Ekonomi

Odeabank ve KONDA araştırması, finansal okuryazarlığın günlük davranışlarla şekillendiğini gösterdi

Odeabank'ın KONDA Araştırma ve Danışmanlık iş birliğiyle gerçekleştirdiği Türkiye'nin
Finansal Okuryazarlık ve Yatırım Alışkanlıkları Araştırması, Türkiye'de
bireylerin finansal bilgi ve yatırım alışkanlıklarına ışık tuttu. Toplam 1425
kişinin katılımıyla, Türkiye genelinde gerçekleştirilen araştırma, finansal okuryazarlığın
yalnızca bilgi düzeyiyle değil, bireylerin günlük finansal davranışları
ve karar alma tutumlarıyla birlikte şekillendiğini gösterdi.

Odeabank'ın KONDA Araştırma ve Danışmanlık iş birliğiyle, Türkiye'de kent ve metropol
alanlarında yaşayan 1425 kişiyle 9-12 Nisan 2026 tarihleri arasında gerçekleştirdiği
Türkiye'nin Finansal Okuryazarlık ve Yatırım Alışkanlıkları Araştırması,
Türkiye'de bireylerin finansal bilgi düzeyleri, yatırım tercihleri ve birikim
davranışlarına ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Araştırma, yatırım
davranışlarında alışkanlıkların ve birikim reflekslerinin etkisini koruduğunu
gösterdi.

Finansal başarıda bilgi, zamanlama ve disiplin öne çıkıyor
Araştırma, finansal okuryazarlığın yalnızca teorik bilgiden ibaret olmadığını, dijital
finans araçlarının kullanımı, deneyim ve sabır ile disiplin gibi kişisel
özelliklerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Toplumun yalnızca
yüzde 12'si bu alanların tamamında güçlü bir profile sahipken, eğitimli
gençlerin bilgiyi pratiğe dönüştürmekte zorlandığı, bazı ileri yaş gruplarının
ise sınırlı teknik bilgiye rağmen bütçelerini başarılı şekilde yönettiği görülüyor.

Katılımcıların yüzde 27'si finansal başarının temelinde bilgi ve analizin yer aldığını
belirtirken, yüzde 25'i doğru zamanlamayı, yüzde 24'ü ise sabır ve disiplini
ön plana çıkarıyor. Ekonomik bilgi seviyesi arttıkça, başarıyı bilgi ve analiz
(yüzde 38) ile doğru zamanlama (yüzde 34) faktörlerine bağlama eğilimi de
güçleniyor.

Altın güvenli liman olmayı sürdürüyor
Araştırma, yatırım algısında da önemli bir kırılmaya dikkat çekiyor. Düzenli yatırım
veya birikim yaptığını söyleyenlerin oranı yüzde 34 olurken, yatırım araçlarından
en az birine sahip olanların oranı yüzde 52'ye yükseliyor. Bu farkın merkezinde
ise altın yer alıyor. Katılımcıların yüzde 35'i altın yatırımı yaptığını
belirtmesine rağmen, yalnızca altına yatırım yapan her 5 kişiden 2'si bunu yatırım
olarak tanımlamıyor. Araştırma sonuçları, altının toplum nezdinde bir
yatırım aracından çok güvende hissetme ve kötü gün için birikim yapma davranışıyla
ilişkilendirildiğini ortaya koyuyor. Araştırmada modern yatırım araçlarının
kullanım oranlarının ise hâlâ sınırlı olduğu görülüyor. Borsa yatırımı yapanların
oranı yüzde 7, yatırım fonu kullananların oranı yüzde 3, kripto varlık
sahibi olanların oranı ise yüzde 2 seviyesinde bulunuyor. Araştırma, katılımcıların
yatırım tercihlerinde yüksek kazançtan çok güvenilirlik, erişilebilirlik ve
düşük risk beklentisinin belirleyici olduğuna dikkat çekiyor. Genel toplum refleksi
önce harcamak, kalanla birikim yapmak şeklinde ilerliyor. Bu durum, yatırım
kültürünün proaktif değil daha çok reaktif biçimde geliştiğine işaret ediyor.

Kadınlar ve gençler yatırım ekosisteminde daha görünür hale geliyor
Araştırmanın öne çıkan sonuçlarından biri de kadınların yatırım ekosistemindeki
yükselen rolü oldu. Son üç ay içinde yatırım yapmaya başlayanların yüzde 71'ini
kadınlar oluştururken, gençlerin yatırım dünyasına ilgisinin de giderek arttığı
görülüyor.

Özellikle 18-33 yaş grubunun yeni yatırımcılar arasında önemli bir paya sahip olması,
finansal okuryazarlıkta kuşaklar arası davranış değişimine işaret ediyor.
Finansal bilgi seviyesi genç ve orta yaş grubunda zirveye ulaşırken, finansal
özgüven skorunun erkeklerde çok daha yüksek olduğu gözlemleniyor.

Erkekler borsa, fon ve kripto gibi modern yatırım araçlarında daha baskın bir profil
çizerken, kadınların sisteme daha çok altın üzerinden dahil olduğu görülüyor.
Beyaz yakalı ve üniversite mezunu kesim daha fazla finansal ürün çeşitliliğine
yönelirken, işçi, esnaf ve çiftçi gruplarında araba ve gayrimenkul gibi somut
yatırımlar öne çıkıyor.

Finansal bilinç artıyor, alışkanlıklar aynı hızda değişmiyor
Katılımcıların yüzde 48'i yatırım kararında en çok kendi bilgi ve analizine güveniyor.
Araştırmanın finansal okuryazarlık profillerine ilişkin sonuçları da dikkat
çekiyor. Katılımcıların yüzde 40'ı temel finansal sorulara (enflasyon ve
faiz hesabı gibi) doğru yanıt verirken bu bilgiye sahip olanların büyük çoğunluğu,
finansal davranışlarını buna göre şekillendiremiyor. Katılımcıların yalnızca
yüzde 12'si finansal bilgi, davranış ve tutum ekseninde güçlü performans sergileyerek
bütüncül olarak güçlü finansal okuryazarlık profiline giriyor. Yüzde
15'i güçlüye yakın finansal okuryazarlık profiline dahil olurken, yüzde 14'ü finansal
konularda bilgili ancak bu bilgisini yatırım davranışına dönüştüremiyor.

Araştırma sonuçlarını değerlendiren Odeabank Genel Müdürü Mert Öncü, şunları söyledi:
Finansal okuryazarlık bugün yalnızca finansal kavramları bilmekle sınırlı
olmayan, bireylerin günlük hayatlarını doğrudan etkileyen önemli bir yetkinlik
alanı haline geldi. Özellikle kadınların ve gençlerin yatırım ekosistemine artan
ilgisini çok değerli buluyoruz. Odeabank olarak, uzun süredir yatırım odaklı
bankacılık yaklaşımımızla, toplum genelinde finansal okuryazarlığı geliştirmek
ve yaymak amacıyla çalışmalar yürütüyoruz. Odea Radyo'da finansal okuryazarlık
odaklı hazırladığımız programlar, Yatırım Odaklı Podcast serimiz ve dijital mecralarımızda
oluşturduğumuz içeriklerle bilgi temelli bir yatırım ekosisteminin
gelişimini destekliyoruz. Önümüzdeki dönemde de bireylerin finansal kararlarını
daha bilinçli ve sürdürülebilir bir şekilde almasına katkı sağlamayı sürdüreceğiz.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -