Ekonomi

TÜRİB, ELÜS Piyasası'nın yedinci yılını kutluyor

Türkiye Ürün İhtisas Borsası'nın (TÜRİB) 26 Temmuz 2019 tarihinde faaliyete geçirdiği
Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) Piyasası, yedinci yılını geride bırakıyor.
Bu dönemde Borsa'da 458 milyar TL (18.830 Milyon USD) değerinde 63,4 milyon ton
tarım ürünü el değiştirdi. TÜRİB'in faaliyete geçtiği dönemde yaklaşık 4 milyon
ton olan lisanslı depoculuk sisteminin toplam saklama kapasitesi, dört kata yakın
artarak 15,1 milyon tona ulaştı.

Yedinci yılında tarım emtialarına yönelik işlem hacmini ve piyasa derinliğini önemli
ölçüde artıran TÜRİB, sektörün dijital dönüşümüne öncülük eden, şeffaflığı
güçlendiren ve risk yönetimine odaklanan çalışmalarıyla tarım piyasalarının gelişimine
katkı sağlamayı sürdürmektedir.

GIDA ARZ GÜVENLİĞİNİN TEMİNATI LİSANSLI DEPOCULUK DÖNÜŞÜYOR
TÜRİB'de işlem gören ELÜS'e konu tarım ürünleri, Ticaret Bakanlığı tarafından faaliyet
izni verilen modern lisanslı depolarda güvenli ve sağlıklı koşullarda saklanmaktadır.
Türkiye genelinde 380 farklı lokasyonda hizmet veren lisanslı depo
sayısı 287'e ulaşmıştır. Toplam saklama kapasitesinin 15,1 milyon tona yükselmesiyle
birlikte, Türkiye'nin son beş yıllık ortalama hububat rekoltesinin yaklaşık
yüzde 41'ini depolayabilecek bir kapasiteye erişilmiştir.

Lisanslı depoculuk sisteminin gözetim ve denetim kapasitesini güçlendirmek amacıyla
Lisanslı Depoculuk Denetim A.Ş., TOBB ve TÜRİB ortaklığında 2026 yılı başında
kurulmuştur. TÜRİB Ar-Ge Merkezi tarafından geliştirilen ve ilk fazının 2027
yılı başında devreye alınması beklenen LİDBİS (Lisanslı Depoculuk Bilgi Sistemi)
Projesi ile de lisanslı depolarda muhafaza edilen fiziksel ürünlerle bu ürünlere
ilişkin elektronik kayıtlar arasındaki uyumun daha etkin ve kapsamlı biçimde
izlenmesi ve analiz edilmesi amaçlanmaktadır.

DİJİTAL DÖNÜŞÜMDE ÖDÜLLÜ PROJE
TÜRİB, piyasa izleme ve gözetim süreçlerinde yapay zekâ teknolojilerinden yararlanarak
geliştirdiği Veriden Güvene: Türkiye Ürün İhtisas Borsasında Yapay Zekâ
ile Piyasa Güvenilirliği adlı projesiyle International Data Corporation (IDC)
tarafından düzenlenen IDC DX 2026 Dijital Dönüşüm Zirvesi'nde ödüle layık görüldü.
Ödül, yapay zekâ teknolojileriyle kurumsal ölçekte değer üreten projelerin
değerlendirildiği Yapay Zekâda İnovasyonun Sesleri kategorisinde alındı.

Bu başarı, TÜRİB'in piyasa güvenilirliğinin güçlendirilmesi, işlemlerin etkin biçimde
izlenmesi ve risklerin erken aşamada tespit edilmesine yönelik teknoloji
ve Ar-Ge odaklı yaklaşımını ortaya koymaktadır.

TÜRİB YENİ PİYASALARLA BÜYÜYOR
TÜRİB, tarıma dayalı finansal ürünlerin geliştiği ve çeşitlendiği bir finansal merkez
olma vizyonuyla çalışmalarını sürdürmektedir. Bu doğrultuda Vadeli İşlem
Piyasası, Uluslararası Ürün Piyasası ve Teverruk Piyasası'nın faaliyete geçirilmesine
yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

- Etkin Risk Yönetimi için TÜRİB Vadeli İşlem Piyasası
2026 yılının son çeyreğinde devreye alınması hedeflenen Vadeli İşlem Piyasası ile
üretici, tüccar, sanayici ve yatırımcıların tarımsal ürünlerde fiyat risklerini
daha etkin biçimde yönetebilmeleri amaçlanmaktadır. Piyasanın aynı zamanda finansal
yatırımcılara portföy çeşitlendirme imkânı sunması ve tarım piyasalarında
fiyat oluşumunun daha öngörülebilir hale gelmesini desteklemesi beklenmektedir.

İlk aşamada ekmeklik buğday ve mısır ELÜS'leri ile bu ürünlere ilişkin TÜRİB fiyat
endekslerinin dayanak varlık olarak kullanılması planlanmaktadır. ELÜS'e dayalı
sözleşmelerde fiziki teslimat, TÜRİB endekslerine dayalı sözleşmelerde ise
nakdi uzlaşma öngörülmektedir. Piyasa'ya takas, risk, teminat ve temerrüt yönetimi
hizmetleri Takasbank tarafından verilecektir.

Vadeli İşlem Piyasası ile spot ve türev piyasalar arasında etkin bir entegrasyon
kurularak fiyat keşfinin, risk yönetiminin ve piyasa derinliğinin birlikte geliştirilmesi
hedeflenmektedir.

- Antrepolardaki Ürünlerde TÜRİB Uluslararası Ürün Piyasası ile Şeffaf Ticaret
Uluslararası Ürün Piyasası ile Ticaret Bakanlığının izniyle faaliyet gösteren antrepolarda
bulunan tarım ürünlerinin TÜRİB üzerinden güvenli, şeffaf, kayıtlı ve
izlenebilir biçimde alınıp satılması amaçlanmaktadır.

Piyasada işlem görecek ürünlerin menşei, antrepo, kalite ve analiz bilgilerinin
tanımlanması ve alım satım işlemlerinin belirli kurallar, teslim süreleri ve ödeme-takas
mekanizmaları çerçevesinde gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.

Açılacak bu yeni piyasa ile Türkiye'nin uluslararası tarım ürünleri ticaretindeki
kavşak konumundan faydalanarak uluslararası ürün ticaretinde bir merkez olma
hedefine katkıda bulunulması ve antrepo bazlı fiziki ürün ticaretinin daha kurumsal
bir yapıya kavuşturulması hedeflenmektedir. Piyasa'nın 2026 yılının üçüncü
çeyreğinde devreye alınması hedeflenmektedir.

- Katılım Finansında Kısa Vadeli Fon Temini için TÜRİB Teverruk Piyasası
Mevzuat altyapısının tamamlanmasının ardından faaliyete geçirilmesi planlanan Teverruk
Piyasası ile katılım finansı ilkelerine uygun kısa vadeli fon temini amacıyla
ELÜS üzerinden emtia alım satım işlemlerinin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.

Faaliyete geçişinde yedinci yılı geride bırakan TÜRİB, ELÜS Piyasası'ndaki mevcut
altyapısını güçlendirirken yeni piyasa ve ürünlere yönelik çalışmalarıyla Türkiye'nin
tarım emtia piyasalarında daha şeffaf, derin, öngörülebilir ve uluslararası
sistemle bütünleşmiş bir yapı oluşturulmasına katkı sağlamayı sürdürüyor.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -