Ekonomi
TÜİK Araştırma-Geliştirme harcaması 2025 yılında 980 milyar 428 milyon TL'ye yükseldi
TÜİK tarafından yayımlanan 2025 yılı Araştırma-Geliştirme Faaliyetleri Araştırması
sonuçlarına göre, Türkiye'de Ar-Ge harcamaları 2025 yılında 980 milyar 428 milyon
TL'ye yükseldi. TÜİK'in yayınladığı bültende şu ifadelere yer verildi:
Gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması 2025 yılında bir önceki yıla göre 328 milyar
607 milyon TL artarak 980 milyar 428 milyon TL’ye yükseldi.
Ar-Ge harcamasının gayrisafi yurt içi hâsıla (GSYH) içindeki payı %1,55 oldu
Gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcamasının GSYH içindeki oranı 2024 yılında %1,46 iken,
2025 yılında 63 trilyon 240 milyar 523 milyon TL’lik GSYH içindeki oranı %1,55
oldu.
En fazla Ar-Ge harcaması mali ve mali olmayan şirketler tarafından yapıldı
Ar-Ge harcamalarında mali ve mali olmayan şirketler %65,0 ile en büyük paya sahip
olurken, bunu %30,3 ile yükseköğretim takip etti. Genel devlet ve kâr amacı olmayan
kuruluşların Ar-Ge harcamalarının payı ise %4,7 oldu. Ar-Ge harcamaları
içerisinde personel harcamaları %58,8 ile en büyük harcama kalemini oluşturdu.
Mali ve mali olmayan şirketler Ar-Ge finansmanında %52,5 ile ilk sırada yer aldı
Ar-Ge harcamalarının 2025 yılında %52,5’i mali ve mali olmayan şirketler tarafından
finanse edilirken genel devlet Ar-Ge harcamalarının %31,1’ini, yükseköğretim
%14,1’ini, yurt dışı kaynaklar %2,3’ünü ve diğer yurt içi kaynaklar yaklaşık
olarak %0,01’ini finanse etti.
Tam zaman eşdeğeri cinsinden 317 bin 982 Ar-Ge personeli çalıştı
Tam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 2025 yılında toplam 317 bin 982 kişi Ar-Ge personeli
olarak çalıştı. Sektörler itibarı ile dağılımına bakıldığında ise TZE cinsinden
toplam Ar-Ge personelinin 2025 yılında %67,9’u mali ve mali olmayan şirketlerde,
%29,0’ı yükseköğretimde ve %3,0’ı genel devlet ve kâr amacı olmayan
kuruluşlarda yer aldı.
TZE cinsinden kadın Ar-Ge personelinin oranı %34,1 oldu
TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel sayısı, 2025 yılında 108 bin 453 kişi ile toplam
Ar-Ge personel sayısının %34,1’ini oluşturdu. Sektörler itibarıyla TZE cinsinden
kadın Ar-Ge personel oranı yükseköğretimde %48,1, genel devlet ve kâr amacı
olmayan kuruluşlarda %32,2, mali ve mali olmayan şirketlerde ise %28,2 oldu.
Ar-Ge personelinin %31,0’ı doktora veya eşdeğeri eğitim seviyesine sahip
Ar-Ge personeli öğrenim durumuna göre incelendiğinde, Ar-Ge personelinin %40,6’sının
lisans eğitim düzeyine sahip olduğu görüldü. Bunu sırasıyla %31,0 ile doktora
veya eşdeğeri, %19,4 ile yüksek lisans, %4,9 ile meslek yüksekokulu ve %4,1
ile lise ve altı kategorileri takip etti. TZE cinsinden Ar-Ge personelinin eğitim
durumuna göre dağılımı ise sırasıyla, %49,6 ile lisans, %21,4 ile doktora veya
eşdeğeri, %18,5 ile yüksek lisans, %5,9 ile meslek yüksekokulu ve %4,6 ile
lise ve altı eğitim düzeyi şeklinde oldu.
En fazla Ar-Ge harcaması TR10 (İstanbul) bölgesinde gerçekleşti
İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) 2. Düzeye göre 2025 yılında Ar-Ge
harcamalarının en yüksek olduğu bölge toplam Ar-Ge harcamasının %31,8’ini gerçekleştiren
TR10 (İstanbul) iken, bunu %30,0 ile TR51 (Ankara) ve %9,5 ile TR42
(Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgesi takip etti.
Toplam Ar-Ge personel sayısının %32,2’si TR10 (İstanbul), %19,8’i TR51 (Ankara)
ve %8,4’ü TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgesinde istihdam edildi.
Mali ve mali olmayan şirketlerde Ar-Ge harcamasının %54,9’u Ar-Ge merkezlerinde
yapıldı
Mali ve mali olmayan şirketler tarafından 2025 yılında gerçekleştirilen 637 milyar
252 milyon TL Ar-Ge harcamasının %54,9’u Ar-Ge merkezlerinde gerçekleştirildi.
Ar-Ge merkezlerinde yapılan Ar-Ge harcamasının %89,5’i, 250 ve üzeri çalışan
sayısına sahip olan girişimler tarafından yapıldı.
En fazla Ar-Ge harcaması yüksek teknoloji faaliyetlerindeki girişimler tarafından
yapıldı
İmalat sanayinde Ar-Ge faaliyeti yürüten girişimler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında,
2025 yılında imalat sanayinde gerçekleştirilen 322 milyar
656 milyon TL Ar-Ge harcamasının %47,7’sinin yüksek teknoloji faaliyetinde yer
alan girişimler tarafından gerçekleştirildiği görüldü. İmalat sanayindeki toplam
Ar-Ge harcamasının %40,7’si orta yüksek teknoloji faaliyetindeki girişimler,
%7,2’si orta düşük teknoloji faaliyetindeki girişimler ve %4,4’ü düşük teknoloji
faaliyetindeki girişimler tarafından yapıldı.
İmalat sanayinde Ar-Ge faaliyeti yürüten girişimlerdeki araştırmacı sayıları incelendiğinde
2025 yılında en fazla araştırmacının 32 bin 399 kişi ile orta yüksek
teknoloji faaliyeti yürüten girişimler tarafından istihdam edildiği görüldü.
Bunu 23 bin 298 araştırmacı istihdamı ile yüksek teknoloji faaliyeti yürüten girişimler
takip etti. TZE cinsinden araştırmacı sayıları dikkate alındığında da
en fazla değerin 29 bin 697 ile orta yüksek teknoloji faaliyeti yürüten girişimlerde
olduğu saptandı.
Dolaylı Ar-Ge teşviklerinin özel sektör Ar-Ge harcaması içerisindeki payı %26,5
oldu
Dolaylı Ar-Ge teşviklerinin, mali ve mali olmayan şirketlerin Ar-Ge harcaması içerisindeki
payı 2015 yılında %14,8 iken 2025 yılında %26,5’e yükseldi. Mali ve
mali olmayan şirketlerin Ar-Ge harcaması 2015 yılında 11,2 milyar TL iken, bu harcamalar
2025 yılında 637,3 milyar TL’ye ulaştı.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
sonuçlarına göre, Türkiye'de Ar-Ge harcamaları 2025 yılında 980 milyar 428 milyon
TL'ye yükseldi. TÜİK'in yayınladığı bültende şu ifadelere yer verildi:
Gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcaması 2025 yılında bir önceki yıla göre 328 milyar
607 milyon TL artarak 980 milyar 428 milyon TL’ye yükseldi.
Ar-Ge harcamasının gayrisafi yurt içi hâsıla (GSYH) içindeki payı %1,55 oldu
Gayrisafi yurt içi Ar-Ge harcamasının GSYH içindeki oranı 2024 yılında %1,46 iken,
2025 yılında 63 trilyon 240 milyar 523 milyon TL’lik GSYH içindeki oranı %1,55
oldu.
En fazla Ar-Ge harcaması mali ve mali olmayan şirketler tarafından yapıldı
Ar-Ge harcamalarında mali ve mali olmayan şirketler %65,0 ile en büyük paya sahip
olurken, bunu %30,3 ile yükseköğretim takip etti. Genel devlet ve kâr amacı olmayan
kuruluşların Ar-Ge harcamalarının payı ise %4,7 oldu. Ar-Ge harcamaları
içerisinde personel harcamaları %58,8 ile en büyük harcama kalemini oluşturdu.
Mali ve mali olmayan şirketler Ar-Ge finansmanında %52,5 ile ilk sırada yer aldı
Ar-Ge harcamalarının 2025 yılında %52,5’i mali ve mali olmayan şirketler tarafından
finanse edilirken genel devlet Ar-Ge harcamalarının %31,1’ini, yükseköğretim
%14,1’ini, yurt dışı kaynaklar %2,3’ünü ve diğer yurt içi kaynaklar yaklaşık
olarak %0,01’ini finanse etti.
Tam zaman eşdeğeri cinsinden 317 bin 982 Ar-Ge personeli çalıştı
Tam zaman eşdeğeri (TZE) cinsinden 2025 yılında toplam 317 bin 982 kişi Ar-Ge personeli
olarak çalıştı. Sektörler itibarı ile dağılımına bakıldığında ise TZE cinsinden
toplam Ar-Ge personelinin 2025 yılında %67,9’u mali ve mali olmayan şirketlerde,
%29,0’ı yükseköğretimde ve %3,0’ı genel devlet ve kâr amacı olmayan
kuruluşlarda yer aldı.
TZE cinsinden kadın Ar-Ge personelinin oranı %34,1 oldu
TZE cinsinden kadın Ar-Ge personel sayısı, 2025 yılında 108 bin 453 kişi ile toplam
Ar-Ge personel sayısının %34,1’ini oluşturdu. Sektörler itibarıyla TZE cinsinden
kadın Ar-Ge personel oranı yükseköğretimde %48,1, genel devlet ve kâr amacı
olmayan kuruluşlarda %32,2, mali ve mali olmayan şirketlerde ise %28,2 oldu.
Ar-Ge personelinin %31,0’ı doktora veya eşdeğeri eğitim seviyesine sahip
Ar-Ge personeli öğrenim durumuna göre incelendiğinde, Ar-Ge personelinin %40,6’sının
lisans eğitim düzeyine sahip olduğu görüldü. Bunu sırasıyla %31,0 ile doktora
veya eşdeğeri, %19,4 ile yüksek lisans, %4,9 ile meslek yüksekokulu ve %4,1
ile lise ve altı kategorileri takip etti. TZE cinsinden Ar-Ge personelinin eğitim
durumuna göre dağılımı ise sırasıyla, %49,6 ile lisans, %21,4 ile doktora veya
eşdeğeri, %18,5 ile yüksek lisans, %5,9 ile meslek yüksekokulu ve %4,6 ile
lise ve altı eğitim düzeyi şeklinde oldu.
En fazla Ar-Ge harcaması TR10 (İstanbul) bölgesinde gerçekleşti
İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) 2. Düzeye göre 2025 yılında Ar-Ge
harcamalarının en yüksek olduğu bölge toplam Ar-Ge harcamasının %31,8’ini gerçekleştiren
TR10 (İstanbul) iken, bunu %30,0 ile TR51 (Ankara) ve %9,5 ile TR42
(Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgesi takip etti.
Toplam Ar-Ge personel sayısının %32,2’si TR10 (İstanbul), %19,8’i TR51 (Ankara)
ve %8,4’ü TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova) bölgesinde istihdam edildi.
Mali ve mali olmayan şirketlerde Ar-Ge harcamasının %54,9’u Ar-Ge merkezlerinde
yapıldı
Mali ve mali olmayan şirketler tarafından 2025 yılında gerçekleştirilen 637 milyar
252 milyon TL Ar-Ge harcamasının %54,9’u Ar-Ge merkezlerinde gerçekleştirildi.
Ar-Ge merkezlerinde yapılan Ar-Ge harcamasının %89,5’i, 250 ve üzeri çalışan
sayısına sahip olan girişimler tarafından yapıldı.
En fazla Ar-Ge harcaması yüksek teknoloji faaliyetlerindeki girişimler tarafından
yapıldı
İmalat sanayinde Ar-Ge faaliyeti yürüten girişimler teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında,
2025 yılında imalat sanayinde gerçekleştirilen 322 milyar
656 milyon TL Ar-Ge harcamasının %47,7’sinin yüksek teknoloji faaliyetinde yer
alan girişimler tarafından gerçekleştirildiği görüldü. İmalat sanayindeki toplam
Ar-Ge harcamasının %40,7’si orta yüksek teknoloji faaliyetindeki girişimler,
%7,2’si orta düşük teknoloji faaliyetindeki girişimler ve %4,4’ü düşük teknoloji
faaliyetindeki girişimler tarafından yapıldı.
İmalat sanayinde Ar-Ge faaliyeti yürüten girişimlerdeki araştırmacı sayıları incelendiğinde
2025 yılında en fazla araştırmacının 32 bin 399 kişi ile orta yüksek
teknoloji faaliyeti yürüten girişimler tarafından istihdam edildiği görüldü.
Bunu 23 bin 298 araştırmacı istihdamı ile yüksek teknoloji faaliyeti yürüten girişimler
takip etti. TZE cinsinden araştırmacı sayıları dikkate alındığında da
en fazla değerin 29 bin 697 ile orta yüksek teknoloji faaliyeti yürüten girişimlerde
olduğu saptandı.
Dolaylı Ar-Ge teşviklerinin özel sektör Ar-Ge harcaması içerisindeki payı %26,5
oldu
Dolaylı Ar-Ge teşviklerinin, mali ve mali olmayan şirketlerin Ar-Ge harcaması içerisindeki
payı 2015 yılında %14,8 iken 2025 yılında %26,5’e yükseldi. Mali ve
mali olmayan şirketlerin Ar-Ge harcaması 2015 yılında 11,2 milyar TL iken, bu harcamalar
2025 yılında 637,3 milyar TL’ye ulaştı.
-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -
