BETAM İşgücünde çeyreklik toparlanma görülürken, yıllık daralma sürüyor
Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre 2026 yılı ikinci çeyreğinde istihdam
bir önceki çeyreğe kıyasla 155 bin kişilik artışla 32 milyon 479 bin seviyesine
yükselirken işsiz sayısı 84 bin azalmış, bunun sonucunda işgücü 71 bin kişi
artmıştır. İşsizlik oranı yüzde 8,2'den yüzde 7,9'a gerilemiştir. Bu çeyrekte
düşüş yalnızca işgücünden çıkışları değil, istihdamdaki artışı da yansıtmaktadır.
Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre 2026 yılı ikinci çeyreğinde bir önceki
çeyreğe kıyasla kadın istihdamı 88 bin, erkek istihdamı ise 67 bin artmıştır.
Kadın işgücü 13 bin, erkek işgücü ise 58 bin kişi genişlemiştir. Bunun sonucunda
kadın işsizlik oranı 0,7 puan azalarak yüzde 10,3'e, erkek işsizlik oranı
ise 0,1 puan azalarak yüzde 6,7'ye gerilemiştir.
Yıllık karşılaştırmaya göre 2025 yılı ikinci çeyreğine kıyasla toplam istihdam neredeyse
değişmemiş (32 milyon 479 bin düzeyinde sabit kalmıştır), işsiz sayısı
ise 233 bin azalmıştır. Sonuç olarak işgücü yıldan yıla 233 bin kişi daralmıştır.
2025 yılı boyunca ve 2026 ikinci çeyreği kapsayan son altı çeyrekte işgücünde
ortalama yıllık azalma yaklaşık 218 bin, yani yüzde 0,6'dır. Bu tablo, çeyreklik
bazda görülen toparlanmaya karşın işsizlik oranındaki yıllık gerilemenin büyük
ölçüde istihdam artışından değil işgücünden çıkışlardan kaynaklandığına işaret
etmektedir.
İstihdam sektörel açıdan incelendiğinde tarım (yüzde -1,7) ve sanayi (yüzde -3,1)
istihdamının yıldan yıla düştüğü, inşaat istihdamının da uzun süredir ilk kez
(yüzde -0,1) gerilediği, yalnızca hizmetler sektöründe sınırlı bir artış (yüzde
1,5) olduğu görülmektedir.
Mevsim etkilerinden arındırılmış genç (15-24 yaş) işsizlik oranı bir önceki çeyreğe
kıyasla 1 puan azalarak yüzde 13,9 olmuştur. Genç kadın işsizlik oranı 1 puan
azalarak yüzde 19,3'e inerken, genç kadın istihdam oranı da yüzde 25,6'dan yüzde
27'ye yükselmiştir. Genç erkek işsizlik oranı ise 1,2 puan azalışla yüzde
11 olmuştur.
Bütünleşik işsizlik oranı, 2026 yılı ikinci çeyreğinde yüzde 20,0 olarak gerçekleşmiştir.
Kadınlarda oran yüzde 29,9, erkeklerde ise yüzde 14,1 olmuş, kadın ve
erkek arasındaki fark geçen yıla kıyasla 16 puandan 15,8 puana gerilemiştir.
Mevsim etkilerinden arındırılmamış verilere göre eğitim düzeyi kırılımında mesleki
veya teknik lise mezunları dışındaki tüm gruplarda işsizlik oranı bir önceki
çeyreğe kıyasla gerilemiştir. Lise altı grubunda düşüş belirgindir (yüzde 8,4'ten
yüzde 7,1'e). İşsizlik yalnızca mesleki veya teknik lise mezunlarında yükselmiştir
(yüzde 8,8'den yüzde 9'a).
Çeyrekten çeyreğe görülen toparlanma, son dönemlerde gözlenen işgücü daralmasının
geçici olabileceğine işaret etse de yıllık bazda işgücü hacminin hâlâ daralıyor
olması Türkiye işgücü piyasasındaki yapısal zayıflama riskinin sürdüğünü göstermektedir.
Çalışabilir nüfusun artmaya devam ettiği ve ekonomik büyümenin pozitif
seyrettiği Türkiye'de, işgücü hacminin yıldan yıla küçülüyor olması hala yakından
izlenmesi gereken bir gelişmedir.
İşgücü Daralmasında Çeyrekten Çeyreğe Toparlanma
Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre 2026 yılının ikinci çeyreğinde
istihdamdaki kişi sayısı bir önceki çeyreğe kıyasla 155 binlik artışla 32 milyon
479 bin seviyesine yükselirken işsiz sayısı 84 bin azalmış, sonuçta işgücünde 71
bin artış yaşanmıştır (Şekil 1, Tablo 1). Çeyrekten çeyreğe istihdam değişimi
yüzde 0,5'tir. 2026'nın ilk çeyreğinde görülen istihdamda daralma 2026 ikinci
çeyrekte artışa dönmüştür.
Grafikte sağ eksen işsizlik değerlerini, sol eksen ise istihdam ve işgücü değerlerini
göstermektedir.
Mevsim etkilerinden arındırılmış işgücü göstergelerinde yıllık değişimler incelendiğinde
2023 itibarıyla istihdam artışlarında ciddi bir yavaşlama olduğu gözlemlenmektedir.
2024 yılına kıyasla ise 2025'te kimi çeyrekte istihdamın kimi çeyrekte
işsiz sayısının azalması işgücünün her çeyrekte bir yıl öncesine göre azalması
ile sonuçlanmıştır (Şekil 2, Tablo 1). 2025 yılı boyunca ve 2026 ikinci çeyreği
kapsayan son altı çeyrekte işgücünde ortalama yıllık azalma 218 bindir,
yaklaşık yüzde 0,6. 2026 ikinci çeyrekte de devam eden istihdam azalırken işsiz
sayısının da azalması sonucu işgücünde azalma olgusunu işgücü piyasasının daralması
olarak betimleyebiliriz. Bu ancak ekonomik krizlerde görülen bir durumdur.
COVID-19 pandemisi sırasında da bu tür bir daralma durumu büyük çapta yaşanmıştır.
Bir de nüfusu hızla yaşlanan ülkelerin işgücü piyasalarında görülebilir,
tabi dışardan göç almıyorsa. Oysa Türkiye çalışabilir nüfusun artmaya devam ettiği
bir ülkedir. Ayrıca ekonomik büyümenin çok yüksek olmasa da pozitif olduğu
bir dönem söz konusudur (2025'te %3,6). 2026'nın ikinci çeyreğinde de işgücü, çeyreklik
bazda artmış görünse de, yıllık olarak azalmıştır. Bu üzerinde durulması
gereken bir gelişmedir. İşsizlik oranında değişimler de bu ortamda yanıltıcı
bir iyileşme sinyali vermektedir. İşsizlik oranlarının son bir yıldır düşüyor
olması istihdamda artış nedeniyle değil işgücünden çıkışlar nedeniyle gerçekleşmiştir.
Her İki Cinsiyette İşgücünde Artış
Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre 2026 yılının ikinci çeyreğinde manşet
işsizlik oranı bir önceki çeyreğe kıyasla 0,3 puan düşerek yüzde 7,9 olmuştur.
Bu dönemde kadın istihdamı 88 bin artarken kadın işsiz sayısı da 75 bin kişi
azalmıştır. Bunun sonucunda kadın işsizlik oranı 0,7 puan azalarak yüzde 10,3
olmuştur. Erkek işsizlik oranı, istihdamda 67 binlik artış, işsiz sayısında ise
9 binlik azalış sonucu 2026 yılının ilk çeyreğine kıyasla azalarak yüzde 6,7
olmuştur. Önceki çeyreğe kıyasla kadın işgücünde 13 binlik, erkek işgücünde ise
58 binlik artış kaydedilmiştir.
İstihdam Artışı Bütünleşik Oranı Düşürdü
Mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre 2026 yılı ikinci çeyreğinde 2025
yılının ikinci çeyreğine kıyasla potansiyel işgücünü de hesaba katan bütünleşik
işsizlik oranında 0,3 puanlık bir düşüş görülmüştür. Erkeklerde bütünleşik işsizlik
oranı aynı dönemde 14,2'den 14,1'e gerilemiştir. Kadınlarda ise bu oran 30,2'den
29,9'a gerileyerek 0,3 puanlık bir düşüş kaydetmiştir (Şekil 4, Tablo 3).
Böylece kadın ve erkek bütünleşik işsizlik oranları arasındaki fark 16,0 puandan
15,8 puana gerilemiştir.
2026 ikinci çeyrekte işgücünde görülen toparlanma sinyalleri potansiyel işgücüne
de yansımıştır. İşgücü piyasasına geri dönen bireylerin bir kısmı uygun
koşul oluştuğunda işgücüne geri döneceklerini belirten potansiyel işgücünden
bireylerdendir. Dolayısıyla potansiyel işgücünde düşüş işgücünde artışlara eşlik
etmektedir. Bu dönemde kadın istihdamı erkek istihdamına göre daha fazla artmış,
kadın potansiyel işsizlik oranı da düşmüştür.
Sanayide Daralma Derinleşiyor
Mevsim etkilerinden arındırılmış yıldan yıla sektörel değişimi gösteren verilere
göre istihdam 2026 2. çeyrekte de hizmetler dışında tüm sektörlerde düşmüştür.
Tarım istihdamı geçen yıla kıyasla yüzde 1,7 oranında azalırken, sanayide de yüzde
3,1 oranında bir düşüş gerçekleşmiştir. 2026'ya kadar tüm çeyreklerde yıldan
yıla artış gösteren inşaat istihdamı 2026'da düşüşe geçmiş, 2026 2. çeyrekte
ise yüzde 0,1 oranında düşmüştür.
2023'te başlayan durgunluk sanayide istihdam artışlarını son iki yıldır neredeyse
sıfırlamıştı. 2025 yılındaki düşüşlerin 2026'da artarak sürmesi sanayi sektörü
için sorun teşkil etmektedir. 2023 sonrası yavaş bir ivmeyle de olsa artış gösteren
inşaat ve hizmet sektörlerinde ise 2025 ilk çeyrekte istihdam artışı tamamen
durmuştu. 2025'in devam eden çeyreklerinde inşaat ve hizmetlerde görülen toparlanma
2026'nın ilk çeyreğinde tamamen sıfırlanmış hatta son yıllarda istihdam
artışında belirleyici rol oynayan inşaat sektöründe 2026'nın ilk iki çeyreğinde
eksiye düşmüştür.
Hizmetler sektörü yıllık bazda artışını sürdürmekle birlikte bu artışın ivmesi belirgin
biçimde yavaşlamıştır. Buna karşın 2026'nın ikinci çeyreğinde az da olsa
pozitif bir eğilimle yıldan yıla artış görülen tek sektör yüzde 1,5 ile hizmetler
olmuştur. Çeyrekten çeyreğe değişime bakıldığında ise hizmetlerde yüzde 1,3'lük
bir artış ile birlikte tarım (yüzde 0,2 artış) ve inşaatta (yüzde 1,1 artış)
da artışlar gözlenmiştir. Sanayide ise çeyrekten çeyreğe yüzde 1,9'luk bir
düşüşle gerileme derinleşmektedir.
Gençlerde İşsizlik İstihdam Artışıyla Birlikte Düşüyor
Mevsim etkilerinden arındırılmış genç (15-24 yaş arası) işsizlik oranı bir önceki
çeyreğe kıyasla yüzde 1 puan düşerek 13,9 olmuştur. Genç işsizlik oranı erkeklerde
1,2 puan azalarak yüzde 11'e, kadınlarda ise 1 puan azalarak yüzde 19,3'e
düşmüştür. Genç kadın ve genç erkek işsizlik oranındaki düşüşler istihdam
artışı ile beraber gerçekleşmiştir. İstihdam oranı genç kadınlarda yüzde
25,6'dan 27'ye, genç erkeklerde ise 52,2'den yüzde 52,8'e yükselmiştir.
Yıllık değerlendirmeye göre 2025 2. çeyrekte genç erkek işsizliği yüzde 12 iken
bir yıl sonra yüzde 11'e düşmüş, buna karşılık genç kadın işsizlik oranı yüzde
23,4'ten yüzde 19,3'e gerilemiştir. Böylece kadın ve erkek işsizliği arasındaki
fark 11,4 yüzde puandan 8,3 puana düşmüştür.
Mesleki/Teknik Lise Dışında İşsizlik Tüm Eğitim Gruplarında Azaldı
Mevsim etkilerinden arındırılmamış verilere göre bir önceki çeyreğe kıyasla 2026
ikinci çeyrekte mesleki ve teknik lise mezunları dışındaki eğitim gruplarında
işsizlik düşmüştür. Lise altı grubun işsizlik oranında yüzde 8,4'ten 7,1'e, lise
grubunda ise 10,9'dan 8,9'a belirgin düşüşler olurken, yükseköğretim mezunlarında
işsizlik yüzde 7,8'den yüzde 7,4'e gerilemiştir. Mesleki veya teknik lise
mezunlarında ise işsizlik yüzde 8,8'den 9'a yükselmiştir. Cinsiyete göre alt gruplarda
ise mesleki veya teknik lise mezunları dışında tek artış yükseköğretim
grubunda erkeklerde görülmüştür. Yükseköğretim mezunu erkeklerde işsizlik oranı
0,5 puanlık artışla yüzde 6,1 olurken, kadınlarda 1,6 puanlık belirgin azalışla
yüzde 9,2 olmuştur. Yükseköğretim grubundaki genel düşüşü de, kadınlardaki
iyileşme sağlamıştır.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -