Ekonomi
KPMG Perakendeciler yapay zekâyı stratejik dönüşümün merkezine taşıyor
KPMG'nin Perakendede Yapay Zekâ Kullanımı: Stratejiden Mağaza Operasyonlarına Küresel
Dersler raporu, yapay zekânın perakende sektöründe pilot uygulamaların
ötesine geçerek stratejik dönüşümün temel unsurlarından biri haline geldiğini ortaya
koyuyor. Araştırmaya göre, tüketici ve perakende sektöründeki CEO'ların yüzde
64'ü yapay zekâyı en önemli yatırım öncelikleri arasında gösterirken, yüzde
73'ü önümüzdeki 12 ayda yapay zekâya toplam bütçelerinin yüzde 10 ila yüzde 20'sini
ayırmayı planlıyor.
KPMG, Perakendede Yapay Zekâ Kullanımı: Stratejiden Mağaza Operasyonlarına Küresel
Dersler raporunu yayımladı. Rapor, yapay zekânın perakende sektöründe yalnızca
operasyonel süreçleri destekleyen bir teknoloji olmaktan çıkarak, müşteri
deneyiminden tedarik zincirine, çalışan yetkinliklerinden karar alma süreçlerine
kadar iş yapış biçimlerini yeniden şekillendiren stratejik bir dönüşüm alanına
dönüştüğünü ortaya koyuyor. Aynı zamanda, yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilir
değer yaratabilmesi için güven, yönetişim ve insan odaklı dönüşümün kritik
önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Perakendeciler yapay zekâ yatırımlarını hızlandırıyor
Rapora göre, tüketici ve perakende sektöründeki CEO'ların yüzde 64'ü yapay zekâyı
en önemli yatırım öncelikleri arasında değerlendirirken, yüzde 73'ü gelecek 12
ay içerisinde yapay zekâ yatırımlarına toplam bütçelerinin yüzde 10 ila yüzde
20'sini ayırmayı planlıyor. Ayrıca yöneticilerin yüzde 82'si, yapay zekâyı iş
akış süreçlerine entegre eden şirketlerin rekabet avantajı elde edeceğine inanıyor.
Bunun yanında, yapay zekâ kullanım senaryolarını ölçeklendiren şirket oranının
2025'te yüzde 42'den 2026'da yüzde 74'e ulaşmasının beklendiği belirtiliyor.
Yapay zekâ operasyonel verimlilikte yeni fırsatlar sunuyor
Rapor, yapay zekânın en somut katkılarının operasyonel verimlilik alanında görüldüğünü
ortaya koyuyor. Yapay zekâ destekli talep tahminleme sistemleri stok planlamasını
daha doğru hale getirirken, rota optimizasyonu, depo yönetimi, sipariş
hazırlama ve fiyatlandırma gibi süreçlerde de şirketlerin daha hızlı ve isabetli
kararlar almasını sağlıyor. KPMG'nin 2025 yılında yayımladığı bir diğer raporu
olan Tüketici ve Perakende CEO Görünümü araştırmasına göre ise yapay zekâ yatırımlarının
en önemli faydaları arasında verimlilik ve üretkenlik artışı (yüzde
17), karar alma ve veri analizi yetkinliklerinin güçlenmesi (yüzde 17), kârlılık
artışı (yüzde 13) ve müşteri deneyiminin geliştirilmesi (yüzde 13) öne çıkıyor.
Yapay zekâya güven net bir yönetişimden geçiyor
Rapor, yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte güven ve etik kullanımın
şirketler açısından stratejik önem kazandığını vurguluyor. KPMG 2025 Tüketici
ve Perakende CEO Görünümü araştırmasına göre yöneticilerin yüzde 56'sı etik
riskleri yapay zekâya ilişkin en kritik risk konuları arasında gösterirken, KPMG
ve Melbourne Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen bir başka küresel araştırmada
katılımcıların yüzde 46'sı yapay zekâya güvenmediğini, yüzde 61'i bu konuda
herhangi bir eğitim almadığını ve yüzde 48'i ise sınırlı bilgiye sahip olduğunu
belirtiyor. Rapora göre şirketlerin rekabet avantajı sağlayabilmesi için
yalnızca teknolojiye değil, şeffaf, açıklanabilir ve güvenilir yapay zekâ yönetişimine
de yatırım yapması gerekiyor.
Perakende sektörü ajan tabanlı yapay zekâ dönemine hazırlanıyor
Rapor, önümüzdeki dönemde perakende sektöründeki en önemli dönüşüm alanlarından
birinin ajan tabanlı yapay zekâ olacağına dikkat çekiyor. Buna göre şirketlerin
yalnızca insan müşterileri değil, gelecekte satın alma süreçlerinde aktif rol
üstlenecek yapay zekâ ajanlarını da dikkate alarak veri altyapılarını, API yapılarını
ve performans göstergelerini yeniden tasarlamaları gerekecek. Bu yeni yapının
şöyle şekillenmesi bekleniyor:
- Değeri yeniden tanımlamak: Artık iki farklı müşteri var. İnsan ve yapay zekâ ajanı.
Biri deneyimi önemser, diğeri veri ve hız odaklıdır. Bu nedenle değer kavramını
her iki taraf için ayrı ayrı tanımlanmalı. API hızı, veri kalitesi ve
sürtünmesiz işlem deneyimi öncelik haline gelir.
- Yeni bir performans ölçüm sisteminin kurulması: Geleneksel metrikler bu yeni yapıyı
ölçmekte yetersiz kalıyor. Şirketler, ajan dönüşüm oranı, API erişilebilirliği
ve üçüncü taraf platformlardaki güven skoru gibi yeni KPI'lar geliştirmelidir.
- Önce makineler için tasarlama: Dijital varlıklar artık sadece insanlar için değil,
yapay zekâ ajanları için de tasarlanmalı. Hızlı, sade ve iyi dokümante edilmiş
API'ler öncelik kazanır. Zamanla web siteleri ana kanal değil, ikincil arayüz
haline gelebilir.
- Verinin bir ürün gibi yönetilmesi: Veri artık sadece iç kullanım için bir kaynak
değil, dış sistemlere sunulan bir üründür. Ürün, stok ve fiyat verileri gerçek
zamanlı, doğru ve makine tarafından okunabilir şekilde sunulmazsa, markanın
görünürlüğü azalır.
- Makineler arası dünyada güveni inşa etmek: Güven artık sadece insanlarla ilgili
değil. Yapay zekâ sistemleri, diğer sistemlerle şeffaf ve adil şekilde etkileşim
kurabilmeli. Bu noktada, açıklanabilir yapay zekâ (XAI) yatırımları kritik
hale gelir.
- Yeni bir rol, makine müşteri stratejisti: Şirketlerin, yapay zekâ ajanlarıyla
etkileşimi yönetecek yeni bir role ihtiyacı var. Bu kişi, markanın bu yeni ekosistemde
nasıl konumlanacağını ve rekabet edeceğini belirler.
Perakende sektöründe yapay zekâ stratejik bir dönüşüm aracı haline geliyor
Bu değişimi değerlendiren KPMG Birleşme ve Satın Alma Hizmetleri Lideri, Tüketici
Ürünleri ve Perakende Sektör Lideri Özge İlhan Acar, Türkiye perakende pazarı,
yüksek enflasyon, hızla değişen tüketici davranışları ve yoğun rekabet ortamıyla,
birçok gelişmiş pazara kıyasla çok daha yüksek bir operasyonel çeviklik gerektiriyor.
Sektörle gerçekleştirdiğimiz temaslar, yapay zekâ yatırımlarının Türkiye'de
ağırlıklı olarak fiyatlama, müşteri analitiği ve tedarik zinciri optimizasyonu
gibi doğrudan kârlılığa dokunan alanlarda yoğunlaştığını gösteriyor.
Ancak sektör içerisindeki asıl ayrışma, yapay zekâyı belirli kullanım alanlarında
test eden şirketlerle, onu karar alma mekanizmalarına ve iş modeline entegre
edebilen şirketler arasında yaşanıyor. Perakende sektöründe yapay zekâ artık yalnızca
verimlilik sağlayan bir teknoloji olmaktan çıkarak şirketlerin rekabet
gücünü, müşteri deneyimini ve büyüme stratejilerini yeniden şekillendiren stratejik
bir dönüşüm aracı haline geliyor. Bu dönüşümden sürdürülebilir değer yaratabilmek
ise teknoloji yatırımlarının yanında güçlü veri altyapısı ve güvenilir
yönetişim mekanizmalarının kurulduğu, çalışanları dönüşümün merkezine yerleştirildiği
bütüncül bir yaklaşımla mümkün. Önümüzdeki dönemde rekabette öne çıkacak
şirketler, yapay zekâya yatırım yapanlar değil, yapay zekâyı kurumsal karar alma
süreçlerinin ayrılmaz bir parçası haline getirerek onu ölçeklenebilir büyüme,
çeviklik ve müşteri değeri yaratan somut bir yetkinliğe dönüştürebilenler olacak. dedi.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
Dersler raporu, yapay zekânın perakende sektöründe pilot uygulamaların
ötesine geçerek stratejik dönüşümün temel unsurlarından biri haline geldiğini ortaya
koyuyor. Araştırmaya göre, tüketici ve perakende sektöründeki CEO'ların yüzde
64'ü yapay zekâyı en önemli yatırım öncelikleri arasında gösterirken, yüzde
73'ü önümüzdeki 12 ayda yapay zekâya toplam bütçelerinin yüzde 10 ila yüzde 20'sini
ayırmayı planlıyor.
KPMG, Perakendede Yapay Zekâ Kullanımı: Stratejiden Mağaza Operasyonlarına Küresel
Dersler raporunu yayımladı. Rapor, yapay zekânın perakende sektöründe yalnızca
operasyonel süreçleri destekleyen bir teknoloji olmaktan çıkarak, müşteri
deneyiminden tedarik zincirine, çalışan yetkinliklerinden karar alma süreçlerine
kadar iş yapış biçimlerini yeniden şekillendiren stratejik bir dönüşüm alanına
dönüştüğünü ortaya koyuyor. Aynı zamanda, yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilir
değer yaratabilmesi için güven, yönetişim ve insan odaklı dönüşümün kritik
önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Perakendeciler yapay zekâ yatırımlarını hızlandırıyor
Rapora göre, tüketici ve perakende sektöründeki CEO'ların yüzde 64'ü yapay zekâyı
en önemli yatırım öncelikleri arasında değerlendirirken, yüzde 73'ü gelecek 12
ay içerisinde yapay zekâ yatırımlarına toplam bütçelerinin yüzde 10 ila yüzde
20'sini ayırmayı planlıyor. Ayrıca yöneticilerin yüzde 82'si, yapay zekâyı iş
akış süreçlerine entegre eden şirketlerin rekabet avantajı elde edeceğine inanıyor.
Bunun yanında, yapay zekâ kullanım senaryolarını ölçeklendiren şirket oranının
2025'te yüzde 42'den 2026'da yüzde 74'e ulaşmasının beklendiği belirtiliyor.
Yapay zekâ operasyonel verimlilikte yeni fırsatlar sunuyor
Rapor, yapay zekânın en somut katkılarının operasyonel verimlilik alanında görüldüğünü
ortaya koyuyor. Yapay zekâ destekli talep tahminleme sistemleri stok planlamasını
daha doğru hale getirirken, rota optimizasyonu, depo yönetimi, sipariş
hazırlama ve fiyatlandırma gibi süreçlerde de şirketlerin daha hızlı ve isabetli
kararlar almasını sağlıyor. KPMG'nin 2025 yılında yayımladığı bir diğer raporu
olan Tüketici ve Perakende CEO Görünümü araştırmasına göre ise yapay zekâ yatırımlarının
en önemli faydaları arasında verimlilik ve üretkenlik artışı (yüzde
17), karar alma ve veri analizi yetkinliklerinin güçlenmesi (yüzde 17), kârlılık
artışı (yüzde 13) ve müşteri deneyiminin geliştirilmesi (yüzde 13) öne çıkıyor.
Yapay zekâya güven net bir yönetişimden geçiyor
Rapor, yapay zekâ uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte güven ve etik kullanımın
şirketler açısından stratejik önem kazandığını vurguluyor. KPMG 2025 Tüketici
ve Perakende CEO Görünümü araştırmasına göre yöneticilerin yüzde 56'sı etik
riskleri yapay zekâya ilişkin en kritik risk konuları arasında gösterirken, KPMG
ve Melbourne Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen bir başka küresel araştırmada
katılımcıların yüzde 46'sı yapay zekâya güvenmediğini, yüzde 61'i bu konuda
herhangi bir eğitim almadığını ve yüzde 48'i ise sınırlı bilgiye sahip olduğunu
belirtiyor. Rapora göre şirketlerin rekabet avantajı sağlayabilmesi için
yalnızca teknolojiye değil, şeffaf, açıklanabilir ve güvenilir yapay zekâ yönetişimine
de yatırım yapması gerekiyor.
Perakende sektörü ajan tabanlı yapay zekâ dönemine hazırlanıyor
Rapor, önümüzdeki dönemde perakende sektöründeki en önemli dönüşüm alanlarından
birinin ajan tabanlı yapay zekâ olacağına dikkat çekiyor. Buna göre şirketlerin
yalnızca insan müşterileri değil, gelecekte satın alma süreçlerinde aktif rol
üstlenecek yapay zekâ ajanlarını da dikkate alarak veri altyapılarını, API yapılarını
ve performans göstergelerini yeniden tasarlamaları gerekecek. Bu yeni yapının
şöyle şekillenmesi bekleniyor:
- Değeri yeniden tanımlamak: Artık iki farklı müşteri var. İnsan ve yapay zekâ ajanı.
Biri deneyimi önemser, diğeri veri ve hız odaklıdır. Bu nedenle değer kavramını
her iki taraf için ayrı ayrı tanımlanmalı. API hızı, veri kalitesi ve
sürtünmesiz işlem deneyimi öncelik haline gelir.
- Yeni bir performans ölçüm sisteminin kurulması: Geleneksel metrikler bu yeni yapıyı
ölçmekte yetersiz kalıyor. Şirketler, ajan dönüşüm oranı, API erişilebilirliği
ve üçüncü taraf platformlardaki güven skoru gibi yeni KPI'lar geliştirmelidir.
- Önce makineler için tasarlama: Dijital varlıklar artık sadece insanlar için değil,
yapay zekâ ajanları için de tasarlanmalı. Hızlı, sade ve iyi dokümante edilmiş
API'ler öncelik kazanır. Zamanla web siteleri ana kanal değil, ikincil arayüz
haline gelebilir.
- Verinin bir ürün gibi yönetilmesi: Veri artık sadece iç kullanım için bir kaynak
değil, dış sistemlere sunulan bir üründür. Ürün, stok ve fiyat verileri gerçek
zamanlı, doğru ve makine tarafından okunabilir şekilde sunulmazsa, markanın
görünürlüğü azalır.
- Makineler arası dünyada güveni inşa etmek: Güven artık sadece insanlarla ilgili
değil. Yapay zekâ sistemleri, diğer sistemlerle şeffaf ve adil şekilde etkileşim
kurabilmeli. Bu noktada, açıklanabilir yapay zekâ (XAI) yatırımları kritik
hale gelir.
- Yeni bir rol, makine müşteri stratejisti: Şirketlerin, yapay zekâ ajanlarıyla
etkileşimi yönetecek yeni bir role ihtiyacı var. Bu kişi, markanın bu yeni ekosistemde
nasıl konumlanacağını ve rekabet edeceğini belirler.
Perakende sektöründe yapay zekâ stratejik bir dönüşüm aracı haline geliyor
Bu değişimi değerlendiren KPMG Birleşme ve Satın Alma Hizmetleri Lideri, Tüketici
Ürünleri ve Perakende Sektör Lideri Özge İlhan Acar, Türkiye perakende pazarı,
yüksek enflasyon, hızla değişen tüketici davranışları ve yoğun rekabet ortamıyla,
birçok gelişmiş pazara kıyasla çok daha yüksek bir operasyonel çeviklik gerektiriyor.
Sektörle gerçekleştirdiğimiz temaslar, yapay zekâ yatırımlarının Türkiye'de
ağırlıklı olarak fiyatlama, müşteri analitiği ve tedarik zinciri optimizasyonu
gibi doğrudan kârlılığa dokunan alanlarda yoğunlaştığını gösteriyor.
Ancak sektör içerisindeki asıl ayrışma, yapay zekâyı belirli kullanım alanlarında
test eden şirketlerle, onu karar alma mekanizmalarına ve iş modeline entegre
edebilen şirketler arasında yaşanıyor. Perakende sektöründe yapay zekâ artık yalnızca
verimlilik sağlayan bir teknoloji olmaktan çıkarak şirketlerin rekabet
gücünü, müşteri deneyimini ve büyüme stratejilerini yeniden şekillendiren stratejik
bir dönüşüm aracı haline geliyor. Bu dönüşümden sürdürülebilir değer yaratabilmek
ise teknoloji yatırımlarının yanında güçlü veri altyapısı ve güvenilir
yönetişim mekanizmalarının kurulduğu, çalışanları dönüşümün merkezine yerleştirildiği
bütüncül bir yaklaşımla mümkün. Önümüzdeki dönemde rekabette öne çıkacak
şirketler, yapay zekâya yatırım yapanlar değil, yapay zekâyı kurumsal karar alma
süreçlerinin ayrılmaz bir parçası haline getirerek onu ölçeklenebilir büyüme,
çeviklik ve müşteri değeri yaratan somut bir yetkinliğe dönüştürebilenler olacak. dedi.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -