TSKB Ekonomik Araştırmalar tarafından hazırlanan Ekosisteme Dairin 20. sayısı,
bu yıl Türkiye'nin ev sahipliğinde ve başkanlığında Antalya'da gerçekleşecek olan
COP31'e odaklanıyor. Yeni sayı, Türkiye'nin yeşil dönüşüm yolculuğundan enerji
bağımsızlığına, adil geçişten yapay zekâya kadar geniş bir yelpazeyi mercek
altına alıyor.

TSKB Ekonomik Araştırmalar tarafından periyodik olarak yayımlanan Ekosisteme Dair'in
20. sayısı, 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da gerçekleşecek olan
ve küresel iklim diplomasisinin en kritik buluşmalarından biri kabul edilen
31. Taraflar Konferansı'nı (COP31) odağına alıyor.

Bu sayıda, COP31 hazırlık sürecinde makro-kalkınma perspektifinde öne çıkan temel
başlıklar detaylandırılıyor. Enerji dönüşümü, emisyon hedefleri, adil geçiş ve
yeni yatırımların yanı sıra, fosil yakıt ithalatını azaltarak sağlanan tasarrufve
teknolojik gelişmeler gibi pek çok konu COP parantezinde kapsamlı bir şekilde
inceleniyor. Rapor, zirve öncesinde ve esnasında tartışılacak kritik gündem
maddelerine yönelik veri temelli bir bakış açısı sunuyor.

Ekosisteme Dair 20. sayısında öne çıkan satır başları şöyle sıralanıyor:
- COP31 Antalya, iklim diplomasisindeki öneminin yanı sıra, konferansa ev sahipliği
yapacak olan Türkiye için daha özel bir anlam taşıyor. Bu konferansın başarısı
sadece iyi ev sahipliği ile sınırlı kalmamalı, küresel iklim ajandasında
yeni bir kilometre taşı olarak anılmayı başarmalı.
- Türkiye'nin 2053 Net Sıfır hedefine ulaşabilmesi için 2035'ten itibaren emisyon
azaltımının yıllık %20'ye ulaşması gerekirken, bu doğrultuda atılan adımlara
yutak alanları artırmaya yönelik hedeflerin de dahil edilmesine ihtiyaç duyuluyor.
- Özellikle son 20 yılda rüzgâr ve güneş yatırımlarının ve kapasitenin artırılması,
elektrik depolama tesislerinin sisteme entegrasyonu ve bu teknolojileri destekleyecek
şebeke altyapısının kurgulanması gibi adımlar Türkiye'nin enerji dönüşümünde
önemli bir rol oynuyor.
- TSKB Ekonomik Araştırmalar'ın hesaplamalarına göre son 20 yılda, artan yenilenebilir
enerji kullanımının enerji ithalatı faturasında 78 milyar dolarlık bir tasarruf
sağladığı görülüyor.
- İklim değişikliğiyle mücadeleyi sadece bir karbon matematiği olmaktan çıkarıp
insan odaklı bir perspektife taşıyan adil geçiş süreci, yerel katılımı, sosyal
diyaloğu ve iş gücünün yeni nesil yetkinliklerle donatıldığı kapsayıcı bir beceri
seferberliğini odağına alan bütüncül bir toplumsal dönüşümü gerektiriyor.
- Yapay zekâ, tarımda ve imalat sanayinde kaynak kullanımını azaltmak, maliyetleri
düşürmek ve verimliliği artırmak için kullanılarak önemli bir fayda sağlıyor.
Fakat ekosistem krizine yanıt verebilmek için yapay zekânın yanı sıra farklı
birçok teknolojik alanda ilerlemeye ihtiyaç duyuluyor.
- Kişi başına düşen yenilenebilir doğal kaynaklar 1995-2020 arasındaki 25 yıllık
dönemde %20'nin üzerinde bir azalış kaydetmiş durumda. Doğanın maruz kaldığı tahribatı
azaltmak artık yeterli bir çözüm olmaktan uzak. Bu tahribatı azaltmanın
ötesinde verilen zararın onarımı için de çaba sarf etmemiz gerekiyor. Bu sene
Türkiye'de gerçekleşecek olan COP31 toplantıları bunun için ideal bir fırsat gibi
görünüyor.
- Yeşil dönüşüm yatırımların finansmanında vergi teşvikleri ve garanti mekanizmaları
yanında kalkınma bankası kredileri, yeşil tahviller, yeşil ve sürdürülebilirlik
bağlantılı krediler ve kamu-özel sektör iş birliklerini içeren sermaye piyasası
uygulamaları da ön plana çıkıyor.
- COP31'in, su güvencesi, gıda güvencesi ve sağlık sistemleri gibi iklim değişikliğine
uyum alanlarında tartışmalara yeni bir soluk getireceği düşünülüyor.
- Ülkemizin liderliğinde başlatılan ve 2021 yılında Birleşmiş Milletler ve diğer
küresel kuruluşlarla iş birliği yapılarak dünya genelinde tanıtılan Sıfır Atık
Hareketi, COP31 sürecinde, dünyaya yayılma potansiyeli ve etkisi ile güçlü vurgulardan
birisi olacak.
- Sorunun iklim krizinin ötesinde bir ekosistem krizi haline gelmesi doğa pozitif
ve onarıcılık vurgularının daha fazla öne çıkmasına neden oluyor. Türkiye'nin
COP31'i bu vurguların somutlaştığı bir dönüm noktası haline getirmesi, ekosistem
kriziyle mücadelede kalıcı bir iz bırakma fırsatı sunabilir.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -