EY Küresel İklim Eylem Barometresi 2025'e göre, araştırma kapsamındaki şirketlerin
%64'ünün geçiş planı bulunuyor. Ancak bu planlar, küresel sıcaklık artışlarını
sınırlamaya yönelik küresel çabaları destekleyecek kadar güçlü değil. Araştırmaya
katılan şirketlerin sadece %12'sinin iklime yönelik yeni geçiş planları geliştirerek
veya mevcut planlarını açıklayarak önemli bir ilerleme kaydettiği görülüyor.

Uluslararası danışmanlık, denetim, kurumsal finansman, strateji ve vergi hizmetleri
şirketi EY, işletmeleri iklim hedefleri doğrultusunda analiz ederek, ilerlemelerini
araştırdığı EY Küresel İklim Eylem Barometresi'ni yayımladı. Araştırma,
50 ülke ve 13 sektörden, küresel çaptaki 850'den fazla şirketin katılımıyla yapıldı.

Barometre, araştırmaya katılan işletmelerin %64'ünün net sıfır geçişi için bir
plana sahip olduğunu gösterirken, sadece %12'sinin yeni geçiş planları geliştirerek
veya mevcut planlarını açıklayarak önemli bir ilerleme kaydettiğinin altını
çiziyor. Ancak barometrede, ilerlemeyi sekteye uğratma riski taşıyan eksikliklere
de dikkat çekiliyor. Buna göre, dünyanın en büyük şirketlerinin önemli bir
bölümünün geçiş planı hazır olsa da henüz, küresel sıcaklık artışlarını sınırlamaya
yönelik çabaları destekleyecek güçte değil.

Araştırmaya katılan şirketlerin %68'inin iklim değişikliğiyle bağlantılı, karbonsuzlaşma
sürecinde karşılaşılan veya doğrudan iklim olaylarından kaynaklanan fiziksel
ve geçiş risklerini değerlendirdiği belirtiliyor. Ancak, şirketlerin sadece
%17'si önemli risklerin finansal etkilerini raporluyor. Bu da iklim değişikliğine
fiziksel açıdan maruz kalma düzeylerinin henüz tam olarak net ve ölçülebilir
olmadığını gösteriyor.

Karbon kredisi kullanımı artıyor
Net sıfır hedefi bulunan şirketlerin %63'ü karbon kredilerine bağımlı olduklarını
belirtiyor. Bu durum emisyonları aktif olarak azaltmak yerine sadece dengelemeye
yöneldiği anlamına geliyor. Araştırmada, karbon kredisi kullanım oranının özellikle
finansal hizmetler (%78), ulaşım (%69) gibi karbonsuzlaşma sürecinde zorluk
yaşayan sektörlerde yüksek olduğu gözlemleniyor.

Diğer yandan, araştırmaya katılan şirketlerin %34'ünün azalan finansman veya regülasyon
belirsizliği gibi etkenleri dikkate alarak iklim hedeflerini yeniden belirlediği
vurgulanıyor. Bu revizyonlar genellikle hedeflerin zayıflatılmasıyla
(%44) ya da hedef zamanların ertelenmesiyle sonuçlanıyor.

İklim değişikliğiyle mücadeleyi zayıflatabilecek yönetişim eksiklikleri söz konusu
olabilir
Araştırmaya katılan şirketlerin %92'si, fiziksel risklerin operasyonları üzerindeki
olası etkilerini tamamen analiz ettiklerini belirtiyor. Ancak bu şirketlerin
yalnızca %44'ü, söz konusu riskleri yönetmeye ve uyum sağlamaya yardımcı olacak
önlemleri henüz hayata geçirdiklerini ifade ediyor.

Araştırma, birçok şirkette iklim değişikliğiyle mücadele çabalarını zayıflatabilecek
bir durum olan etkili yönetişim eksikliklerine de dikkat çekiyor. Araştırmaya
katılan şirketlerin yalnızca %8'inde sermaye tahsisi, %21'inde hedef belirleme
ve %41'inde ilerlemenin izlenmesine yönelik yönetim kurulu düzeyinde gözetim
ekibi bulunuyor.

Barometre bulgularıyla birlikte değerlendirilen başka bir EY analizi ise iklim risklerine
karşı eylemsizliğin işletmeler açısından maliyetine dikkat çekiyor. İklim
değişikliği risklerini ele almayan şirketlerin, yıllık gelirlerinin %15'ine
kadarını kaybedebileceği vurgulanıyor.

İklim eyleminde liderlik isteyen işletmelerin öncelikli atması gereken 5 adım
1. İşletmeler iddialı ancak ulaşılabilir hedefler belirlemeli ve sermayelerini iklimle
bağlantılı yatırımlara yönlendirerek iklim hedeflerini temel stratejilerine
entegre etmeli.
2. İşletmeler, yönetişim yapıları, Paris Anlaşması ile uyumlu emisyon azaltım hedefleri,
karbonsuzlaşma stratejileri, sürdürülebilir ürün ve hizmetlere geçiş adımları,
şeffaf finansman mekanizmaları ile bu planın dayandığı varsayımlar ve
bağımlılıkları içeren kapsamlı ve uygulanabilir bir geçiş planı geliştirmeli ve
kamuya açıklamalı.
3. İşletmeler, karbon kredilerine olan bağımlılığı en aza indirmeli ve gerçek emisyon
azaltımlarını teşvik etmek için iç karbon fiyatlamasını (ICP) stratejik bir
araç olarak kullanmaya odaklanmalı.
4. İşletmeler, Kapsam 3 emisyonları ve ötesindeki önemli zorlukları ele almak için
tedarikçilerinin net-sıfır hedefler belirlemesini ve geçiş planları geliştirmesini
teşvik ederek değer zincirleriyle aktif bir şekilde çalışmalı.
5. İşletmeler yapay zekâyı sorumlu bir şekilde benimsemeli.
EY Türkiye Şirket Ortağı, İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik Hizmetleri Lideri
Ece Sevin EY Küresel İklim Eylem Barometresi araştırmasıyla ilgili şunları söyledi:

Artan iklimsel etkilerin gittikçe daha yıkıcı hale gelmesi, kurumsal iklim eylem
planlarının aciliyetini her zamankinden daha fazla öne çıkarıyor. EY Küresel
İklim Eylem Barometresi 2025'e göre, iklim eylemleri konusunda ilerlemenin sektör
ve ülke bazında eşit dağılmadığını görüyoruz. Bazı bölgeler iklim raporlamasında
ve geçiş stratejilerinde hızla ilerlerken, bazı bölgelerin direnç ortamı veya
farklı öncelikler sebebiyle geride kaldığını söyleyebiliriz. Dünya ısınmaya
devam ederken, iklim değişikliği hem insanlar hem de gezegen için yenileyici ve
döngüsel bir ekonomi ihtiyacını da beraberinde getiriyor. İklim değişikliğinin
küresel finansal istikrar için de tehdit oluşturduğu gerçeğinden hareketle, bugün
iklim eylemlerini aksiyona dönüştüren şirketlerin, yarının liderleri olacağını
ve rekabette öne çıkacaklarını ifade edebiliriz. Ayrıca, araştırma bulgularımız,
şirketlerin iklim raporlamasında henüz sınırlı ilerleme kaydettiğini ve
bunun somut uygulama süreçlerinde karşılaşılan yapısal zorluklar, iklim risk değerlendirmesi
ile stres testlerinin olgunluk düzeyindeki yetersizlikler ve yönetişim
yapılarındaki eksikliklerden kaynaklandığını ortaya koyuyor. Bu çerçevede,
EY olarak işletmelerin söz konusu dönüşüm sürecini stratejik bir fırsata dönüştürmeleri
için karbonsuzlaşma sürecinden, finansal raporlamalarına ve iklim risklerini
yönetmelerine kadar her alanda destek oluyoruz.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -