Ekonomi
FAO Baş Ekonomisti, Hürmüz Boğazı aksamalarının küresel gıda güvenliği riskleri konusunda uyardı
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Başekonomisti Máximo Torero, Hürmüz
Boğazı ticaret koridorunda devam eden aksaklıkların, son yıllardaki en ciddi
küresel emtia akışı şoklarından birini tetiklediğini ve bunun gıda güvenliği,
tarımsal üretim ve küresel piyasalar üzerinde önemli etkileri olacağını uyardı.
Birleşmiş Milletler’in günlük basın brifinginde konuşan Torero, boğazdaki tanker
trafiğinin çatışmanın tırmanmasından birkaç gün içinde yüzde 90’dan fazla çöktüğünü
belirtti. Küresel ticaret için hayati öneme sahip bu güzergah, günlük yaklaşık
20 milyon varil petrol taşıyor ve bu küresel ham petrol akışının yaklaşık
yüzde 35’ine denk geliyor, ayrıca küresel sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ticaretinin
beşte biri ve uluslararası ticarete konu gübrelerin yüzde 30’una kadarını
taşıyor.
Torero, Bu sadece bir enerji şoku değil. Bu, gıda sistemlerini küresel ölçekte
etkileyen sistematik bir şok. dedi. Körfez bölgesinin küresel sülfür ticaretinin
neredeyse yarısını oluşturduğunu vurgulayan Torero, sülfürün fosfat kayaçlarının
işlenerek gübreye dönüştürülmesinde kritik bir hammadde olduğunu ve sülfür
arzındaki aksaklıkların başlıca üretici ülkelerde fosfat gübre üretimini bozma
riski taşıdığını belirtti.
Sigorta maliyetlerindeki artışlar nakliye kısıtlarını daha da artırdı. Torero, Mart
başında yüksek riskli bölgelerin genişletilmesinin ardından savaş riski sigorta
primlerinin gemi değerinin yüzde 0,25’inden yüzde 10’una kadar yükseldiğini
ve sigortanın artık her yedi günde bir yenilendiğini söyledi. Durumun normalleşmesi
halinde bile, normal nakliye koşullarının yeniden sağlanmasının aylar sürebileceğini
ekledi.
Girdi maliyetleri yükseliyor ve tarımsal üretim riske giriyor
Başekonomist, aksaklıkların
dünya genelinde çiftçiler için maliyetleri zaten artırdığını belirtti.
Gübre fiyatları sert şekilde yükseldi, Mart ayının ilk haftasında Orta Doğu
granül üresi yüzde 19, Mısır üresi ise yüzde 28 arttı. Doğalgazın azotlu gübrelerin
birincil girdisi olduğunu belirten Torero, yüksek enerji fiyatlarının gübre
maliyetleri üzerindeki yukarı yönlü baskıyı sürdüreceğini söyledi. FAO projeksiyonları,
kriz devam ederse 2026’nın ilk yarısında küresel gübre fiyatlarının
ortalama yüzde 15-20 daha yüksek olabileceğini öngörüyor.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
Boğazı ticaret koridorunda devam eden aksaklıkların, son yıllardaki en ciddi
küresel emtia akışı şoklarından birini tetiklediğini ve bunun gıda güvenliği,
tarımsal üretim ve küresel piyasalar üzerinde önemli etkileri olacağını uyardı.
Birleşmiş Milletler’in günlük basın brifinginde konuşan Torero, boğazdaki tanker
trafiğinin çatışmanın tırmanmasından birkaç gün içinde yüzde 90’dan fazla çöktüğünü
belirtti. Küresel ticaret için hayati öneme sahip bu güzergah, günlük yaklaşık
20 milyon varil petrol taşıyor ve bu küresel ham petrol akışının yaklaşık
yüzde 35’ine denk geliyor, ayrıca küresel sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ticaretinin
beşte biri ve uluslararası ticarete konu gübrelerin yüzde 30’una kadarını
taşıyor.
Torero, Bu sadece bir enerji şoku değil. Bu, gıda sistemlerini küresel ölçekte
etkileyen sistematik bir şok. dedi. Körfez bölgesinin küresel sülfür ticaretinin
neredeyse yarısını oluşturduğunu vurgulayan Torero, sülfürün fosfat kayaçlarının
işlenerek gübreye dönüştürülmesinde kritik bir hammadde olduğunu ve sülfür
arzındaki aksaklıkların başlıca üretici ülkelerde fosfat gübre üretimini bozma
riski taşıdığını belirtti.
Sigorta maliyetlerindeki artışlar nakliye kısıtlarını daha da artırdı. Torero, Mart
başında yüksek riskli bölgelerin genişletilmesinin ardından savaş riski sigorta
primlerinin gemi değerinin yüzde 0,25’inden yüzde 10’una kadar yükseldiğini
ve sigortanın artık her yedi günde bir yenilendiğini söyledi. Durumun normalleşmesi
halinde bile, normal nakliye koşullarının yeniden sağlanmasının aylar sürebileceğini
ekledi.
Girdi maliyetleri yükseliyor ve tarımsal üretim riske giriyor
Başekonomist, aksaklıkların
dünya genelinde çiftçiler için maliyetleri zaten artırdığını belirtti.
Gübre fiyatları sert şekilde yükseldi, Mart ayının ilk haftasında Orta Doğu
granül üresi yüzde 19, Mısır üresi ise yüzde 28 arttı. Doğalgazın azotlu gübrelerin
birincil girdisi olduğunu belirten Torero, yüksek enerji fiyatlarının gübre
maliyetleri üzerindeki yukarı yönlü baskıyı sürdüreceğini söyledi. FAO projeksiyonları,
kriz devam ederse 2026’nın ilk yarısında küresel gübre fiyatlarının
ortalama yüzde 15-20 daha yüksek olabileceğini öngörüyor.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -