Ekonomi
Fitch Raitings Bulgaristan'daki seçim zaferi, politik istikrarı artırabilir ancak ekonomik belirsizlik devam ediyor
Fitch Ratings, Rumen Radev'in liderliğindeki Progressive Bulgaria (PB) koalisyonunun
kazandığı belirleyici seçim zaferinin, Bulgaristan'da politik istikrarı artıracağını
ve bu durumun yönetilebilirliği güçlendirebileceğini belirtti. Ancak,
ajans, yeni hükümetin ekonomik ve mali önceliklerine dair sınırlı bir görünürlük
olduğunu da vurguladı.
PB, 20 Nisan Pazar günü yapılan erken seçimlerde yaklaşık %45 oy alarak parlamentoda
131 sandalye kazandı ve bu, çoğunluk için gereken 121 sandalye hedefini önemli
ölçüde aşmış oldu. Daha önceki en büyük parti olan merkez sağdaki GERB ve
liberal PP-DB koalisyonları sırasıyla %13,4 ve %12,6 oy aldı. PB’nin güçlü çoğunluğu,
önceki dönemlerde politika oluşturma ve yapısal reformların zamanında uygulanmasını
engelleyen istikrarsız koalisyonların devam etme riskini azaltıyor.
Ancak, seçim tüm belirsizlikleri ortadan kaldırmamış durumda. Radev, yaklaşık 10
yıl başkanlık yaptıktan sonra aktif siyasette sınırlı deneyime sahip ve önemli
bakanlık atamalarını henüz açıklamadı. PB’nin çoğunluğu, diğer partilerle uzun
koalisyon müzakerelerine gerek kalmadığı anlamına gelse de, Radev küçük partileri
hükümetine dahil etmeyi reddetmedi.
Bir diğer potansiyel belirsizlik ise, Radev’in bazı AB politikalarına yönelik eleştirileri
ve egemenlik yanlısı açıklamaları göz önüne alındığında, yeni hükümetin
dış politika yönelimidir. Fitch, yeni hükümetin AB ile ilişkilerde pragmatik
bir yaklaşım benimsemesini bekliyor ve bunun, Bulgaristan’ın ekonomik büyümesi
için kritik olan AB fonlarının devamlılığını sağlamasına yardımcı olacağına inanıyor.
Radev’in, Bulgaristan Yüksek Yargı Konseyi’nin üyelerini değiştirmeyi planlaması,
iç anti-yolsuzluk reformlarını uygulama kabiliyetinin erken bir testi olacak.
Bu değişiklik, 160 sandalyelik bir süper çoğunluk gerektiriyor ve PP-DB ile resmi
veya gayri resmi işbirliği ile gerçekleştirilebilir, çünkü PP-DB de yargı reformunu
destekliyor.
PB’nin ekonomik gündemi ise hala belirsizliğini koruyor. Koalisyonun bileşen partileri
sol eğilimli veya sosyal demokrat olsa da, PB ekonomik önceliklerini ve
Bulgaristan’ın makroekonomik ve mali zorluklarına nasıl yaklaşacağına dair net
bir açıklama yapmadı. GSYH büyümesi güçlü ancak yavaşlıyor, güçlü reel ücret artışı
ve hanehalkı kredisi büyümesi iç talebi desteklese de, aşırı ısınma riski
bulunuyor, özellikle Orta Doğu’daki çatışmaların enerji fiyatlarını artırması ve
belirsizlik yaratması ile.
Yapısal reformlardaki gecikmeler, Bulgaristan’ın AB Kurtarma ve Direnç Tesisi (RRF)
hibelerini ve düzenli AB uyum fonlarını kullanmada geride kalmasına neden oldu.
22 Nisan itibarıyla Bulgaristan, 2021-2027 Çok Yıllı Mali Çerçeve kapsamındaki
uyum fonlarının yalnızca %10,2’sini harcadı – bu oran AB üyesi ülkeler arasında
en düşük seviyede.
Fitch, Bulgaristan’ın AB’nin mali çerçevesine genel olarak uyum sağlamaya devam
etmesini bekliyor ancak kamu maliyesi son yıllarda zayıflamış durumda. 2025 bütçe
açığı, 2024’teki %3’ten GSYH’nin %3,5’ine yükseldi, ancak borç/GSYH oranı hala
%30’un altında ve bu oran ‘BBB’ ortalamasının (57,6%) çok altında. 2026 bütçesi,
yeni hükümetin mali duruşunun önemli bir göstergesi olacak.
PB, belirgin bir mali program sunmamış olsa da, seçimler öncesinde Radev vergi artışlarına
karşı çıktığını dile getirmişti. Bu, önceki hükümete karşı yapılan protestoların
bir nedeni olan yüksek vergi karşıtlığıyla birleşince, sosyal harcama
baskıları ve kamu harcamalarındaki sertlikler arasında mali ayarlama politikası
seçeneklerini sınırlayabilir.
Fitch, 27 Mart 2026 tarihinde Bulgaristan’ın ‘BBB+/Stable’ egemen kredi notunu teyit
etti ve zayıf kurumsal kapasite ve politik istikrarsızlığın, politika oluşturma
ve uygulama üzerindeki sürekli etkisi nedeniyle -1 notluk bir ayarlama yaptı.
Politik istikrar ve kurumsal kapasitedeki sürdürülebilir bir iyileşme, Bulgaristan’ın
kredi değerliği açısından olumlu bir gelişme olacaktır.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
kazandığı belirleyici seçim zaferinin, Bulgaristan'da politik istikrarı artıracağını
ve bu durumun yönetilebilirliği güçlendirebileceğini belirtti. Ancak,
ajans, yeni hükümetin ekonomik ve mali önceliklerine dair sınırlı bir görünürlük
olduğunu da vurguladı.
PB, 20 Nisan Pazar günü yapılan erken seçimlerde yaklaşık %45 oy alarak parlamentoda
131 sandalye kazandı ve bu, çoğunluk için gereken 121 sandalye hedefini önemli
ölçüde aşmış oldu. Daha önceki en büyük parti olan merkez sağdaki GERB ve
liberal PP-DB koalisyonları sırasıyla %13,4 ve %12,6 oy aldı. PB’nin güçlü çoğunluğu,
önceki dönemlerde politika oluşturma ve yapısal reformların zamanında uygulanmasını
engelleyen istikrarsız koalisyonların devam etme riskini azaltıyor.
Ancak, seçim tüm belirsizlikleri ortadan kaldırmamış durumda. Radev, yaklaşık 10
yıl başkanlık yaptıktan sonra aktif siyasette sınırlı deneyime sahip ve önemli
bakanlık atamalarını henüz açıklamadı. PB’nin çoğunluğu, diğer partilerle uzun
koalisyon müzakerelerine gerek kalmadığı anlamına gelse de, Radev küçük partileri
hükümetine dahil etmeyi reddetmedi.
Bir diğer potansiyel belirsizlik ise, Radev’in bazı AB politikalarına yönelik eleştirileri
ve egemenlik yanlısı açıklamaları göz önüne alındığında, yeni hükümetin
dış politika yönelimidir. Fitch, yeni hükümetin AB ile ilişkilerde pragmatik
bir yaklaşım benimsemesini bekliyor ve bunun, Bulgaristan’ın ekonomik büyümesi
için kritik olan AB fonlarının devamlılığını sağlamasına yardımcı olacağına inanıyor.
Radev’in, Bulgaristan Yüksek Yargı Konseyi’nin üyelerini değiştirmeyi planlaması,
iç anti-yolsuzluk reformlarını uygulama kabiliyetinin erken bir testi olacak.
Bu değişiklik, 160 sandalyelik bir süper çoğunluk gerektiriyor ve PP-DB ile resmi
veya gayri resmi işbirliği ile gerçekleştirilebilir, çünkü PP-DB de yargı reformunu
destekliyor.
PB’nin ekonomik gündemi ise hala belirsizliğini koruyor. Koalisyonun bileşen partileri
sol eğilimli veya sosyal demokrat olsa da, PB ekonomik önceliklerini ve
Bulgaristan’ın makroekonomik ve mali zorluklarına nasıl yaklaşacağına dair net
bir açıklama yapmadı. GSYH büyümesi güçlü ancak yavaşlıyor, güçlü reel ücret artışı
ve hanehalkı kredisi büyümesi iç talebi desteklese de, aşırı ısınma riski
bulunuyor, özellikle Orta Doğu’daki çatışmaların enerji fiyatlarını artırması ve
belirsizlik yaratması ile.
Yapısal reformlardaki gecikmeler, Bulgaristan’ın AB Kurtarma ve Direnç Tesisi (RRF)
hibelerini ve düzenli AB uyum fonlarını kullanmada geride kalmasına neden oldu.
22 Nisan itibarıyla Bulgaristan, 2021-2027 Çok Yıllı Mali Çerçeve kapsamındaki
uyum fonlarının yalnızca %10,2’sini harcadı – bu oran AB üyesi ülkeler arasında
en düşük seviyede.
Fitch, Bulgaristan’ın AB’nin mali çerçevesine genel olarak uyum sağlamaya devam
etmesini bekliyor ancak kamu maliyesi son yıllarda zayıflamış durumda. 2025 bütçe
açığı, 2024’teki %3’ten GSYH’nin %3,5’ine yükseldi, ancak borç/GSYH oranı hala
%30’un altında ve bu oran ‘BBB’ ortalamasının (57,6%) çok altında. 2026 bütçesi,
yeni hükümetin mali duruşunun önemli bir göstergesi olacak.
PB, belirgin bir mali program sunmamış olsa da, seçimler öncesinde Radev vergi artışlarına
karşı çıktığını dile getirmişti. Bu, önceki hükümete karşı yapılan protestoların
bir nedeni olan yüksek vergi karşıtlığıyla birleşince, sosyal harcama
baskıları ve kamu harcamalarındaki sertlikler arasında mali ayarlama politikası
seçeneklerini sınırlayabilir.
Fitch, 27 Mart 2026 tarihinde Bulgaristan’ın ‘BBB+/Stable’ egemen kredi notunu teyit
etti ve zayıf kurumsal kapasite ve politik istikrarsızlığın, politika oluşturma
ve uygulama üzerindeki sürekli etkisi nedeniyle -1 notluk bir ayarlama yaptı.
Politik istikrar ve kurumsal kapasitedeki sürdürülebilir bir iyileşme, Bulgaristan’ın
kredi değerliği açısından olumlu bir gelişme olacaktır.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -