TÜİK 2025'te Türkiye nüfusunun %49,98'ini kadınlar, %50,02'sini erkekler oluşturdu
Ekonomi
TÜİK 2025'te Türkiye nüfusunun %49,98'ini kadınlar, %50,02'sini erkekler oluşturdu
TÜİK'in raporuna göre 2025'te Türkiye nüfusunun %49,98'ini kadınlar, %50,02'sini
erkekler oluşturdu. İstatistiğin detayları şöyle:
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 31 Aralık 2025 tarihi
itibarıyla, kadın nüfus 43 milyon 32 bin 734 kişi, erkek nüfus 43 milyon 59 bin
434 kişi oldu. Diğer bir ifadeyle, toplam nüfusun %49,98'ini kadınlar, %50,02'sini
ise erkekler oluşturdu. Kadınlar ile erkekler arasındaki bu oransal denge,
kadınların daha uzun yaşaması nedeniyle, 60 ve daha yukarı yaş grubundan itibaren
kadınların lehine değişti. Kadın nüfusun oranı, 60-74 yaş grubunda %51,9 iken
90 ve üzeri yaş grubunda %69,7 oldu.
Kadınların erkeklerden 5,2 yıl daha uzun yaşadığı görüldü
Hayat Tabloları sonuçlarına göre doğuşta beklenen yaşam süresi 2022-2024 döneminde
Türkiye geneli için 78,1 yıl iken kadınlarda 80,7 yıl, erkeklerde 75,5 yıl oldu.
Genel olarak kadınların erkeklerden daha uzun yaşadığı ve doğuşta beklenen
yaşam süresi farkının 5,2 yıl olduğu görüldü.
Doğuşta sağlıklı yaşam süresi kadınlarda 56,3 yıl oldu
Belirli bir yaştaki kişinin günlük hayattaki faaliyetlerini sınırlandıracak bir
sağlık sorunu olmadan yaşaması beklenen yıl sayısını ifade eden sağlıklı yaşam
süresi, 2022-2024 döneminde sıfır yaşında bulunan bir kişi için Türkiye genelinde
57,6 yıl iken kadınlarda 56,3 yıl, erkeklerde 58,9 yıl oldu. Buna göre, erkeklerin
doğuşta sağlıklı yaşam süresinin kadınlardan 2,6 yıl daha uzun olduğu görüldü.
Ortalama eğitim süresi kadınlarda 8,8 yıl oldu
Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresinin
yıllara göre arttığı görüldü. Türkiye geneli için 25 yaş ve üzeri nüfusun
ortalama eğitim süresi 2011 yılında 7,3 yıl, kadınlarda 6,4 yıl, erkeklerde 8,3
yıl iken, 2024 yılında Türkiye genelinde 9,5 yıl, kadınlarda 8,8 yıl, erkeklerde
10,2 yıl oldu.
En az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki kadınların oranı
%88,3 oldu
Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre en az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha
yukarı yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranının 2008-2024 yılları arasında
arttığı görüldü. En az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki
bireylerin toplam nüfus içindeki oranı, 2008 yılında %75,1 iken 2024 yılında
%92,6 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde, 2008 yılında en az bir
eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki kadınların oranı %67,5, erkeklerin
oranı %82,8 iken, bu oran 2024 yılında kadınlarda %88,3, erkeklerde ise
%97,0 oldu.
Yükseköğretim mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki kadınların oranı %23,6 oldu
Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre yüksekokul ve fakülte, yüksek lisans ve doktora
mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranı,
2008 yılında %9,1 iken 2024 yılında %25,2 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde,
2008 yılında yükseköğretim mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki kadınların
oranı %7,1, erkeklerin oranı %11,2 iken bu oran 2024 yılında kadınlarda %23,6,
erkeklerde ise %26,8 oldu.
Annesi yükseköğretim mezunu olanların %84,4'ünün yükseköğretim mezunu olduğu görüldü
Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre ebeveynin tamamladığı eğitim düzeyine göre ferdin
tamamladığı eğitim düzeyi oranına bakıldığında, ebeveynin eğitim seviyesi
yükseldikçe bireyin eğitim düzeyinin yükseldiği görüldü. Annesi yükseköğretim
mezunu olan 25 yaş ve üzeri nüfusun 2024 yılında %84,4'ünün yükseköğretim mezunu
olduğu görüldü.
Yükseköğretim mezunu kadınların işgücüne katılım oranı %68,7 oldu
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki
nüfusun işgücüne katılma oranının %54,2 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda
%36,8, erkeklerde ise %72,0 oldu.
İşgücüne katılma oranı eğitim durumuna göre incelendiğinde, kadınların eğitim seviyesi
yükseldikçe işgücüne daha fazla katıldıkları görüldü. Okuryazar olmayan
kadınların işgücüne katılma oranı %14,6, lise altı eğitimli kadınların işgücüne
katılma oranı %27,5, lise mezunu kadınların işgücüne katılma oranı %38,5, mesleki
veya teknik lise mezunu kadınların işgücüne katılma oranı %43,8 iken, yükseköğretim
mezunu kadınların işgücüne katılma oranı %68,7 oldu.
Kadınların istihdam oranının erkeklerin yarısından daha az olduğu görüldü
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki
nüfusun istihdam oranının %49,5 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda %32,5,
erkeklerde ise %66,9 oldu.
En yüksek istihdam oranı %54,7 ile TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) bölgesinde, en
düşük istihdam oranı ise %39,5 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) ve TRB2
(Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgelerinde gerçekleşti.
En yüksek kadın istihdam oranı, %39,3 ile TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) bölgesinde,
en düşük kadın istihdam oranı ise %20,9 ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari)
bölgesinde gerçekleşti.
Kadınların istihdamda yarı zamanlı çalışma oranı %18,3 oldu
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre yarı zamanlı çalışanların istihdam
içindeki oranının 2024 yılında %12,1 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda %18,3,
erkeklerde ise %9,0 oldu.
Hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadın istihdam oranı
%26,9 oldu
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan
25-49 yaş grubundaki bireylerin istihdam oranı, 2014 yılında %59,8 iken 2024
yılında %60,0 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde, 2024 yılında hanesinde
3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranının
%26,9, erkeklerin istihdam oranının ise %90,9 olduğu görüldü.
Kadın büyükelçi oranı %28,4 oldu
Dışişleri Bakanlığı verilerine göre kadın büyükelçi oranı 2011 yılında %11,9 iken
2025 yılında %28,4 oldu. Erkek büyükelçi oranı ise 2011 yılında %88,1 iken 2025
yılında %71,6 oldu.
Kadın milletvekili oranı %19,9 oldu
Türkiye Büyük Millet Meclisi verilerine göre 2025 yıl sonu itibarıyla 592 milletvekili
içerisinde kadın milletvekili sayısının 118, erkek milletvekili sayısının
ise 474 olduğu görüldü. Meclisteki kadın milletvekili oranı 2007 yılında %9,1
iken, 2025 yılında %19,9 oldu.
Yükseköğretimde görevli profesörler içinde kadın profesör oranı %34,9 oldu
Yükseköğretim İstatistiklerine göre yükseköğretimde görevli profesörler içerisindeki
kadın profesör oranı 2010-2011 öğretim yılında %27,6 iken 2024-2025 öğretim
yılında %34,9 oldu. Yükseköğretimde görevli doçentler içerisindeki kadın doçent
oranı ise, 2010-2011 öğretim yılında %32,2 iken 2024-2025 öğretim yılında %43,3
oldu.
Üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı %21,5 oldu
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki
kadın oranı 2012 yılında %14,4 iken 2024 yılında %21,5 oldu.
Borsa İstanbul'da işlem gören en büyük 50 şirketin (BİST 50) yönetim kurulu üyelerine
bakıldığında, 2016 yılında %12,2 olan kadın üye oranı 2025 yılında %18,3
oldu.
Kadın Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) personelinin oranı %34,2 oldu
Belirli bir dönemde (genellikle bir takvim yılı) bir kişi ya da grup tarafından
Ar-Ge faaliyetleri için harcanan sürenin aynı dönemde çalışılan toplam süreye bölünmesi
yoluyla hesaplanan Tam Zaman Eşdeğeri (TZE), 0 ile 1 arasında bir değer
alarak uluslararası Ar-Ge personeli karşılaştırmalarında kullanılmaktadır. Araştırma-Geliştirme
Faaliyetleri Araştırması sonuçlarına göre, TZE cinsinden kadın
Ar-Ge personel sayısı, 2024 yılında 106 bin 74 kişi ile toplam Ar-Ge personel
sayısının %34,2'sini oluşturdu. Sektörler itibarıyla TZE cinsinden kadın Ar-Ge
personel oranı, yükseköğretimde %47,9, kâr amacı olmayan kuruluşların da dâhil
edildiği genel devlette %30,6, mali ve mali olmayan şirketlerde ise %28,2 oldu.
Ortalama ilk evlenme yaşı kadınlarda 26,0 oldu
Evlenme İstatistiklerine göre resmi olarak ilk evliliğini 2025 yılında yapmış olan
kadınların ortalama evlenme yaşı 26,0 iken erkeklerin ortalama evlenme yaşı
28,5 oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en yüksek olduğu il, kadınlarda 29,6 yaş,
erkeklerde 32,4 yaş ile Tunceli oldu. Ortalama ilk evlenme yaşının en düşük
olduğu il ise kadınlarda 23,7 yaş ile Kilis, erkeklerde 26,4 yaş ile Şanlıurfa
oldu.
Cinsiyete göre ortalama ilk evlenme yaşının en yüksek ve en düşük olduğu 3 il, 2025
Kaynak: TÜİK, Evlenme İstatistikleri, 2025
Kadınların %17,0'ının eğitim seviyelerinin eşlerinden daha yüksek olduğu görüldü
ADNKS sonuçlarına göre resmi evliliklerde eşler arasındaki eğitim farkı incelendiğinde,
2024 yılında kadınların %38,3'ünün kendilerinden daha yüksek eğitimli erkeklerle
evli olduğu görüldü. Eşlerinden daha yüksek eğitimli olan kadınların
oranının %17,0, eğitim seviyeleri aynı olan eşlerin oranının ise %43,3 olduğu görüldü.
Kesinleşen boşanma davaları sonucu annenin velayetine verilen çocuk oranı %74,6
oldu
Boşanma İstatistiklerine göre 2025 yılında kesinleşen boşanma davaları sonucu çocukların
velayetinin çoğunlukla anneye verildiği görüldü. Annenin velayetine verilen
çocuk oranı %74,6 iken babanın velayetine verilen çocuk oranı ise %25,4 oldu.
Yapay zeka kullanan kadınların oranı %18,8 oldu
Yapay Zeka İstatistiklerine göre İnternet kullanan bireylerden üretken yapay zeka
kullandığını beyan edenlerin oranı 2025 yılında %19,2 oldu. Bu oran kadınlarda
%18,8 iken erkeklerde %19,4 oldu. Yapay zeka kullanma oranı yaş gruplarına göre
incelendiğinde, en fazla yapay zeka kullanan bireylerin %39,4 ile 16-24 yaş
grubunda olduğu görüldü. Bu yaş grubundaki kadınların %40,5'inin, erkeklerin ise
%38,3'ünün yapay zeka kullandığı görüldü.
Beyin göçü oranı kadınlarda %1,6 oldu
Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistiklerine göre yükseköğretim mezunlarının beyin
göçü oranı 2024 yılında %2,0 oldu. Bu oran kadınlarda %1,6 iken erkeklerde %2,4
oldu.
Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olan kadınların oranı %30,1 oldu
Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistiklerine göre yaş gruplarına göre yoksulluk
veya sosyal dışlanma riski altında olanların oranına bakıldığında, 2025 yılında
toplam nüfusun %27,9'unun risk altında olduğu, bu oranın kadınlarda %30,1 iken
erkeklerde %25,6 olduğu görüldü. Aynı oranlara 18-64 yaş grubu için bakıldığında,
yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında bulunan kadınların oranı %28,4,
erkeklerin oranı %21,8 olarak görüldü.
Kadınların en fazla maruz kaldığı şiddet türünün psikolojik şiddet olduğu görüldü
Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması sonuçlarına göre yaşamının herhangi bir
döneminde şiddete maruz kalmış kadınların %28,2'sinin psikolojik şiddete, %18,3'ünün
ekonomik şiddete, %12,8'inin fiziksel şiddete, %10,9'unun ısrarlı takibe,
%8,3'ünün dijital şiddete ve %5,4'ünün cinsel şiddete uğradığı görüldü.
Tamamlanan eğitim seviyesi ve şiddet türüne göre şiddete maruz kalmış kadınların
oranı incelendiğinde, eğitim seviyesi yükseldikçe ekonomik şiddet azalırken ısrarlı
takip ve dijital şiddetin arttığı görüldü. Ekonomik şiddet, bir okul bitirmeyen
kadınlar için %31,8 iken yükseköğretim mezunlarında %8,9 oldu. Israrlı takip
ise yükseköğretim mezunu kadınlar için %16,1 iken bir okul bitirmeyen kadınlar
için %5,3 oldu. Dijital şiddet, yükseköğretim mezunu kadınlar için %13,4 iken
bir okul bitirmeyen kadınlar için %2,2 oldu.
Yaşamının herhangi bir döneminde şiddete maruz kalmış kadınların %39,5 ile en fazla
eş/eski eş/birlikte olduğu kişiler tarafından şiddete uğradığı görüldü. Fiziksel,
psikolojik ve cinsel şiddete maruz kalmış kadınların sırasıyla %56,0, %42,0
ve %38,3 oranları ile en fazla eş/eski eş/birlikte olduğu kişiler tarafından
şiddete uğradığı görüldü. Ekonomik şiddete maruz kalmış kadınların %66,5 ile
en fazla ailelerinden biri tarafından şiddete uğradığı görüldü. Israrlı takip ve
dijital şiddete maruz kalmış kadınların sırasıyla %39,6 ve %62,3 oranları ile
en fazla yabancı biri tarafından şiddete uğradığı görüldü.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -