Türkiye'nin demir ve demir dışı metaller (DDŞ) sektöründe Orta Asya'ya yönelik ihracat
hamlesinde Özbekistan öne çıkmaya başladı. İstanbul Demir ve Demir Dışı
Metaller İhracatçıları Birliği'nin (İDDMİB) hazırladığı analizlere göre, Türkiye'nin
Özbekistan'a yönelik DDŞ ihracatı 2025 yılında yüzde 22,6 artışla 82,3 milyon
dolara ulaştı. Son dönemde altyapı, yapı sistemleri, elektrifikasyon ve sanayi
yatırımlarında hızla büyüyen Özbekistan, Türk teknik hırdavat ve metal sektörü
için bölgenin en stratejik pazarlarından biri haline geldi. İDDMİB Yönetim
Kurulu Başkanı Çetin Tecdelioğlu, Özbekistan artık yalnızca ihracat yaptığımız
bir ülke değil. Orta Asya'ya açılan çok güçlü bir üretim, dağıtım ve ticaret
merkezi konumunda. Türk firmaları bu pazarda kalıcı olmak istiyor. dedi.
İDDMİB tarafından yapılan çalışmada, Türkiye ile Özbekistan arasındaki ekonomik
ilişkilerin son yıllarda istikrarlı biçimde güçlendiğine ve iki ülke arasındaki
toplam ticaret hacminin 2025 yılında 3,09 milyar dolar seviyesine ulaştığı belirtildi.
Türkiye aynı dönemde Özbekistan'a 2,05 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirirken,
1,01 milyar dolarlık dış ticaret fazlası verdi. DDŞ sektörünün toplam
ihracat içindeki payı yaklaşık yüzde 4 seviyesinde olsa da, sektörün Özbekistan
açısından üç açıdan çok önemli olduğu şu ifadelerle anlatıldı:
DDŞ sektörü Özbekistan'ın aktif altyapı, inşaat ve elektrifikasyon projelerinin
doğrudan tedarik halkasıdır ve bu projeler önümüzdeki dönemde sektörel talebi
yapısal olarak şekillendirecektir. İkincisi, sektör içinde 2024-2025 döneminde
+%22,6 oranında bir toparlanma kaydedilmiş olup, ikili ticaretin diğer alanlarındaki
-%7,9 daralma ile kıyaslandığında DDŞ'yi pozitif bir ayrışma alanı haline
getirmektedir. Üçüncü olarak da Türkiye'nin küresel olarak güçlü olduğu kategorilerle
örtüşmekte ve mevcut üretim altyapısıyla hızla kapatılabilir pazar boşlukları
sunmaktadır.

ÖZBEKİSTAN BÖLGENİN EN HIZLI BÜYÜYEN TEKNİK HIRDAVAT PAZARI
İDDMİB Yönetim Kurulu Başkanı Çetin Tecdelioğlu, Özbekistan'ın son yıllarda teknik
hırdavat ve yapı sistemleri alanında dikkat çekici bir büyüme performansı ortaya
koyduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:
Dünya teknik hırdavat pazarı durağan bir süreçten geçerken Özbekistan bölgesinde
çok güçlü bir büyüme sergiliyor. Özellikle altyapı yatırımları, konut projeleri,
sanayi tesisleri ve elektrifikasyon çalışmaları bu büyümeyi destekliyor. Türk
firmaları açısından baktığımızda burada ciddi bir potansiyel görüyoruz. Özbekistan
artık sadece ürün sattığımız bir ülke değil, Orta Asya coğrafyasına açılan
stratejik bir merkez konumunda. Bu nedenle bölgedeki çalışmalarımızı uzun vadeli
bir perspektifle sürdürüyoruz.
Özbekistan'ın teknik hırdavat ithalatında Türkiye'nin geçmişte çok güçlü bir konuma
sahip olduğunu hatırlatan Tecdelioğlu, son yıllarda Çin, Kazakistan ve Rusya'nın
agresif büyümesiyle birlikte Türkiye'nin pazar payında gerileme yaşandığını
söyledi. Tecdelioğlu, Biz burada fiyat rekabetiyle değil, kalite, sistem entegrasyonu,
hızlı servis ve güvenilir iş ortaklığı modeliyle öne çıkmak istiyoruz.
Türk firmalarının en büyük avantajı üretim kabiliyeti ve esnek yapısı. diye
konuştu.

İNŞAAT MALZEMELERİ VE YAPI SİSTEMLERİ ÖNE ÇIKIYOR
Rapora göre Özbekistan'a yapılan DDŞ ihracatında en güçlü kalemi inşaat malzemeleri
kümesi oluşturuyor. Alüminyum profil ve yapı sistemleri, metal mobilyalar,
iskele ekipmanları ve bina donanımları toplam ihracatın yaklaşık yüzde 45'ini oluştururken,
özellikle altyapı ve yapı yatırımlarındaki büyümenin sektörü doğrudan
desteklediği ifade ediliyor.
Son dönemin dikkat çeken ürün gruplarından biri ise alüminyum örme halat ve iletken
sistemleri oldu. Türkiye'nin Özbekistan'a bu alandaki ihracatı 2023 yılında
yalnızca 75 dolar seviyesindeyken, 2025 yılında 6,63 milyon dolara ulaştı. Böylece
Özbekistan, söz konusu üründe Türkiye'nin en büyük üçüncü pazarı konumuna
yükseldi.

ÇİN İLE AYNI SAHADA AMA FARKLI MODELLE REKABET EDİYORUZ
Özbekistan pazarında Çin'in güçlü lojistik avantaja sahip olduğunu belirten Çetin
Tecdelioğlu, Türk firmalarının farklı bir strateji izlediğini ifade etti:
Çin'in bölgedeki coğrafi avantajı ve lojistik gücü önemli. Ancak Türk firmaları
kalite, proje yönetimi, hızlı üretim ve kurumsal iş yapma kültürüyle ayrışıyor.
Bizim hedefimiz burada sadece mal satmak değil, büyük sanayi kuruluşlarının tedarik
sistemlerine entegre olmak. Özbekistan'da oluşacak güçlü iş birlikleri,
Türk firmalarına Kazakistan'dan Türkmenistan'a kadar çok geniş bir coğrafyada yeni
fırsatlar yaratacaktır.
İDDMİB'in saha çalışmalarında özellikle bölgenin en büyük sanayi gruplarından biri
olan AKFA Group ile kurulan temasların stratejik önem taşıdığı belirtilirken,
Türk firmalarının bölgedeki büyük projelerde daha etkin rol almasının hedeflendiği
ifade edildi.

GÜMRÜK AVANTAJI VE TÜRK DEVLETLERİ İŞ BİRLİĞİ ÖNE ÇIKIYOR
Özbekistan'ın uyguladığı gümrük tarifelerinin Türk ihracatçıları açısından önemli
avantajlar sunduğuna dikkat çekilen analizde, Türkiye'nin Özbekistan'a ihracatının
büyük bölümünün düşük vergi bantlarında pazara giriş yaptığı kaydedildi.
Demir-çelik mamulleri, yapı sistemleri ve alüminyum ürünlerinde uygulanan yüzde
10 seviyesindeki tarifelerin, Çin ile rekabette dengeli bir zemin oluşturduğu
belirtildi.
Öte yandan Türk Devletleri Teşkilatı çerçevesinde sürdürülen ekonomik iş birliklerinin
orta vadede sektörel ticareti daha da güçlendirebileceği ifade edildi.

HEDEF 150 MİLYON DOLARIN ÜZERİNE ÇIKMAK
İDDMİB'in hazırladığı stratejik projeksiyona göre, Özbekistan'a yönelik sektörel
çalışmaların derinleştirilmesi ve yeni iş birliklerinin hayata geçirilmesiyle
Türkiye'nin DDŞ ihracatının önümüzdeki dönemde 125-150 milyon dolar bandına çıkarılması
hedefleniyor.
Çetin Tecdelioğlu, Orta Asya önümüzdeki dönemde Türk metal sektörünün en önemli
büyüme alanlarından biri olacak. Özbekistan ise bu dönüşümün merkezinde yer alıyor.
Türk firmalarının üretim gücü, kalite standardı ve proje deneyimiyle bölgede
çok daha güçlü bir konuma geleceğine inanıyoruz. ifadelerini kullandı.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -