Ekonomi

EİB Zeytin ve zeytinyağı ihracatçıları yeni UR-GE Projesi'nde buluştu

Türkiye'deki zeytin ve zeytinyağı ihracatçılarını çatısı altında buluşturan Ege
Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği'nin seçimli Genel Kurul Toplantısı'nda
Emre Uygun 55 oyla tekrar başkanlığa seçildi.

Genel kurulda konuşan Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre
Uygun, sektörün küresel ve ulusal sınamalardan geçtiğini vurguladı.

Türk zeytincilik sektörünün 2023/24 sezonunda 763 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiği
bilgisini veren Uygun, 2024/25 sezonunda ihracatımız yüzde 27 geriledi
ve sezonu 559 milyon dolar döviz geliriyle tamamladık dedi.

İki farklı tabloyla karşı karşıyayız
İhracat rakamları irdelendiğinde iki farklı tablonun ortaya çıktığı bilgisini veren
Uygun şöyle devam etti, Bu dönemde sofralık zeytin ihracatımız, ürün çeşitliliğimizin
stratejik önemini kanıtlayan bir performans sergiledi. Toplamda 255
milyon dolarlık ihracat geliriyle hedefini aşan sektörümüz, Türk zeytinini dünyanın
dört bir yanındaki sofralara taşımayı başardı. Siyah zeytin ihracatımız yüzde
19 artışla 194 milyon dolara, yeşil zeytin ihracatımız ise yüzde 29 artışla
61 milyon dolara ulaştı. Tam 117 ülkeye gerçekleştirilen bu ihracat, küresel
pazardaki sağlam konumumuzu bir kez daha teyit etti. Buna karşılık, zeytinyağı
ihracatımız döviz bazında yüzde 50 oranında bir düşüşle 252 milyon dolara geriledi.
Bu sonuçla zeytinyağı ihracatımız, 4 sezon aradan sonra sofralık zeytin ihracatının
gerisinde kaldı. Miktar bazında ise 70 bin ton seviyelerinden 50 bin
ton seviyelerine inildi.

Kısıtlama, fon ve yasaklar zeytinyağında kötü sonu hazırladı
Zeytinyağı ihracatımızdaki bu gerileme, yalnızca küresel fiyatlardaki düşüşle açıklanamaz
tespitinde bulunan Başkan Uygun, 2021 yılından bu yana dökme ve varilli
zeytinyağı ihracatına yönelik uygulanan kısıtlama, fon ve yasaklar, sektörümüzün
uluslararası pazarlardaki rekabet gücümüzü derinden etkiledi. Bu uygulamalar,
ülkemizin güvenilir tedarikçi imajını zedeledi ve pazar paylarımızın rakip
ülkelere geçmesine zemin hazırladı.

Zeytin ve zeytinyağı sektöründeki ihracat kaybının 2025/26 sezonunda da sürdüğü
bilgisini paylaşan Uygun, 2025/26 sezonunda ihracat rakamları yapısal sorunların
ve kısıtlamaların yansımalarının sürdürdüğünü gösteriyor. 31 Mart 2026 tarihi
itibarıyla sektörümüzün genel toplam ihracatı, bir önceki sezonun aynı dönemine
kıyasla tutar bazında 38 azalarak 312 milyon dolardan 192 milyon dolar seviyesine
geriledi. Bu dönemde özellikle zeytinyağı ihracatımız miktar bazında geçtiğimiz
sezona kıyasla yüzde 73 azalarak 7 bin ton seviyelerine indi ve 44 milyon
dolarlık bir döviz getirisi sağladı. Sofralık zeytin ihracatımız ise 135 milyon
dolar seviyesinde tutunmayı başardı ifadelerini kullandı.

Sektörel ticaret heyetlerine ağırlık verdik
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği olarak sektörde yaşanan daralmayı
aşarak toplam ihracatımızı yeniden yukarılara taşımak amacıyla, dış pazarlardaki
çalışmalarına hız verdikleri bilgisini veren Başkan Uygun, ABD, Kanada, Japonya
ve Avustralya gibi hedef pazarlarda sektörel ticaret heyetleri düzenleyerek
aktif çalışmalar yürüttüklerini, uluslararası prestijli fuarlarda sektörümüzü
güçlü bir şekilde temsil etmeye devam ettiklerini vurguladı, Uygun, sözlerini şöyle
sürdürdü, ABD Summer Fancy Food ve Expo West, Japonya Foodex ve Çin Uluslararası
İthalat Fuarı. 6 gıda birliğinin ortaklığıyla devam eden Turkish Taste
turquality projesi ABD pazarındaki çalışmalarına devam ediyor. Bütçesel katkısı
olmasa da tanıtım etkinliği olarak zeytin-zeytinyağı sektörünün en fazla kazanımı
aldığına emin olabilirsiniz. Bu sene itibariyle Japonya pazarının da turquality
projesine dahil edilmesi için girişimler başlatıldı.

OLIVEtoLIVE UR-GE Projesi başlıyor
Zeytin ve zeytinyağı sektörünün orta ve uzun vadeli rekabet gücünü artırmak amacıyla
OLIVEtoLIVE UR-GE Projesi'ni hayata geçirdiklerini genel kurul katılımcılarıyla
paylaşan Uygun, Bu projemize sektörümüzden tam 60 firmalık rekor bir başvuru
gerçekleşmiştir. Bu sayı, EİB bünyesinde bugüne kadar ulaşılan en yüksek başvuru
sayısıdır. Bu rekor katılım, sektörümüzün ihracata yönelik vizyonunun ve
yüksek motivasyonunun en somut göstergesidir. Amacımız, firmalarımızın mevcut
ihracat potansiyellerini en üst düzeyde hayata geçirmelerini sağlamaktır. Bu doğrultuda,
süreç boyunca firmalarımızın altyapısal eksikliklerini tek tek tespit
edecek, küresel rekabette ihtiyaç duydukları yetkinlikleri kazandıracak eğitimleri
sunacağız. Akabinde yürütülecek stratejik pazarlama ve markalaşma faaliyetleriyle
firmalarımızı uluslararası arenada çok daha rekabetçi bir konuma taşıyacağız.
Projemizin, ambalajlı ve katma değeri yüksek ürün ihracatının artırılması,
ihracatçılarımızın uzun vadeli ve öngörülebilir bir ihracat yapısına kavuşması
ve Türk zeytin ve zeytinyağının uluslararası pazarlardaki konumunun güçlendirilmesi
açısından önemli bir fırsat olduğuna inanıyoruz şeklinde görüşlerini
dillendirdi.

İhracatta DİR her zaman kullanılabilir olmalı
EZZİB Genel Kurulu'nda ihracattaki yasakların ve kotaların sektörde belirsizlik
yarattığı dillendirilirken, Dahilde İşleme Rejimi'nin sürekli açık olması gerektiğine
ilişkin değerlendirmeler öne çıktı.

EZZİB Başkanı Emre Uygun, zeytinyağında ihracat yasaklarının son yıllarda 3 defa
geldiğini, bu süreçte ihracatçılara sorulmadığını vurguladı.

Yasaklara sessiz kalmadıklarını ve gerekli mücadeleyi verdiklerini anlatan Uygun,
Bizim beklentimiz ihracatın önünü açacak formüllerin önümüze sunulmasıydı. Bizim
zaten gayretlerimiz daha fazla pazar bulmak, katma değerli ihracatı arttırmak.
Yasak kalksın diye bir mücadele yapmak ihracatçılar birliğinin ana görevi
değil. Keşke biz bunlarla uğraşmıyor olsaydık. Ama maalesef sektörün bazı dinamikleri
kimi zaman yurt dışındaki dinamikler bu yasakların konmasını bakanlık nezdinde
mecbur kıldı. Maalesef bu konular yaşandı. Tek bizim sektörümüzde değil.
Yaş meyve, kuru meyve, hayvansal ürünler. Bunların hepsi hala günümüzde bile tavuk
ihracatı yasak. O ilgili birlikler de bunun mücadelesini veriyorlar. Ama 20
yıl 25 yıl öncenin bürokratik ve bakanlık seviyesindeki konuşma ve ilişki şekilleri
değişti. Geçmiş dönemlerde olanlarla bugünleri aynı şekilde kefede değerli
endirirsek yanlış sonuçlara varırız. Dahilde İşleme Rejimi konusuna gelince,
ana mücadelelerimizden biri nedir? İhracatçının sürdürülebilir hammadde tedariğini
sağlamaktır. Dahilde işleme rejimi bu enstrümanlardan biridir. Olması da gerekir.
Ama bunu bir anda tartışmadan, istişare etmeden üretici, tüccar, ihracatçı
herkesin bir araya getirip ortak bir çözüm bulmadan yapmak çözümsüz kaldığını
hepimiz çok iyi biliyoruz. Aynı çözümsüzlüğe ulaşacak metodu denemenin de bir
anlamı yok. Biz ne yapıyoruz? istişare ediyoruz, konuşuyoruz. Yönetim Kurulumuz
adına konuşmak istemem ama şahsi görüşüm Dahilde İşleme Rejimi her zaman açık
olur. İhtiyaç olursa kullanılır. Pazar payımızı kaybetmememiz lazım. Kolay bir
operasyon değil zor bir operasyon hadi yapmak istesem finansman koşulları, zamanlaması,
üretim vs. Açık olursa sektörün fayda göreceğini şahsen ve en samimi
duygularımla inanıyorum. Bütün sektörlerde faydalanacağına inanıyorum ama ihtiyaç
varsa kullanır. İhtiyaç yoksa zaten kullanılmaz.

Pestisit yakın zamanda bizi bekleyen büyük tehlike
Zeytinyağı sektöründe Uzakdoğu ve Amerika'ya ihracat yapan firmaların pestisitlerden
dolayı risklerle karşı karşıya olduklarına değinen EZZİB Başkanı Emre Uygun,
Ticaret Bakanlığı'nın aldığı numunelerden Ege Bölgesi'ndeki şahit numunelerden
100 civarında numune aldıklarını, yapılan analizlerde yüzde 50'sinden fazlasında
pestisit çıktığını Mosh-moah'ında önümüzdeki dönemde sorun olacağını bu konuda
üretim sahalarından başlayarak önlemler alınması gerektiğini vurguladı. Uygun,
Biz Avrupa Birliği'ne direkt ürün satmadığımız için bu sorunu çok hissetmiyoruz.
Ama bu büyüyen bir sorun. Bu sorunu uzmanlardan destek alarak çözeceğiz
ya da yurt dışından bir tokmakla başımıza vurarak yaptıracaklar diyerek görüşlerini
noktaladı.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği'nde genel kurul sonrasında yapılan
seçimde Emre Uygun'un başkan adayı olduğu liste 55 oyla göreve getirildi. Yönetim
Kurulu Başkanlığı'na Emre Uygun seçilirken Yönetim Kurulu'nda şu isimler yer
aldı: Davut Er, M. Kadri Gündeş, Aykut Eker, Şafi Tunç, İsmail Selçuk, Rahmi
Balsarı, Halil Can, Ayhan Bakan ve Vural Gözgeç

Denetim Kurulu ise, Ekin Fırıncıoğulları, Aydın Şensal ve Orhan Önal isimlerinden
oluştu.



-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -