Ekonomi

FAO Gıda Fiyat Endeksi, Nisan ayında ortalama 130,7 puana yükseldi

Dünya gıda emtia fiyatlarının göstergesi, artan enerji maliyetleri ve Yakın Doğu’daki
çatışmanın neden olduğu aksaklıklar nedeniyle, Birleşmiş Milletler Gıda ve
Tarım Örgütü’nün (FAO) son verilerine göre, Nisan ayında art arda üçüncü kez
yükseldi.
FAO Gıda Fiyat Endeksi, uluslararası ticareti yapılan gıda emtialarından oluşan
bir sepetin aylık fiyat değişimlerini takip ediyor ve Nisan ayında ortalama 130,7
puana ulaştı, bu, revize edilmiş Mart seviyesine göre %1,6 ve geçen yılın aynı
dönemine göre %2,0 artış anlamına geliyor.
FAO Hububat Fiyat Endeksi, Mart ayına göre %0,8 yükseldi ve geçen yılın aynı dönemine
göre %0,4 arttı, bu, sorgum ve arpa hariç, başlıca hububatlarda fiyatların
yükselmesinden kaynaklanıyor. Dünya buğday fiyatları %0,8 arttı, bu, ABD’nin
bazı bölgelerinde kuraklık endişeleri ve Avustralya’da ortalamanın altında yağış
olasılığının artmasıyla ilgili. Artış, 2026’da daha az gübre gerektiren ürünlere
yönelen çiftçilerin buğday ekimlerini azaltması beklentisiyle de desteklendi
– bu durum, yüksek enerji maliyetleri ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasının
neden olduğu aksaklıklarla ilişkilendiriliyor.
FAO Başekonomisti Máximo Torero, Hürmüz Boğazı krizine bağlı aksaklıklara rağmen,
küresel tarım-gıda sistemleri direnç göstermeye devam ediyor. Hububat fiyatları
şimdiye kadar yalnızca ılımlı şekilde arttı, bu, nispeten güçlü stoklar ve
önceki sezonlardan yeterli arzla destekleniyor. Ancak sebze yağlarında fiyat artışları
daha güçlü, bu durum büyük ölçüde yükselen petrol fiyatlarından kaynaklanıyor,
bu da biyoyakıt talebini artırıyor ve sebze yağı piyasaları üzerinde ek
baskı yaratıyor dedi.
Küresel mısır fiyatları %0,7 yükseldi, bu, Brezilya’daki mevsimsel olarak sıkı arzlar
ve ABD’nin bazı bölgelerinde ekimlerdeki kuraklık kaynaklı endişelerle destekleniyor.
Ayrıca, yükselen petrol fiyatları ve gübre fiyatlarının erişilebilirliğiyle
ilgili süregelen endişeler, talebi artırarak fiyatları yukarı çekti.
Buna karşılık, dünya sorgum fiyatları %4,0 düştü, bu, büyük ölçüde zayıf küresel
ithalat talebi ve ana üretici ve ihracatçı ülkelerdeki arz iyileşmelerinden kaynaklanıyor.
FAO Pirinç Fiyat Endeksi, Nisan ayında %1,9 artış gösterdi, bu, çoğunlukla Indica
ve aromatik pirinç fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanıyor ve küresel petrol
ve türev ürünleri fiyatlarındaki artış nedeniyle çoğu pirinç ihracatçısı ülkede
üretim ve pazarlama maliyetlerinin yükselmesini yansıtıyor.
FAO Sebze Yağı Fiyat Endeksi, Mart ayına göre %5,9 artarak Temmuz 2022’den bu yana
en yüksek seviyeye ulaştı. Artış, palm, soya, ayçiçeği ve kolza yağlarının fiyatlarındaki
yükselişten kaynaklandı. Uluslararası palm yağı fiyatları, Nisan
ayında üst üste beşinci ay artış gösterdi, bu, başta biyoyakıt sektöründeki artan
talep, çeşitli üretici ülkelerdeki politika teşvikleri ve yükselen petrol fiyatlarıyla
destekleniyor. Ayrıca, Güneydoğu Asya’da önümüzdeki aylarda üretimin
düşebileceği endişeleri de fiyatları yukarı çekti.
FAO Et Fiyat Endeksi, Nisan ayında rekor seviyeye ulaştı, Mart ayına göre %1,2 ve
geçen yılın aynı dönemine göre %6,4 arttı. Dünya sığır eti fiyatları, Brezilya’daki
ihracat fiyatlarının yüksek olmasından ve kesime hazır sığır arzının sınırlı
olmasından dolayı yeni bir zirveye ulaştı, bu, devam eden sürü yenilenmesini
yansıtıyor. Domuz eti fiyatları da, Avrupa Birliği’ndeki mevsimsel talep artışı
nedeniyle yükseldi, ancak Brezilya’daki bol arz nedeniyle bu artış kısmen dengelendi.
Buna karşılık, FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, Mart ayına göre %1,1 düştü, bu, özellikle
Avrupa Birliği’nde bol süt arzı ve Okyanusya’da sezon sonu üretimin beklenenden
yüksek olmasından dolayı tereyağı ve peynir fiyatlarının düşmesinden
kaynaklandı.
FAO Şeker Fiyat Endeksi de %4,7 azaldı ve geçen yılın aynı dönemine göre %21,2 düştü.
Düşüş, büyük ölçüde mevcut sezonda küresel arzın bol olacağı beklentisiyle
bağlantılı, bu durum, özellikle Çin ve Tayland’daki önemli Asya üretici ülkelerdeki
iyileşen üretim beklentileriyle pekiştirildi. Dünyanın en büyük şeker üreticisi
Brezilya’daki yeni hasatın başlaması da şeker fiyatları üzerinde aşağı
yönlü baskı oluşturdu.
**Hububat piyasaları iyi arzlı, ancak belirsizlikler sürüyor**
FAO, Cuma günü 2025 yılı için çoğu başlıca hububatın üretim tahminini artırdı, bu,
2025/26 için genel olarak olumlu bir arz durumunu güçlendiren göstergeler sağladı.
Küresel hububat üretiminin şimdi 3.040 milyon ton olması bekleniyor, bu,
geçen yıla göre %6,0’lık bir artış anlamına geliyor.
2026 mahsulleri için FAO’nun son tahmini, dünya buğday üretimi için bu ay biraz
aşağı yönlü revize edildi ve artık 817 milyon ton olarak öngörülüyor. Bu, geçen
yıla göre yaklaşık %2’lik bir düşüş anlamına geliyor, ancak üretim, son beş yılın
ortalamasının üzerinde kalması bekleniyor. Görünüm, Hürmüz Boğazı’nın fiilen
kapanması nedeniyle artan enerji ve gübre maliyetleri ile görece düşük buğday
fiyatları nedeniyle belirsizlik taşıyor.
**Tarım Piyasa Bilgi Sistemi güncellemesi**
FAO’nun ev sahipliği yaptığı Tarım Piyasa Bilgi Sistemi (AMIS) de Cuma günü aylık
Piyasa İzleme raporunu yayımladı. Düzenli güncellemelerin yanı sıra, rapor Nisan
ayında küresel piyasaların Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasının gübre arzını
bozması nedeniyle tekrar baskı altında kaldığını, bunun da üre ve fosfat fiyatlarını
artırarak gübre erişilebilirliğini zorlaştırdığını ve gelecekteki tarımsal
üretim risklerini yükselttiğini vurguladı.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -