bağımsız bir zarar kategorisi olarak yeterince
tanınmıyor. Bunun temel nedenlerinden biri de hangi davranışları kapsadığına
dair ortak bir anlayışın bulunmaması ve araştırmamızın bu durumu açık biçimde
ortaya koyması. Bu belirsizlik, birçok deneyimin isimlendirilememesine, raporlanamamasına
ve destek mekanizmalarına ulaşamamasına neden oluyor. Ortak bir
çerçeve olmadan sorunun boyutunu ölçmek ve etkili çözümler geliştirmek de oldukça
zorlaşıyor.
Kaspersky'nin küresel araştırma bulgularına ek olarak, siber tehdit ortamının sürekli
evrilmesi de takip ve ifşa gibi teknoloji destekli istismar risklerinin giderek
büyüdüğünü ortaya koyuyor. Kaspersky Dijital Ayak İzi İstihbaratı (DFI)
uzmanları, karanlık ağ forumlarında fiyatları 50 ile 4 bin dolar arasında değişen
ve giderek büyüyen bir doxing (ifşa) hizmeti ekosistemi tespit etti. Uzmanlar
ayrıca, bireyleri izleme veya kişisel verileri ele geçirme yeteneğine sahip
stalkerware adı verilen gelişmiş gözetleme araçlarının varlığına dikkat çekiyor.
Dark web forumlarında paylaşılan bir mesaj örneği
Gizli takip yazılımları (stalkerware), bir kişinin özel hayatını, mobil cihazı üzerinden
gizlice gözetlemeyi sağlayan program, uygulama ve cihazları ifade ediyor.
Bu yazılımları kullanan kişiler, kurbanın web aramaları, coğrafi konumu, kısa
mesajları, fotoğrafları ve sesli aramaları dahil olmak üzere cihaz üzerindeki
faaliyetleri uzaktan izleyebiliyor.
Kaspersky, 2024-2025 döneminde daha önce görülmemiş 33 farklı stalkerware ailesi
tespit etti. Etkilenen kullanıcılar ise 160'tan fazla ülkede belirlendi.
Kaspersky Küresel Araştırma ve Analiz Ekibi (GReAT) Amerika ve Avrupa Araştırma
Merkezi Başkan Vekili ve Baş Güvenlik Araştırmacısı Tatyana Shishkova, konuya dair
şunları söylüyor: İnternet bağlantısı olan herkes tarafından kolayca indirilip
kurulabilen gizli takip yazılımları, faillerin kurbanın akıllı telefonuna
istedikleri yerden uzaktan erişmesine olanak tanıyor. Yazılım, arka planda görünmez
bir şekilde çalıştığı için kurbanların büyük kısmı attıkları her adımın izlendiğinin
farkına bile varmıyor. Bu nedenle, bu tür faaliyetlerin nasıl tespit
edileceğini bilmek ve takip edildiğinden şüphelenen kullanıcıların ne yapması
gerektiğinin bilincinde olmak hayati önem taşıyor.
Stalkerware kaynaklı tehditlerin giderek artması ve bu alanda koordineli mücadele
ihtiyacının güçlenmesiyle birlikte Kaspersky, çevrim içi taciz ve siber takiple
mücadele amacıyla kurulan Coalition Against Stalkerware oluşumunun kurucu ortakları
arasında yer alıyor. Söz konusu uluslararası çalışma grubu, teknoloji şirketleri,
sivil toplum kuruluşları, araştırma kurumları ve kolluk kuvvetlerini
bir araya getiriyor.
Olası stalkerware mağdurlarına yönelik öneriler
- Potansiyel tehditleri tespit etmeye yardımcı olacak güvenilir güvenlik çözümleri
kullanın. Örneğin Kaspersky'nin Android uygulamalarında yer alan Who's Spying
on Me özelliği, stalkerware yazılımlarını, izleme yeteneğine sahip şüpheli
uygulamaları ve çevrim dışı takip amacıyla kullanılabilecek bilinmeyen Bluetooth
cihazlarını tespit edebiliyor. Bu tür araçlar, konum verileri, mesajlar, çağrı
geçmişi, internet hareketleri veya tuş kayıtları gibi hassas bilgilere gizlice
erişen yazılımlar konusunda kullanıcıları uyarabiliyor.
- Şüpheli stalkerware yazılımlarını hemen kaldırmayın. Bu durum saldırganı uyarabilir
ve riski artırabilir. Öncelikle mevcut durumu değerlendirin ve destek kuruluşlarıyla
iletişime geçin.
- Destek hizmetlerine ulaşmak, kaynak araştırmak veya durumunuzla ilgili iletişim
kurmak için güvenli olduğundan emin olduğunuz bir cihaz kullanın.
- Olağandışı hızlı pil tüketimi, açıklanamayan veri kullanımı, tanımadığınız uygulamalar
veya Bilinmeyen kaynaklar ayarının etkin olması gibi işaretlere dikkat
edin.
- Hesaplarınızı güçlü ve benzersiz parolalarla koruyun. Şifre değişikliklerini güvenli
olduğundan emin olduğunuz bir cihaz üzerinden gerçekleştirin.
- Size özel yönlendirme almak için aile içi şiddet veya stalkerware destek kuruluşlarıyla
iletişime geçin. En yakın destek kuruluşunu Coalition Against Stalkerware
internet sitesi üzerinden bulabilirsiniz.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
raporunu yayımladı. Rapora göre katılımcıların %8,5'i dijital takip (stalking)
mağduru olduğunu belirtirken, %5,4'ü kişisel bilgilerin çevrim içi ortamda
ifşa edildiğini (doxing) ifade etti. Raporda ayrıca dijital takip hizmetlerine
ilişkin dark web analizlerine ve stalkerware ekosisteminin giderek değişen yapısına
dair önemli bulgulara da yer veriliyor.
Teknoloji destekli istismar, akıllı telefonlar, sosyal medya platformları veya çevrim
içi servisler aracılığıyla gerçekleştirilen ya da bu teknolojilerle güçlendirilen
her türlü istismar davranışını ifade ediyor. Bu kapsamda çevrim içi taciz,
dışlama, siber takip, kimlik taklidi ve izinsiz gözetim gibi çok geniş bir
alanı kapsıyor. Söz konusu davranışlar çoğu zaman fiziksel bir iz bırakmadığı
ve günlük iletişimin içine gömülü şekilde gerçekleştiği için birçok kullanıcı bunları
istismar olarak tanımlayamıyor. Bu durum ise zararlı davranışların normalleşmesine
veya göz ardı edilmesine yol açabiliyor.
UCL Bilgisayar Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi ve Cinsiyet ve Teknoloji Araştırma
Laboratuvarı Başkanı Doç. Dr. Leonie Maria Tanczer, konuyla ilgili şunları söylüyor:
Teknoloji destekli istismar hâlâ bağımsız bir zarar kategorisi olarak yeterince
tanınmıyor. Bunun temel nedenlerinden biri de hangi davranışları kapsadığına
dair ortak bir anlayışın bulunmaması ve araştırmamızın bu durumu açık biçimde
ortaya koyması. Bu belirsizlik, birçok deneyimin isimlendirilememesine, raporlanamamasına
ve destek mekanizmalarına ulaşamamasına neden oluyor. Ortak bir
çerçeve olmadan sorunun boyutunu ölçmek ve etkili çözümler geliştirmek de oldukça
zorlaşıyor.
Kaspersky'nin küresel araştırma bulgularına ek olarak, siber tehdit ortamının sürekli
evrilmesi de takip ve ifşa gibi teknoloji destekli istismar risklerinin giderek
büyüdüğünü ortaya koyuyor. Kaspersky Dijital Ayak İzi İstihbaratı (DFI)
uzmanları, karanlık ağ forumlarında fiyatları 50 ile 4 bin dolar arasında değişen
ve giderek büyüyen bir doxing (ifşa) hizmeti ekosistemi tespit etti. Uzmanlar
ayrıca, bireyleri izleme veya kişisel verileri ele geçirme yeteneğine sahip
stalkerware adı verilen gelişmiş gözetleme araçlarının varlığına dikkat çekiyor.
Dark web forumlarında paylaşılan bir mesaj örneği
Gizli takip yazılımları (stalkerware), bir kişinin özel hayatını, mobil cihazı üzerinden
gizlice gözetlemeyi sağlayan program, uygulama ve cihazları ifade ediyor.
Bu yazılımları kullanan kişiler, kurbanın web aramaları, coğrafi konumu, kısa
mesajları, fotoğrafları ve sesli aramaları dahil olmak üzere cihaz üzerindeki
faaliyetleri uzaktan izleyebiliyor.
Kaspersky, 2024-2025 döneminde daha önce görülmemiş 33 farklı stalkerware ailesi
tespit etti. Etkilenen kullanıcılar ise 160'tan fazla ülkede belirlendi.
Kaspersky Küresel Araştırma ve Analiz Ekibi (GReAT) Amerika ve Avrupa Araştırma
Merkezi Başkan Vekili ve Baş Güvenlik Araştırmacısı Tatyana Shishkova, konuya dair
şunları söylüyor: İnternet bağlantısı olan herkes tarafından kolayca indirilip
kurulabilen gizli takip yazılımları, faillerin kurbanın akıllı telefonuna
istedikleri yerden uzaktan erişmesine olanak tanıyor. Yazılım, arka planda görünmez
bir şekilde çalıştığı için kurbanların büyük kısmı attıkları her adımın izlendiğinin
farkına bile varmıyor. Bu nedenle, bu tür faaliyetlerin nasıl tespit
edileceğini bilmek ve takip edildiğinden şüphelenen kullanıcıların ne yapması
gerektiğinin bilincinde olmak hayati önem taşıyor.
Stalkerware kaynaklı tehditlerin giderek artması ve bu alanda koordineli mücadele
ihtiyacının güçlenmesiyle birlikte Kaspersky, çevrim içi taciz ve siber takiple
mücadele amacıyla kurulan Coalition Against Stalkerware oluşumunun kurucu ortakları
arasında yer alıyor. Söz konusu uluslararası çalışma grubu, teknoloji şirketleri,
sivil toplum kuruluşları, araştırma kurumları ve kolluk kuvvetlerini
bir araya getiriyor.
Olası stalkerware mağdurlarına yönelik öneriler
- Potansiyel tehditleri tespit etmeye yardımcı olacak güvenilir güvenlik çözümleri
kullanın. Örneğin Kaspersky'nin Android uygulamalarında yer alan Who's Spying
on Me özelliği, stalkerware yazılımlarını, izleme yeteneğine sahip şüpheli
uygulamaları ve çevrim dışı takip amacıyla kullanılabilecek bilinmeyen Bluetooth
cihazlarını tespit edebiliyor. Bu tür araçlar, konum verileri, mesajlar, çağrı
geçmişi, internet hareketleri veya tuş kayıtları gibi hassas bilgilere gizlice
erişen yazılımlar konusunda kullanıcıları uyarabiliyor.
- Şüpheli stalkerware yazılımlarını hemen kaldırmayın. Bu durum saldırganı uyarabilir
ve riski artırabilir. Öncelikle mevcut durumu değerlendirin ve destek kuruluşlarıyla
iletişime geçin.
- Destek hizmetlerine ulaşmak, kaynak araştırmak veya durumunuzla ilgili iletişim
kurmak için güvenli olduğundan emin olduğunuz bir cihaz kullanın.
- Olağandışı hızlı pil tüketimi, açıklanamayan veri kullanımı, tanımadığınız uygulamalar
veya Bilinmeyen kaynaklar ayarının etkin olması gibi işaretlere dikkat
edin.
- Hesaplarınızı güçlü ve benzersiz parolalarla koruyun. Şifre değişikliklerini güvenli
olduğundan emin olduğunuz bir cihaz üzerinden gerçekleştirin.
- Size özel yönlendirme almak için aile içi şiddet veya stalkerware destek kuruluşlarıyla
iletişime geçin. En yakın destek kuruluşunu Coalition Against Stalkerware
internet sitesi üzerinden bulabilirsiniz.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -