Kredi Kayıt Bürosu (KKB) ve Koç Üniversitesi - İş Bankası Yapay Zekâ Merkezi (KUIS
AI), finans sektöründe dolandırıcılıkla mücadelede yapay zekânın güvenli ve
mahremiyet odaklı kullanımına yönelik önemli bir iş birliğine imza atıyor. Beş
bankanın paydaş olarak yer aldığı proje kapsamında, kurumların verilerini kendi
ortamlarından çıkarmadan ortak model geliştirilmesine katkı sağlayabildiği federe
öğrenme teknolojisi kullanılarak dolandırıcılık tespitine yönelik yeni modeller
geliştirilecek.
Türkiye'nin finans sektöründeki veri ve analitik ekosisteminin gelişimine katkı
sağlayan Kredi Kayıt Bürosu (KKB) ile Koç Üniversitesi-İş Bankası Yapay Zekâ Merkezi
(KUIS AI) arasında, Mahremiyet ve Veri Güvenliği Odaklı Federe Öğrenme ile
Dolandırıcılık Tespiti projesi için iş birliği protokolü imzalandı. KKB'nin
finans sektöründeki deneyimi ile KUIS AI'ın yapay zekâ alanındaki bilimsel ve
teknik yetkinliğini bir araya getiren projede beş banka da paydaş olarak yer alıyor.
Proje kapsamında, dolandırıcılık tespitine yönelik modellerin geliştirilmesini sağlayacak
mahremiyet odaklı bir yapay zekâ altyapısı oluşturulacak. Federe öğrenme
yaklaşımı sayesinde katılımcı bankaların verileri kendi ortamlarında kalırken,
her banka ortak modelin geliştirilmesine katkı sağlayabilecek. Böylece farklı
kurumların veri birikiminden, ham veriler merkezi bir ortamda toplanmadan yararlanılması
hedefleniyor.
Veri yerinde kalacak, model birlikte öğrenecek
Geleneksel makine öğrenmesi yaklaşımlarında farklı kaynaklardaki verilerin model
geliştirme amacıyla merkezi bir ortamda bir araya getirilmesi gerekebilirken,
federe öğrenme veriyi bulunduğu ortamda tutarak kurumların ortak bir öğrenme sürecine
katılmasına olanak sağlıyor. Projede beş katılımcı bankanın kendi verileriyle
ortak modelin gelişimine katkıda bulunacağı süreç KKB koordinasyonunda yürütülecek.
Proje yalnızca yeni bir model geliştirmeyi değil, federe öğrenmenin finans sektöründe
uygulanmasına yönelik teknolojik ve metodolojik yetkinlik oluşturmayı da
amaçlıyor. Bu kapsamda, ortak öğrenme sürecinde ortaya çıkabilecek risklere karşı
kullanılabilecek mahremiyet koruma yöntemleri değerlendirilecek ve geliştirilen
yaklaşım gerçek banka verileriyle gerçekleştirilecek uçtan uca çalışmalarla
test edilecek.
Çalışmalar sonucunda modelin dolandırıcılık tespitindeki performansının yanı sıra,
federe öğrenme yaklaşımının finans sektöründeki uygulanabilirliği de değerlendirilecek.
Elde edilecek deneyimin, gelecekte benzer ihtiyaçların bulunduğu farklı
analitik kullanım alanlarına yönelik çalışmalar için de önemli bir teknolojik
birikim oluşturması bekleniyor.
Finans sektörüne teknoloji üretirken araştırmacı da yetiştirilecek
KKB ve Koç Üniversitesi iş birliği, teknolojik çıktıların yanı sıra yapay zekâ alanında
nitelikli insan kaynağının gelişimine de katkı sağlamayı hedefliyor. KUIS
AI öğrenci ve araştırmacılarının görev alacağı proje ile federe öğrenme, veri
güvenliği ve mahremiyet teknolojileri alanlarında uzmanlaşmış araştırmacıların
yetişmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.
Proje kapsamında yürütülecek teknik çalışmalar ve gerçek banka verileriyle
gerçekleştirilecek testlerden elde edilen bulgular doğrultusunda, teknolojinin
geliştirilmesine ve sonraki aşamalarına ilişkin bir yol haritası oluşturulacak. Projenin
bilimsel çıktılarının ulusal ve uluslararası konferans ve çalıştaylarda paylaşılması
ve ortak akademik yayınlara dönüştürülmesi de hedefleniyor.
Finans sektörünün ortak teknoloji yetkinliğini güçlendirecek bir model
KKB Risk Merkezi Hizmetleri ve Veri Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Orkun Deniz,
iş birliğine ilişkin yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:
Son yıllardaki teknolojik gelişmeler verinin önemini gittikçe artırdı. Artık neredeyse
tüm sektörlerde kararlar veriye dayanarak veriliyor. Bu kararları üreten
modellerin ve sistemlerin eğitilmesi ise başlı başına bir konu haline geldi.
En çok veriye erişebilen model en iyi kararları verecek şekilde geliştirilebiliyor.
Bu modellere ve veriye sahip olmak ise stratejik bir unsur haline gelmiş durumda.
Böyle bir ortamda, veri paylaşımındaki liberalliğin de gittikçe azaldığını
görmeye başladık. Veri sahipleri, bu verilerin kimlerle ne koşullarda paylaşılacağı
konusunda gittikçe daha bilinçli ve temkinli hale geldi. Bunun görünür
sonucu da Veri Egemenliği kavramının gittikçe önem kazanması. Özetle, daha iyi
model yapmak için daha çok veriye ihtiyaç var. Ancak, verinin serbest dolaşımı
kısıtlanmaya başlamış durumda. İşte Federe Öğrenme buradaki iki zıt yönlü gelişime
çözüm üretebilecek yenilikçi bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
Deniz sözlerini şöyle tamamladı: KKB olarak yapay zekâyı ve ileri analitik teknolojilerini
yalnızca kendi süreçlerimizi geliştiren araçlar olarak değil, finans
ekosisteminin ortak yetkinliklerini güçlendirecek alanlar olarak görüyoruz. Koç
Üniversitesi ile hayata geçireceğimiz bu projede beş bankamızın da paydaş olarak
yer almasını bu açıdan çok değerli buluyoruz. Federe öğrenme sayesinde verilerin
kurumların kendi ortamlarında kalırken, farklı kurumların ortak bir modelin
gelişimine katkı sağlayabildiği bir yapı üzerinde çalışacağız. Böylece veri
mahremiyeti ve güvenliğini merkeze alan, aynı zamanda dolandırıcılıkla mücadelede
sektörün ortak öğrenme kapasitesini artırabilecek yeni bir yaklaşımı test etmiş
olacağız. Üniversite-sanayi iş birliğiyle bilimsel bilgi birikimini sektör
deneyimiyle buluştururken, bu alanda uzmanlaşacak genç araştırmacıların yetişmesine
de katkı sağlamayı hedefliyoruz.
Koç Üniversitesi-İş Bankası Yapay Zekâ Merkezi (KUIS AI) Direktörü Prof. Dr. Çiğdem
Gündüz Demir ise KKB ile gerçekleştirdikleri iş birliğini şöyle değerlendirdi:
Koç Üniversitesi-İş Bankası Yapay Zekâ Merkezi olarak, bilimsel mükemmeliyetin
yanı sıra yürüttüğümüz araştırmalarla ürettiğimiz bilgi ve teknolojilerin ülkemizdeki
kurumlara ve endüstriye aktarılmasını Merkezimizin temel amaçlarından biri
olarak görüyoruz. KKB ile başlattığımız bu iş birliği, bu yaklaşımın güzel bir
örneğini oluşturuyor. Federe öğrenme, veri güvenliği ve mahremiyet alanlarındaki
güncel bilimsel yaklaşımları finans sektörünün gerçek problemleriyle buluşturmayı
hedefliyoruz. Bu iş birliğinin bir diğer önemli boyutu da bu alanlarda
uluslararası düzeyde çalışmalar yürütecek genç araştırmacıların yetişmesine ve
ülkemizde bu konulardaki bilgi birikiminin güçlenmesine katkı sağlaması. KKB ile
başlattığımız bu çalışmanın zaman içinde yeni araştırma konularına ve farklı
uygulama alanlarına genişleyerek uzun soluklu bir üniversite-sanayi iş birliğine
dönüşeceğine inanıyoruz. Dünyada başarılı örneklerini sıkça gördüğümüz bu tür
uzun vadeli iş birliklerinin ülkemizde de yaygınlaşmasının, yalnızca ortaya çıkacak
teknolojiler açısından değil, üniversite ve sanayinin birlikte araştırma
yapma kültürünün gelişmesi açısından da çok değerli olduğunu düşünüyoruz.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -