Ekonomi

Güncelleme- Fed/Barr Konut erişilebilirliği için arz artışı ve enflasyonla mücadele kritik

Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michael Barr, Chicago Fed’in düzenlediği Housing Affordability
2026 konferansında ABD ekonomisi, para politikası ve konut piyasasına
ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Barr, ekonomik büyümenin güçlü ve iş gücü
piyasasının sağlam olduğunu ancak enflasyonun Fed’in %2 hedefinin üzerinde seyrettiğini
belirterek, geçen hafta politika faizinin artırılmasını desteklediğini
söyledi. Barr, mevcut koşullar dikkate alındığında enflasyonun hedefe zamanında
dönmesini sağlamak için ilave para politikası ayarlamalarının gerekebileceğini
ifade etti.
Barr, ABD’de konut erişilebilirliğinin son yıllarda ciddi şekilde bozulduğuna dikkat
çekti. Atlanta Fed’in verilerine göre, medyan gelirli bir ailenin medyan fiyatlı
bir konutu mevcut mortgage faizleriyle satın alabilme durumunu ölçen konut
erişilebilirlik endeksi Temmuz 2026’da 68’e gerileyerek 21 yılın en düşük seviyesine
indi.
Barr, yüksek konut fiyatları ile mortgage faizlerinin birleşmesinin konut sahipliğini
birçok aile için zorlaştırdığını belirtti. 2000-2024 döneminde reel medyan
hanehalkı gelirinin yaklaşık %17 artmasına karşın, reel ABD konut fiyatlarının
yaklaşık %70 yükseldiğini söyledi. Ayrıca 2024’te ilk kez ev almayı planlayanların
%68’inin peşinatı karşılayamadığını aktardı.
Kira piyasasında da benzer bir baskı olduğuna işaret eden Barr, ABD’de kiracıların
yaklaşık yarısının gelirinin en az %30’unu kiraya ayırdığını, yaklaşık dörtte
birinin ise gelirinin en az yarısını kira için kullandığını belirtti. Ağustos
2026 itibarıyla birincil konut kira endeksinin Aralık 2019’a göre %34 daha yüksek
olduğunu söyleyen Barr, kira artış hızının yavaşlamasına rağmen kira seviyelerinin
düşük gelirli haneler üzerinde önemli bir yük oluşturduğunu ifade etti.
Barr’a göre konut erişilebilirliği sorunundaki temel unsurlardan biri arz yetersizliği.
ABD’de konut arz açığının kullanılan yönteme bağlı olarak yaklaşık 2 milyon
ile 5,5 milyon arasında olduğu tahmin ediliyor. Barr, arzdaki yetersizliğin
arsa kullanım düzenlemeleri, imar ve ruhsat süreçleri, inşaat sektöründeki düşük
verimlilik, Büyük Finansal Kriz sonrasında konut üretiminin zayıflaması ve
pandemi sonrası inşaat maliyetlerindeki artış gibi faktörlerle bağlantılı olduğunu
söyledi.
Barr ayrıca düşük mortgage faizli mevcut konut kredilerinin sahipleri yeni ve daha
yüksek faizli kredilere geçmek istemediği için piyasada kilitlenme etkisi
yarattığını belirtti. ABD’de mortgage kredilerinin yaklaşık yarısının %4 veya altında,
yaklaşık %80’inin ise %6’nın altında faiz oranına sahip olduğunu aktaran
Barr, bu durumun konut arzını ve piyasa hareketliliğini sınırlayabildiğini ifade
etti.
Fed yetkilisi, uygun fiyatlı konut arzının artırılması için kamu ve özel sektör
iş birliğinin önemine de dikkat çekti. Community Reinvestment Act kapsamında 2024
yılında düşük ve orta gelirli bölgelerde konut, küçük işletme ve diğer yatırımları
destekleyen 430 milyar doların üzerinde kredi ve yatırım sağlandığını belirten
Barr, düşük gelirli konut vergi kredisi programının da yılda ortalama 110
bin uygun fiyatlı konut üretimine katkı sağladığını söyledi.
Barr, konut arzının artırılması, inşaat maliyetlerinin düşürülmesi, imar süreçlerinin
iyileştirilmesi ve yenilikçi inşaat yöntemlerinin yaygınlaştırılmasının konut
erişilebilirliğini destekleyebileceğini belirterek, kamu, finans kuruluşları,
müteahhitler ve yerel toplulukların birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -