TCMB Çalışma Tebliği Deprem sonrası göç, Türkiye'de kira ve konut fiyatlarını artırdı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Konut Piyasası Baskıları ve Deprem Sonrası
Yerinden Edilme: 2023 Türkiye Depremlerinden Bulgular başlıklı yeni çalışma
tebliğini yayımladı. Çalışma, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından yaşanan kitlesel
iç göçün, depremden etkilenmeyen illerdeki konut piyasasına etkilerini
inceliyor.
Tebliğe göre, 6 Şubat 2023'te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonucunda
1,4 milyondan fazla konut yıkıldı veya hasar gördü, yaklaşık 2,2 milyon
kişi ise yaşadığı bölgeyi terk etmek zorunda kaldı. Yerinden edilen hanelerin Türkiye'nin
farklı bölgelerine göç etmesi, depremden etkilenmeyen illerde konut
talebini önemli ölçüde artırdı.
Araştırmada, Türkiye'nin önde gelen emlak platformlarından Hepsiemlak'taki ilan
verileri ile adres bazlı nüfus kayıtları kullanıldı. Deprem öncesi ve sonrasındaki
kira ve satış fiyatları karşılaştırılarak, afet kaynaklı göçün konut piyasası
üzerindeki etkisi diğer ekonomik gelişmelerden ayrıştırıldı.
Çalışmanın bulgularına göre, depremden etkilenmeyen illerde konut kiraları depremin
hemen ardından yaklaşık yüzde 6 artarken, konut satış fiyatları ise yaklaşık
yüzde 4-5 yükseldi. Buna karşılık ticari gayrimenkul fiyatlarında anlamlı bir
değişim görülmedi. Bu durum, fiyat baskısının genel ekonomik koşullardan değil,
yerinden edilen hanelerin konut arayışından kaynaklandığına işaret etti.
Araştırma ayrıca, çok odalı ve büyük konutlarda fiyat artışlarının daha belirgin
olduğunu, kiralık piyasasında yeni inşa edilmiş konutların ikinci el konutlara
göre daha yüksek prim yaptığını, satış piyasasında ise konut yaşı bakımından benzer
fiyat artışları yaşandığını ortaya koydu. Fiyat artışlarının hem yüksek hem
de düşük fiyatlı ilçelerde görüldüğü, ancak kira artışlarının yüksek fiyatlı
bölgelerde bir miktar daha güçlü olduğu belirtildi. Çalışmada bunun, kamu tarafından
sağlanan kira desteklerinin hanelerin ödeme gücü üzerindeki etkisiyle ilişkili
olabileceği değerlendirildi.
Tebliğe göre, deprem bölgesiyle geçmişten gelen güçlü göç bağlarına sahip iller
en yüksek kira artışlarını yaşadı. Coğrafi yakınlığın da önemli bir etken olduğu,
yerinden edilen kişilerin yerleşim tercihlerinde sosyal ağların belirleyici
rol oynadığı vurgulandı.
Araştırma, büyük afetlerin etkisinin yalnızca afet bölgesiyle sınırlı kalmadığını,
göç alan illerde de ciddi konut piyasası baskıları oluşturduğunu ortaya koydu.
Bu nedenle, olası afetlere hazırlık kapsamında hedefe yönelik kira desteklerinin
ve uygun fiyatlı konut arzının, göç alma ihtimali yüksek bölgelerde önceden
planlanmasının önem taşıdığı ifade edildi.
Önemli Not: Bu haberde ilişkili internet sitesine link bulunmaktadır.
Kullanıcılarımızın habere erişmek için Manşet'in üst kısmında yer alan linki tıklamaları yeterlidir.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -