KPMG'nin bankalar ile perakende dünyasının ödeme sistemlerine bakışını mercek altına
aldığı yeni raporuna göre bankaların yüzde 51'i ödeme sektöründe gelecekte
en güçlü ekosistemleri kuranların öne çıkacağını düşünüyor. Perakendecilerin yüzde
47'si de önümüzdeki beş yıl içinde birden fazla ödeme hizmeti sağlayıcısıyla
çalışmayı planlıyor.

Araştırma ayrıca taraflar arasında bazı beklenti farkları olduğunu ve yapay zekânın
hızla yaygınlaştığını ortaya koyarken, tokenizasyon, dijital varlıklar ve merkez
bankası dijital paralarının da ödeme altyapılarında giderek daha fazla yer
bulacağına dikkat çekiyor.

KPMG'nin dünya genelinde 500 banka ve 500 perakende şirketi yöneticisiyle gerçekleştirilen
kapsamlı araştırması, ödeme ekosistemindeki köklü dönüşümü gözler önüne
serdi. Ödeme Modernizasyonu için Ortaklık başlıklı rapor, dijital para birimleri
ve yapay zekânın ödeme sektörünü nasıl yeniden şekillendirdiğini, bankaların
ve perakendecilerin bu değişime ayak uydurmak için kurabilecekleri stratejik
ortaklıklar hakkında detaylı analizlere yer veriyor.

Ödeme modernizasyonunda başarının anahtarının güçlü ortaklıklar ve ekosistemler
kurmaktan geçtiğini ortaya koyan rapora göre, bankaların yüzde 51'i, ödeme sektöründe
gelecekte öne çıkacak oyuncuların en güçlü ekosistemleri kurabilenler olacağını
düşünüyor. Öte yandan perakendecilerin yüzde 47'si, önümüzdeki beş yıl
içinde birden fazla ödeme hizmeti sağlayıcısıyla çalışmayı planlıyor. Bu tablo,
ödeme alanındaki yeniliklerin önünü açmak için güçlü iş birlikleri ve sağlam ekosistemlerin
kritik bir rol oynayacağını ortaya koyuyor.

Nitekim perakendecilerin yüzde 53'ü, bankaların ödeme modernizasyon hedeflerini
anladığını ifade ederken, yarısı da bankalarının müşteri ödeme deneyimini iyileştirmek
için kendileriyle aktif iş birliği yaptığını söylüyor. Buna karşın rapor,
bu iş birliğinin henüz sektörün tamamına yayılmadığına dikkat çekiyor. Birçok
kuruluş hâlâ geleneksel müşteri-tedarikçi ilişkisi içinde hareket etmeye devam
ediyor ve bu durum, hızla gelişen rekabet ortamında geride kalmalarına neden
olabiliyor.

Kurumların bu dönüşüme uyum sağlamaları kritik önem taşıyor
Son dönemde ödeme ekosisteminde yaşanan gelişmelerin stratejik bir dönüşüm olduğunu
belirten KPMG Türkiye Fintech ve Dijital Finans Lideri Sinem Cantürk, rapor
ile ilgili değerlendirmesinde şunları söyledi: Ödeme sistemleri bugün dijital
para birimleri, yapay zekâ ve açık ekosistemlerin etkisiyle yeniden şekilleniyor.
Kurumların bu dönüşümde başarılı olabilmesi için artık yalnızca teknolojiyi
benimsemeleri yeterli olmuyor. Bankalar, perakendeciler, fintech'ler ve teknoloji
sağlayıcılarının birlikte değer üreten güçlü iş birlikleri kurması da gerekiyor.
Araştırmamız da gösteriyor ki, ödeme modernizasyonunda rekabet avantajı,
en güçlü ekosistemleri kurabilen kurumların elinde olacak. Önümüzdeki dönemde yapay
zekâ destekli analitik ve tokenizasyon gibi teknolojiler ödeme deneyimini
daha hızlı, güvenli ve kişiselleştirilmiş hale getirecek. Ancak kurumların da çevik
altyapılar ve veri odaklı stratejilerle bu dönüşüme uyum sağlamaları kritik
önem taşıyor.

Banka ve perakendeci beklentileri arasında uçurum
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri, bankaların perakendecilerin karşılaştığı
zorlukları her zaman doğru değerlendiremediği. Perakendecilerin yüzde 48'i
parçalı ve eskimiş ödeme altyapısını en büyük sorun olarak görürken, bankaların
yalnızca yüzde 27'si bu durumun farkında.

Öte yandan bankalar, sınır ötesi ödemeler ve ücret şeffaflığı gibi konularda da
perakendecilerin aksine çok daha fazla endişe duyuyor. Perakendecilerin yalnızca
yüzde 4'ü sınır ötesi ödeme yönetimini bir sorun olarak görürken, bankaların
yüzde 40'ı bu konuyu perakendeciler için önemli bir zorluk olarak değerlendirip
buna göre aksiyonlar alıyor.

Yapay zekâ ödeme sistemlerini dönüştürüyor
Rapor, bankaların ödeme sistemlerini modernize etmek ve güvenlik, verimlilik ile
kişiselleştirme alanlarında çıtayı yükseltmek için yapay zekâyı hızla devreye
aldığını da gösteriyor. Bugün neredeyse tüm bankalar, 7/24 müşteri hizmeti sunmak
için yapay zekâ destekli sohbet botlarından yararlanıyor ve ödeme belgelerinin
oluşturulması gibi süreçleri yapay zekâ ile otomatikleştiriyor.

Araştırmaya göre önümüzdeki üç yıl içinde bankaların yapay zekâyı çok daha kapsamlı
şekilde kullanması bekleniyor. Özellikle davranışsal ve bağlamsal verilerden
yararlanarak kişiselleştirilmiş hizmetler geliştirmek, ödeme verilerini analiz
ederek fiyatlandırma kararlarına içgörü sağlamak ve muhabir bankalar arasındaki
ağ yönetimini güçlendirmek, en hızlı büyümesi beklenen kullanım alanları arasında
yer alıyor.

Ayrıca önümüzdeki üç yıl içinde bankaların büyük bölümünün, ödemeleri güvence altına
almak için yapay zekâ destekli biyometrik doğrulama sistemlerini ve işlemleri
otonom biçimde yürüten ajan tabanlı yapay zekâ çözümlerini kullanması bekleniyor.
Yapay zekânın aynı zamanda dolandırıcılık tespitinde de çıtayı yükseltmesi
bekleniyor, bankaların yüzde 85'i riskleri anında tespit edip çözmek için yapay
zekâdan yararlanmayı planlıyor.

Yapay zekâ, perakendecilerin ödeme süreçlerini yönetme biçimini de köklü biçimde
değiştiriyor. Perakendecilerin dörtte üçünden fazlası, müşterilere 7/24 destek
sunmak için yapay zekâ destekli sohbet botlarından yararlanıyor. Neredeyse aynı
oranda perakendeci ise müşteri davranışlarına dair daha derin içgörüler elde
etmek ya da güvenlik ihlalleri ve dolandırıcılık girişimlerini gerçek zamanlı olarak
tespit edip çözmek için yapay zekâyı kullanıyor. Bununla birlikte perakendeciler
yapay zekâyı farklı alanlarda da devreye alıyor. Verimliliği artırmak amacıyla
ödeme süreçlerini sadeleştiriyor, farklı ödeme kanallarını entegre ediyor
ve ödeme belgelerini otomatik olarak oluşturuyorlar. Ayrıca mevzuata uyum süreçleri,
ödül programları ve risk takibi gibi alanlarda da yapay zekâdan yararlanarak
otomasyon sağlıyorlar. Araştırma, önümüzdeki üç yıl içinde perakendecilerin
yapay zekânın daha gelişmiş yeteneklerine odaklanacağını ortaya koyuyor.

Tokenizasyon ve dijital para birimleri yükselişte
Araştırma, tokenizasyonun ödeme verimliliğini artırmak için güçlü bir araç olarak
görüldüğünü de ortaya koyuyor. Lider konumdaki bankaların yüzde 64'ü, dijital
varlıkların maliyetleri ve işlem sürelerini önemli ölçüde azaltacağına inanıyor.
Bu bankalar, programlanabilir para yetenekleri geliştirme, şirket içi likidite
optimizasyonu için tokenize para kullanma ve stablecoin'leri ödeme altyapılarına
entegre etme konularında hızla ilerliyor.

Sınır ötesi ödemeler açısından da önemli gelişmeler yaşanıyor. Bankaların yüzde
60'ı programlanabilir para ve dijital defterleri desteklemek için çekirdek sistemlerini
yükseltiyor. Önümüzdeki üç yıl içinde merkez bankası dijital paralarının
(CBDC) atomik uzlaşma için kullanımının yüzde 30'lardan yüzde 61'e çıkması,
stablecoin ve token fintech platformlarının kullanımının ise yüzde 48'den yüzde
80'e yükselmesi bekleniyor.

Geleceğe yönelik üç kritik adım
Raporda banka ve perakende yöneticilerine şu üç alanda adım atmaları tavsiyesinde
de bulunuluyor:
- İş birliklerini önceliklendirin: Teknolojik dönüşümün hızlanması ve müşteri beklentilerinin
sürekli değişmesi, bankalar ve perakendeciler üzerinde ödeme sistemlerini
hızla modernize etme baskısı yaratıyor. Bu ortamda rekabette öne geçebilmek
için kurumların teknoloji sağlayıcıları, müşteriler, düzenleyici kurumlar
ve hatta rakiplerle birlikte çalıştıkları güçlü ekosistemler kurması büyük önem
taşıyor. Bu tür iş birlikleri, bilgi, yetkinlik ve yatırımların paylaşılmasını
sağlayarak rekabet avantajı yaratıyor.
- Müşteriyi merkeze alın: Sektörde öne çıkan kurumlar, müşterilerinin ihtiyaç ve
beklentilerini derinlemesine anlayan ve buna göre yeni ödeme seçenekleri ile hizmetleri
hızlı şekilde geliştirebilen organizasyonlar oluyor. Bankalar ve perakendeciler
yalnızca müşterilerine daha yakın olmakla kalmamalı, aynı zamanda değişen
talep ve rekabet koşullarına hızla yanıt verebilmek için yeni ödeme altyapılarını
değerlendirme, geliştirme ve devreye alma yetkinliklerini de güçlendirmelidir.
- Çeviklik kazanın: Ödeme ekosistemi hızla dönüşüyor ve dünya genelinde yeni oyuncular
tarafından geliştirilen teknolojiler ile ödeme yöntemleri hızla pazara sunuluyor.
Bu nedenle bankalar ve perakendecilerin ödeme stratejilerini, altyapılarını
ve operasyonlarını daha çevik hale getirmeye odaklanması gerekiyor. Bu yaklaşım,
kurumlara gelecekte daha fazla esneklik ve ölçeklenebilirlik sağlayarak
pazar koşulları değiştikçe hızla uyum sağlama ve dönüşme imkânı sunacak.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -