Ekonomi
EİB Türk zeytin ve zeytinyağı sektörü veri odaklı yeni döneme hazırlanıyor
Sofralık zeytin üretiminde dünyada ilk sırada, zeytinyağı üretiminde ise ikinci
sırada yer alan Türkiye, iklim krizinin rekoltedeki olumsuz yansımaları, üretim
maliyetleri, ihracat kısıtlamaları, talep daralmaları nedeniyle 2026 yılının ilk
yarısını yüzde 30 azalışla 187 milyon dolar ihracatla geride bıraktı.
Türkiye, zeytin ve zeytinyağında yeni sezona yüksek rekolte beklentisiyle hazırlanırken,
sektör üretim gücünü markalı ve katma değerli ihracata dönüştürmek için
veri odaklı yönetim, dijital takip sistemi ve öngörülebilir politikaları öncelikli
gündemine aldı.
İlk yarıda ihracat 187 milyon dolar oldu
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, 2026 yılının
ilk altı ayında Türkiye geneli zeytin ve zeytinyağı sektör ihracatımız miktar
bazında yaklaşık 59 bin ton, değer bazında ise 187 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Geçen yılın aynı dönemine göre toplam sektör ihracatımızda miktar ve değer
bazında yüzde 30 oranında bir gerileme yaşanmıştır. Bu gerilemenin temelinde,
küresel ölçekte yaşanan iklim krizlerinin rekolte üzerindeki olumsuz yansımaları,
artan üretim maliyetleri, geçmiş dönemlerde uygulanan ihracat kısıtlamalarının
pazar payımızda yarattığı etkiler ve uluslararası piyasalardaki genel talep
daralmaları yatmaktadır. diye konuştu.
Siyah zeytin ihracatının miktar bazında yüzde 13 azalışla 33 bin ton, değer bazında
ise yüzde 7 azalışla 88 milyon dolar seviyesinde gerçekleştiğini açıklayan
Uygun sözlerine şöyle devam etti:
Yeşil zeytin ihracatımız ise miktar bazında yüzde 22 azalışla 9 bin 780 ton, değer
bazında yüzde 15 azalışla 28 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. En belirgin
daralma zeytinyağı ihracatımızda yaşanmış, miktar bazında yüzde 52 azalışla yaklaşık
11 bin ton ihracat yapılırken, bu ürün grubundan elde edilen döviz geliri
yüzde 48 azalışla 57 milyon dolar seviyesinde kalmıştır. Prina yağı ihracatımız
ise yüzde 50 azalışla 5 bin 21 ton olmuş, 14 milyon dolar gelir elde edilmiştir.
Yeni sezonda yüksek rekolte beklentisi
Önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerinin oldukça iyimser olduğunu belirten Emre
Uygun, Mevcut görünüm, zeytin ve zeytinyağında yüksek bir rekolteye ve daha güçlü
bir üretim sürecine işaret etmektedir. Bu tablo, ülkemizin sahip olduğu kapasiteyi
etkin değerlendirmesi, pazarlarda sürekliliği sağlaması ve Türk ürünlerinin
uluslararası konumunu güçlendirmesi açısından önemli bir fırsat sunmaktadır.
Bu nedenle yeni sezonda üretim gücümüzü doğru pazarlama stratejileri, öngörülebilir
politikalar ve güçlü tanıtım faaliyetleriyle desteklememiz büyük önem
taşımaktadır. diye konuştu.
Başkan Uygun, Sektörümüzün geleceği açısından rekabet gücümüzü koruyabilmemiz ve
hedeflerimize ulaşabilmemiz adına bazı başlıkların ivedilikle çözüme kavuşturulması
gerektiğine inanıyoruz. Öncelikle, markalı ürünlerle doğrudan nihai tüketiciye
ulaşmamız ve rafta kalıcı olabilmemiz için geçmişte uygulanan ihracat desteklerinin
yeniden devreye alınması şarttır. Çünkü küresel rakiplerimizle eşit
şartlarda rekabet edebilmemiz, ancak devletimizin sağlayacağı bu güçlü destek
mekanizmalarıyla mümkündür. dedi.
İhracat destekleri ve AB kotası öncelikli gündem
Avrupa Birliği'nin Türk zeytinyağına uyguladığı 100 tonluk kota uygulamasının rekabet
gücünü ciddi şekilde zayıflattığının altını çizen Uygun şunları söyledi,
Güncellenecek Gümrük Birliği sürecinde, zeytinyağımıza en az 60 bin tonluk gümrüksüz
kota tahsis edilmesi sektörümüz için hayati önem taşımaktadır. Aynı şekilde,
Birleşik Krallık ile yürütülen Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinde zeytin
ve zeytinyağı mutlaka stratejik ürün statüsünde değerlendirilmelidir.
Veri odaklı yönetimle rekabet gücü artacak: Bornova Enstitüsü ile dijital takip
sistemi
Sektörün en acil ihtiyaçlarından birinin de veri odaklı bir yönetim sistemi olduğuna
değinen Emre Uygun, Birlik olarak hedeflerini Yaklaşmakta olan büyük üretim
dalgasını geleneksel tahminler yerine teknolojinin ışığında, kesin verilerle
yönetebilmektir. diyerek özetledi.
Başkan Uygun, Bu amaçla, Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ile bir araya
gelerek ilk önemli adımı atmış bulunmaktayız. Enstitümüzün köklü kurumsal birikimiyle
yürüttüğümüz verimli istişarelerde, tıpkı İspanya örneğinde olduğu gibi
tarladan sıkım tesisine, depolardan ambalaja kadar uzanan tüm süreci şeffaf bir
şekilde izleyebileceğimiz entegre bir Çevrimiçi Zeytinyağı Üretim Takip Sisteminin
kurgulanması üzerine mutabık kaldık. dedi.
Dijital altyapıyı hayata geçirebildikleri takdirde, kayıt dışılığın önüne geçileceğini
vurgulayan Emre Uygun, Gerçek stok miktarları anlık izlenebilecek ve böylece
ani fiyat dalgalanmalarına karşı yasaklayıcı değil, tamamen veri odaklı ve
öngörülebilir politikalar geliştirilebilecektir. diyerek sözlerini tamamladı.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
sırada yer alan Türkiye, iklim krizinin rekoltedeki olumsuz yansımaları, üretim
maliyetleri, ihracat kısıtlamaları, talep daralmaları nedeniyle 2026 yılının ilk
yarısını yüzde 30 azalışla 187 milyon dolar ihracatla geride bıraktı.
Türkiye, zeytin ve zeytinyağında yeni sezona yüksek rekolte beklentisiyle hazırlanırken,
sektör üretim gücünü markalı ve katma değerli ihracata dönüştürmek için
veri odaklı yönetim, dijital takip sistemi ve öngörülebilir politikaları öncelikli
gündemine aldı.
İlk yarıda ihracat 187 milyon dolar oldu
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, 2026 yılının
ilk altı ayında Türkiye geneli zeytin ve zeytinyağı sektör ihracatımız miktar
bazında yaklaşık 59 bin ton, değer bazında ise 187 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
Geçen yılın aynı dönemine göre toplam sektör ihracatımızda miktar ve değer
bazında yüzde 30 oranında bir gerileme yaşanmıştır. Bu gerilemenin temelinde,
küresel ölçekte yaşanan iklim krizlerinin rekolte üzerindeki olumsuz yansımaları,
artan üretim maliyetleri, geçmiş dönemlerde uygulanan ihracat kısıtlamalarının
pazar payımızda yarattığı etkiler ve uluslararası piyasalardaki genel talep
daralmaları yatmaktadır. diye konuştu.
Siyah zeytin ihracatının miktar bazında yüzde 13 azalışla 33 bin ton, değer bazında
ise yüzde 7 azalışla 88 milyon dolar seviyesinde gerçekleştiğini açıklayan
Uygun sözlerine şöyle devam etti:
Yeşil zeytin ihracatımız ise miktar bazında yüzde 22 azalışla 9 bin 780 ton, değer
bazında yüzde 15 azalışla 28 milyon dolar olarak kaydedilmiştir. En belirgin
daralma zeytinyağı ihracatımızda yaşanmış, miktar bazında yüzde 52 azalışla yaklaşık
11 bin ton ihracat yapılırken, bu ürün grubundan elde edilen döviz geliri
yüzde 48 azalışla 57 milyon dolar seviyesinde kalmıştır. Prina yağı ihracatımız
ise yüzde 50 azalışla 5 bin 21 ton olmuş, 14 milyon dolar gelir elde edilmiştir.
Yeni sezonda yüksek rekolte beklentisi
Önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerinin oldukça iyimser olduğunu belirten Emre
Uygun, Mevcut görünüm, zeytin ve zeytinyağında yüksek bir rekolteye ve daha güçlü
bir üretim sürecine işaret etmektedir. Bu tablo, ülkemizin sahip olduğu kapasiteyi
etkin değerlendirmesi, pazarlarda sürekliliği sağlaması ve Türk ürünlerinin
uluslararası konumunu güçlendirmesi açısından önemli bir fırsat sunmaktadır.
Bu nedenle yeni sezonda üretim gücümüzü doğru pazarlama stratejileri, öngörülebilir
politikalar ve güçlü tanıtım faaliyetleriyle desteklememiz büyük önem
taşımaktadır. diye konuştu.
Başkan Uygun, Sektörümüzün geleceği açısından rekabet gücümüzü koruyabilmemiz ve
hedeflerimize ulaşabilmemiz adına bazı başlıkların ivedilikle çözüme kavuşturulması
gerektiğine inanıyoruz. Öncelikle, markalı ürünlerle doğrudan nihai tüketiciye
ulaşmamız ve rafta kalıcı olabilmemiz için geçmişte uygulanan ihracat desteklerinin
yeniden devreye alınması şarttır. Çünkü küresel rakiplerimizle eşit
şartlarda rekabet edebilmemiz, ancak devletimizin sağlayacağı bu güçlü destek
mekanizmalarıyla mümkündür. dedi.
İhracat destekleri ve AB kotası öncelikli gündem
Avrupa Birliği'nin Türk zeytinyağına uyguladığı 100 tonluk kota uygulamasının rekabet
gücünü ciddi şekilde zayıflattığının altını çizen Uygun şunları söyledi,
Güncellenecek Gümrük Birliği sürecinde, zeytinyağımıza en az 60 bin tonluk gümrüksüz
kota tahsis edilmesi sektörümüz için hayati önem taşımaktadır. Aynı şekilde,
Birleşik Krallık ile yürütülen Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinde zeytin
ve zeytinyağı mutlaka stratejik ürün statüsünde değerlendirilmelidir.
Veri odaklı yönetimle rekabet gücü artacak: Bornova Enstitüsü ile dijital takip
sistemi
Sektörün en acil ihtiyaçlarından birinin de veri odaklı bir yönetim sistemi olduğuna
değinen Emre Uygun, Birlik olarak hedeflerini Yaklaşmakta olan büyük üretim
dalgasını geleneksel tahminler yerine teknolojinin ışığında, kesin verilerle
yönetebilmektir. diyerek özetledi.
Başkan Uygun, Bu amaçla, Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ile bir araya
gelerek ilk önemli adımı atmış bulunmaktayız. Enstitümüzün köklü kurumsal birikimiyle
yürüttüğümüz verimli istişarelerde, tıpkı İspanya örneğinde olduğu gibi
tarladan sıkım tesisine, depolardan ambalaja kadar uzanan tüm süreci şeffaf bir
şekilde izleyebileceğimiz entegre bir Çevrimiçi Zeytinyağı Üretim Takip Sisteminin
kurgulanması üzerine mutabık kaldık. dedi.
Dijital altyapıyı hayata geçirebildikleri takdirde, kayıt dışılığın önüne geçileceğini
vurgulayan Emre Uygun, Gerçek stok miktarları anlık izlenebilecek ve böylece
ani fiyat dalgalanmalarına karşı yasaklayıcı değil, tamamen veri odaklı ve
öngörülebilir politikalar geliştirilebilecektir. diyerek sözlerini tamamladı.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -