Global Bilişim Derneği (BİDER) Başkanı Şenol Vatansever, Venezuela'nın sahip olduğu
petrol ve doğal gaz rezervlerinin teorik parasal büyüklük açısından dünyanın
en yüksek yer altı kaynak potansiyelleri arasında yer aldığını, ancak bu büyüklüğün
ekonomik değere dönüşmesinin yüksek maliyetler, uzun yatırım süreleri ve
altyapı eksiklikleri nedeniyle sınırlı kaldığını ifade etti.

Venezuela'nın kanıtlanmış petrol rezervinin yaklaşık 303 milyar varil düzeyinde
bulunduğu belirtiliyor. Rezervlerin büyük bölümünün, ülkenin doğusunda yer alan
Orinoco Petrol Kuşağı'ndaki ekstra ağır petrol sahalarında yoğunlaştığı kaydediliyor.
Güncel petrol fiyatları esas alındığında, söz konusu rezervlerin brüt parasal
karşılığının yaklaşık 19,3 trilyon dolar seviyesinde olduğu hesaplanıyor.

Orinoco Petrol Kuşağı'ndaki petrolün büyük ölçüde ekstra ağır nitelikte olması,
üretim sürecini teknik ve mali açıdan daha karmaşık hale getiriyor. Bu tür petrolün
üretiminde seyreltici kullanımı, özel üretim teknikleri ve rafineri yatırımları
gerekiyor. Ekstra ağır petrol üretiminde varil başına 0,25-0,35 varil seyreltici
kullanıldığı, bunun da varil başına 5-10 dolar ek maliyet yarattığı belirtiliyor.

Uzman analizlerine göre Orinoco Kuşağı'nda teknik üretim maliyetleri 12-18 dolar/varil,
toplam nakit başa baş noktası ise 35-45 dolar/varil aralığında bulunuyor.
Bu maliyet yapısı, Venezuela petrolünün uluslararası piyasalarda Brent petrolüne
kıyasla iskontolu işlem görmesine neden oluyor.

Petrolün yanı sıra Venezuela'nın doğal gazda da önemli bir potansiyele sahip olduğu
ifade ediliyor. Ülkenin kanıtlanmış doğal gaz rezervi 5,7 trilyon metreküp
düzeyinde bulunurken, bu miktarın brüt parasal karşılığının yaklaşık 800 milyar
dolar olduğu hesaplanıyor. Buna karşın yıllık doğal gaz üretiminin 30 milyar metreküpün
altında kalması, gaz kaynaklarının büyük ölçüde ekonomik değere dönüştürülemediğini
ortaya koyuyor.

Petrol üretimindeki uzun vadeli gerileme dikkat çekiyor. Venezuela'nın günlük petrol
üretimi 1998'de 3,4 milyon varil, 2015'te 2,6 milyon varil seviyesindeyken,
2020'de yaklaşık 400 bin varile kadar geriledi. Son dönemde toparlanma eğilimi
görülmesine rağmen üretimin 850 bin-900 bin varil/gün bandında bulunduğu belirtiliyor.

Uzman değerlendirmelerinde bu düşüşte yetersiz yatırım, bakım eksikliği ve altyapı
sorunlarının etkili olduğu ifade ediliyor. Üretimin sürdürülebilir biçimde artırılabilmesi
için boru hatları, depolama tesisleri ve ihracat terminallerini
kapsayan önümüzdeki 10 yılda 15-20 milyar dolarlık yeni yatırım ihtiyacına dikkat
çekiliyor. Bu yatırımların hayata geçirilmesi halinde Orinoco Kuşağı'nda günlük
500 bin varillik ilave üretim artışı sağlanabileceği öngörülüyor.

Petrol fiyatlarına bağlı senaryolara göre bu ölçekteki yatırımların geri dönüş süresinin
6-10 yıl arasında değiştiği, fiyatların daha yüksek seyrettiği dönemlerde
geri dönüş süresinin kısaldığı, düşük fiyat ortamında ise yatırımların daha
uzun vadeye yayıldığı belirtiliyor.

Uluslararası mali kuruluşların değerlendirmelerine göre petrol projelerinde devletin
toplam payı genellikle yüzde 60-80 aralığında bulunuyor. Bu çerçevede Venezuela'nın
19,3 trilyon dolarlık brüt petrol değerinin uzun vadede yaklaşık 3,8-7,7
trilyon dolarlık kısmının kamu gelirine dönüşebileceği hesaplanıyor.

Yaklaşık 28 milyon nüfusa sahip ülkede bu rakamlar, kişi başına teorik olarak 714
bin dolar düzeyinde bir yer altı değerine işaret ederken, ekonomik olarak hayata
geçirilebilecek payın 70-180 bin dolar bandında kaldığı ifade ediliyor.

Öte yandan Orinoco Kuşağı'ndaki ekstra ağır petrolün yüksek karbon yoğunluğu da
uzun vadeli riskler arasında yer alıyor. Küresel karbon fiyatlaması senaryolarında
bu durumun Venezuela petrolü için varil başına 10-20 dolar ek maliyet oluşturabileceği
değerlendiriliyor.

Global Bilişim Derneği (BİDER) Başkanı Şenol Vatansever, Venezuela örneğinin yer
altı zenginliği ile ekonomik refah arasındaki farkı ortaya koyduğunu belirterek,
trilyonlarca dolarlık teorik potansiyele rağmen bu potansiyelin ekonomik değere
dönüşmesinin yüksek sermaye ihtiyacı, uzun yatırım süresi, teknoloji ve güçlü
kurumsal yapı gerektirdiğini ifade etti. Vatansever, haber dosyasında yer alan
verilerin Vatansever Platformu ve Dijital Biz editoryal ekibi tarafından Reuters,
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS),
Wood Mackenzie, OPEC, Argus Media, IMF ve Dünya Bankası verilerinin karşılaştırmalı
analiziyle derlendiğini bildirdi.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -