TCMB Isı stresinin işgücü verimliliğine etkisi ve temel mekanizmalar
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Isı Stresinin İşgücü Verimliliğine Etkisi ve
Temel Mekanizmalar isimli rapor yayınladı.
Raporun özetinde şu ifadelere yer verildi: Bu çalışma, 2009–2023 döneminde Türkiye'deki
tüm kayıtlı finansal olmayan firmaları kapsayan idari verileri kullanarak
aşırı sıcakların firma düzeyinde işgücü verimliliğini nasıl etkilediğini incelemektedir.
İklim değişikliğine yüksek maruziyeti, belirgin bölgesel farklılıkları
ve firmalar arasında değişen uyum kapasitesi ile Türkiye, bu sorunun incelenmesi
için elverişli bir örnek oluşturmaktadır. Firma kayıtları ilçe düzeyindeki
hava durumu verileriyle eşleştirilmekte ve yıllık ısı maruziyetindeki firma
içi varyasyondan yararlanan panel modeller tahmin edilmektedir. Bulgular, aşırı
sıcakların verimliliği anlamlı biçimde düşürdüğünü ortaya koymaktadır. Yıl içinde
maksimum sıcaklığın 35°C'yi aştığı her on ek gün, işgücü verimliliğinde yüzde
0,4 oranında bir düşüşle ilişkilendirilmekte, bu etki 37–38°C'de yüzde 0,7'ye
yükselmektedir. Etkiler firmalar arasında heterojendir: düşük teknolojili imalat,
müşteriyle yüz yüze hizmet sunan, mikro ölçekli ve finansman kısıtı olan
firmalar sıcaklardan en fazla etkilenirken, yüksek teknolojili ve büyük firmalar
üzerindeki etki sınırlı kalmakta ya da hiç gözlenmemektedir. Çalışan devamlılığı,
elektrik tüketimi, ticari karayolu trafiği, firma satışları ve turizm gelirlerine
ilişkin tamamlayıcı veriler kullanılarak arz ve talep yönlü mekanizmalar
birbirinden ayırt edilmektedir. Arz tarafında aşırı sıcaklar çalışılan gün sayısını
azaltmakta, devamsızlığı artırmakta, elektrik maliyetlerini yükseltmekte
ve karayolu taşımacılığını sekteye uğratmaktadır. Talep tarafında ise sıcak günler
turist sayısını düşürmekte ve konaklama ile yiyecek-içecek hizmetlerindeki
satışları olumsuz etkilemektedir.