Ekonomi
Basın Bülteni- TÜSEDAD, hastalıktan ari işletme denetimleriyle ilgili açıklama yaptı
Son dönemde Bursa ilinde gerçekleştirilen hastalıktan ari işletme denetimleri ve
bazı işletmelerin statülerinin iptal edilmesine ilişkin kamuoyunda çeşitli tartışmalar
gündeme gelmiştir. Bu bağlamda, konunun bilimsel ve kurumsal çerçevede
değerlendirilmesi hem üreticilerin hem de kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi açısından
önem arz etmektedir.
Hastalıktan ari işletme statüsü, sığır tüberkülozu ve bruselloz gibi zoonotik hastalıklardan
arilik, biyogüvenlik tedbirlerinin uygulanması ve mevzuatta öngörülen
sağlık kriterlerinin karşılanması suretiyle kazanılan bir sağlık güvencesidir.
Denetim süreçlerinde, ilgili bakanlık tarafından sadece hayvanlarda bu hastalıklara
ait kan testleri değil, kayıt sistemindeki eksiklikler ve biyogüvenlik
kriterlerinin karşılanmaması gibi mevzuatta bulunan kriterler incelenmektedir.
Bu kriterler Tarım ve Orman Bakanlığı Hastalıktan Ari İşletmeler Yönergesi (2024/8)
eklerinde maddeler halinde açıklanmıştır.
25-27 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen denetimlerde, Bursa'daki 24 işletmenin
sertifikaları iptal edilmiştir. Ancak rutin denetim zamanı gelmiş olan
bir işletme dışında hiçbir çiftlikteki hayvanlardan test için kan alınmamıştır.
Dolayısıyla iptal gerekçelerinin sağlık şartları dışındaki bazı kriterlerden kaynaklandığı
sonucu çıkmaktadır.
Statü iptali işletmelerin üretim faaliyetlerinin durdurulması anlamına gelmemektedir
ancak burada vurgulanması gereken, bazı işletmelerimizde sağlık şartları dışında
bir gün içerisinde düzeltilebilecek mekanik arızalar ve /veya çok küçük
müdahalelerle çözülebilecek bazı aksaklıklar tespit edilmiş olması ve bunlardan
kaynaklı arilik sertifikasının iptal edilmiş olmasıdır. Askıya alınma sürecinde
belirli süreler verilmekte ve aksaklığın düzeltilip düzeltilmediği denetlenerek
arilik devamlılığına karar verilebilmektedir. Yapılan bu iptaller neticesinde
ise, yeni başvuruların yapılarak arilik statüsünün yeniden kazanılması gerekmekte
ve bu da oldukça uzun bir zaman almaktadır.
Nitekim, 10 Nisan 2018 tarih ve 30387 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ''Hastalıktan
Arilikte Bölümlendirme Yönetmeliği''nin1 (EK-1) 9. Maddesi 1. Bendinde ''
MADDE 9 - (1) 8 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan genel ve
rutin denetimlerde sertifikalandırmaya esas hususlara ait eksikliğin tespiti halinde
eksikliklerin giderilmesi için on beş gün ile otuz gün arasında bir süre
verilir. Bu süre içerisinde bölüm izni askıya alınır. Eksikliklerin verilen süre
içerisinde giderilmemesi halinde bölüm izninin iptal edilmesi için durum Genel
Müdürlüğe bildirilir. Genel Müdürlük tarafından verilen izin iptal edilir.''
denmektedir. Bu maddeye göre askıya alınma süresi belirlenmiş olmasına rağmen
bazı çiftliklerimizde doğrudan sertifika iptaline gidilmiştir.
Ayrıca, 7 Haziran 2024 ve 26 Eylül 2024 tarihli bakanlık oluru ile yürürlüğe konmuş
olan 2024/8 sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı Hastalıktan Ari İşletmeler Yönergesinin
(2) 10. Maddesi 1 ve 2. bentlerine göre, sağlık şartlarında tüberküloz
ve bruselloz tespit edilmesi halinde bile ariliğin askıya alınması ve belirlenen
sürede hastalığın sönümlenmesi halinde ariliğin geri kazanılması söz konusudur.
Hele ki, aynı maddenin 3. Bendinde ''Ariliğin devamı ile ilgili yapılan denetimlerde
sağlık şartları dışında uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda işletmenin
arilik statüsü askıya alınır. Söz konusu gereklilikler tamamlanana kadar
askıda kalma hali devam eder. Bu şekilde statüsü askıya alınan bir işletmenin arilik
statüsü, tespit edilen eksikliğe göre en fazla dört ayı geçmemek koşuluyla
il müdürlüğünce belirtilen sürede neticelendirilir.'' denmektedir. EK-2'de denetçilerin
kontrolde gerçekleştireceği kriterler sunulmaktadır.
Bu yönergenin yukarıda belirtilen maddelerinden de açıkça görülmektedir ki, herhangi
bir sebepten arilik sertifikasının doğrudan iptali söz konusu değildir. Bu
nedenle denetime tabi tutulan işletmelerin sertifikalarının öncelikle askıya alınması
gerekmektedir. Ancak doğrudan iptal işlemi yapılmış ve iptal sebebi de
ilgili çiftliklere resmi olarak bildirilmemiştir.
Bu nedenlerle ari işletmeler arasında konuya ilişkin birtakım endişeler oluşmuştur.
Bu uygulama sonucunda neden doğrudan iptal edilme yapıldığının açıklanması
sektörümüz açısından önem arz etmektedir.
Derneğimiz, kurallara uygun üretim yapan işletmelerin yanında olmayı, üreticilerimizin
şeffaf ve güvenilir üretim süreçlerini desteklemeyi ve kamuoyunu doğru bilgilendirmeyi
temel görevlerinden biri olarak görmektedir. Halk sağlığının korunması,
kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve hayvancılık sektörünün sürdürülebilirliği
açısından bu denetimlerin önemini bir kez daha vurguluyoruz.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
bazı işletmelerin statülerinin iptal edilmesine ilişkin kamuoyunda çeşitli tartışmalar
gündeme gelmiştir. Bu bağlamda, konunun bilimsel ve kurumsal çerçevede
değerlendirilmesi hem üreticilerin hem de kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi açısından
önem arz etmektedir.
Hastalıktan ari işletme statüsü, sığır tüberkülozu ve bruselloz gibi zoonotik hastalıklardan
arilik, biyogüvenlik tedbirlerinin uygulanması ve mevzuatta öngörülen
sağlık kriterlerinin karşılanması suretiyle kazanılan bir sağlık güvencesidir.
Denetim süreçlerinde, ilgili bakanlık tarafından sadece hayvanlarda bu hastalıklara
ait kan testleri değil, kayıt sistemindeki eksiklikler ve biyogüvenlik
kriterlerinin karşılanmaması gibi mevzuatta bulunan kriterler incelenmektedir.
Bu kriterler Tarım ve Orman Bakanlığı Hastalıktan Ari İşletmeler Yönergesi (2024/8)
eklerinde maddeler halinde açıklanmıştır.
25-27 Haziran 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen denetimlerde, Bursa'daki 24 işletmenin
sertifikaları iptal edilmiştir. Ancak rutin denetim zamanı gelmiş olan
bir işletme dışında hiçbir çiftlikteki hayvanlardan test için kan alınmamıştır.
Dolayısıyla iptal gerekçelerinin sağlık şartları dışındaki bazı kriterlerden kaynaklandığı
sonucu çıkmaktadır.
Statü iptali işletmelerin üretim faaliyetlerinin durdurulması anlamına gelmemektedir
ancak burada vurgulanması gereken, bazı işletmelerimizde sağlık şartları dışında
bir gün içerisinde düzeltilebilecek mekanik arızalar ve /veya çok küçük
müdahalelerle çözülebilecek bazı aksaklıklar tespit edilmiş olması ve bunlardan
kaynaklı arilik sertifikasının iptal edilmiş olmasıdır. Askıya alınma sürecinde
belirli süreler verilmekte ve aksaklığın düzeltilip düzeltilmediği denetlenerek
arilik devamlılığına karar verilebilmektedir. Yapılan bu iptaller neticesinde
ise, yeni başvuruların yapılarak arilik statüsünün yeniden kazanılması gerekmekte
ve bu da oldukça uzun bir zaman almaktadır.
Nitekim, 10 Nisan 2018 tarih ve 30387 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ''Hastalıktan
Arilikte Bölümlendirme Yönetmeliği''nin1 (EK-1) 9. Maddesi 1. Bendinde ''
MADDE 9 - (1) 8 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan genel ve
rutin denetimlerde sertifikalandırmaya esas hususlara ait eksikliğin tespiti halinde
eksikliklerin giderilmesi için on beş gün ile otuz gün arasında bir süre
verilir. Bu süre içerisinde bölüm izni askıya alınır. Eksikliklerin verilen süre
içerisinde giderilmemesi halinde bölüm izninin iptal edilmesi için durum Genel
Müdürlüğe bildirilir. Genel Müdürlük tarafından verilen izin iptal edilir.''
denmektedir. Bu maddeye göre askıya alınma süresi belirlenmiş olmasına rağmen
bazı çiftliklerimizde doğrudan sertifika iptaline gidilmiştir.
Ayrıca, 7 Haziran 2024 ve 26 Eylül 2024 tarihli bakanlık oluru ile yürürlüğe konmuş
olan 2024/8 sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı Hastalıktan Ari İşletmeler Yönergesinin
(2) 10. Maddesi 1 ve 2. bentlerine göre, sağlık şartlarında tüberküloz
ve bruselloz tespit edilmesi halinde bile ariliğin askıya alınması ve belirlenen
sürede hastalığın sönümlenmesi halinde ariliğin geri kazanılması söz konusudur.
Hele ki, aynı maddenin 3. Bendinde ''Ariliğin devamı ile ilgili yapılan denetimlerde
sağlık şartları dışında uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda işletmenin
arilik statüsü askıya alınır. Söz konusu gereklilikler tamamlanana kadar
askıda kalma hali devam eder. Bu şekilde statüsü askıya alınan bir işletmenin arilik
statüsü, tespit edilen eksikliğe göre en fazla dört ayı geçmemek koşuluyla
il müdürlüğünce belirtilen sürede neticelendirilir.'' denmektedir. EK-2'de denetçilerin
kontrolde gerçekleştireceği kriterler sunulmaktadır.
Bu yönergenin yukarıda belirtilen maddelerinden de açıkça görülmektedir ki, herhangi
bir sebepten arilik sertifikasının doğrudan iptali söz konusu değildir. Bu
nedenle denetime tabi tutulan işletmelerin sertifikalarının öncelikle askıya alınması
gerekmektedir. Ancak doğrudan iptal işlemi yapılmış ve iptal sebebi de
ilgili çiftliklere resmi olarak bildirilmemiştir.
Bu nedenlerle ari işletmeler arasında konuya ilişkin birtakım endişeler oluşmuştur.
Bu uygulama sonucunda neden doğrudan iptal edilme yapıldığının açıklanması
sektörümüz açısından önem arz etmektedir.
Derneğimiz, kurallara uygun üretim yapan işletmelerin yanında olmayı, üreticilerimizin
şeffaf ve güvenilir üretim süreçlerini desteklemeyi ve kamuoyunu doğru bilgilendirmeyi
temel görevlerinden biri olarak görmektedir. Halk sağlığının korunması,
kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve hayvancılık sektörünün sürdürülebilirliği
açısından bu denetimlerin önemini bir kez daha vurguluyoruz.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -