Ekonomi

TZOB Genel Başkanı Bayraktar Kurban Bayramı'nda 3,3 milyon hayvanın kesilmesi bekleniyor

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, yaklaşan Kurban
Bayramı öncesi kurbanlık fiyatları hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Kurban Bayramı'nın, dini ve kültürel boyutunun yanı sıra ülkemiz ekonomisi ve özellikle
hayvancılık sektörü açısından büyük önem taşıdığını belirten Bayraktar,
açıklamasını şöyle sürdürdü,
Üreticilerimiz açısından bu dönem, yıl boyunca verilen emeğin karşılığının alındığı,
işletme borçlarının kapatıldığı ve yeni üretim dönemine ilişkin planlamaların
yapıldığı kritik bir süreçtir.
Kurban Bayramı için milyonlarca hayvan aylar öncesinden besiye alınıyor ve bayram
süresince kısa bir zaman diliminde kesiliyor.
Kurbanlık hayvan alım-satımları, yem sanayinden veterinerlik hizmetlerine, nakliyeden
pazar alanı kiralarına, kesim hizmetlerinden deri ve sakatat ekonomisine
kadar çok geniş bir ticari hareketliliği beraberinde getiriyor. Bu süreç, ülke
ekonomisinde önemli bir ekonomik hacim oluşturuyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak, Ziraat Odalarımız aracılığıyla sahadan derlediğimiz
veriler doğrultusunda kurbanlık fiyatlarını ve sektöre ilişkin değerlendirmelerimizi
kamuoyuyla paylaşmaya devam ediyoruz.
Kurbanlık hayvan sayısı
Son yıllardaki kurban satış verileri dikkate alındığında, 2026 yılında yaklaşık
750 bin büyükbaş ve 2 milyon 550 bin küçükbaş olmak üzere toplam 3 milyon 300
bin kurbanlık hayvanın kesileceği tahmin ediliyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak temennimiz, hem üreticilerimizin emeğinin
karşılığını aldığı hem de vatandaşlarımızın dini vecibelerini huzur içinde yerine
getirebildiği bir Kurban Bayramı yaşanmasıdır.
Ülke genelinde kurbanlık hayvan fiyatları
Kurbanlık hayvan fiyatları ve satış yöntemleri illere göre farklılık gösteriyor.
Bazı bölgelerde satışlar canlı kilogram veya karkas et fiyatı üzerinden yapılırken,
bazı bölgelerde pazarlık usulüyle canlı hayvan satışı ya da hisseli satış
yöntemi uygulanıyor. Özellikle büyükşehirlerde kesim ücretlerinin de satış fiyatına
dahil edildiği görülüyor.
Kurbanlık fiyatları, hayvanın canlı ağırlığına, ırkına, büyükbaşta inek, düve veya
tosun, küçükbaşta koyun, koç veya keçi olmasına göre değişiklik gösteriyor.

Ziraat Odalarımızdan alınan verilere göre 2026 yılında büyükbaş kurbanlıkların fiyatlarının
hayvan başına 120 bin lira ile 450 bin lira, küçükbaş hayvanların ise
15 bin lira ile 45 bin lira arasında değişmesi bekleniyor.
Canlı kilogram fiyatlarının büyükbaş hayvanlarda 340 lira ile 520 lira, küçükbaş
hayvanlarda ise 300 lira ile 520 lira arasında olacağı tahmin ediliyor.
Ülke ortalamasına bakıldığında, büyükbaş hayvanlarda canlı kilogram fiyatının 411
lira 19 kuruş, küçükbaş hayvanlarda ise 397 lira 61 kuruş seviyesinde olduğu
görülüyor.
Geçen yıla göre fiyat artışı büyükbaş hayvanlarda yüzde 36,9, küçükbaş hayvanlarda
ise yüzde 29,3 olarak gerçekleşti.
Ortalama canlı kilogram fiyatı büyükbaşta 300 lira 38 kuruştan 411 lira 19 kuruşa,
küçükbaşta ise 307 lira 52 kuruştan 397 lira 61 kuruşa yükseldi.
Satışların yoğun olduğu büyükşehirlerde canlı kilogram fiyatları büyükbaş hayvanlarda
İstanbul Avrupa Yakası'nda 480-520 lira, Anadolu Yakası'nda 480-500 lira,
Ankara ve İzmir'de ise 380-450 lira aralığında değişiyor.
Küçükbaş hayvanlarda ise İstanbul Avrupa Yakası'nda 480-520 lira, Anadolu Yakası'nda
450-470 lira, Ankara ve İzmir'de ise 400-450 lira aralığında fiyat oluşuyor.

Hisse bedelleri
2026 yılında büyükbaş hayvanlarda hisseli satışlar yaygın şekilde devam ediyor.
İllere göre farklılık göstermekle birlikte hisse bedellerinin ortalama 25 bin
lira ile 60 bin lira arasında değiştiği görülüyor. Bayramın yaklaşmasıyla birlikte
talep durumuna göre bu fiyatlarda değişiklik yaşanabilecektir.
Fiyat artışlarının temel nedenleri
Kurbanlık fiyatlarında yaşanan yükselişte başta yem olmak üzere işçilik, veterinerlik
hizmetleri, ilaç, elektrik, mazot ve nakliye giderlerinde meydana gelen
maliyet artışları etkili oldu.
Üreticilerimizin işletmelerinde çalıştırdığı işçilere ödedikleri brüt asgari ücret
geçen yıl 26 bin 5 lira iken, bu yıl yaklaşık yüzde 27 artışla 33 bin 30 liraya
yükseldi.
Geçen yıl tonu 3 bin 733 lira olan samanın fiyatı yüzde 106,3 artışla 7 bin 768
liraya, 12 bin 835 lira olan besi yeminin fiyatı yüzde 37,7 artışla 17 bin 673
liraya, 10 bin 958 lira olan kuru yonca otunun fiyatı ise yüzde 36,1 artışla 14
bin 910 liraya çıktı.
İşletmelerde kullanılan elektriğin kilovat fiyatı geçen yıla göre yüzde 25,1 artışla
377,2 kuruştan 472,8 kuruşa yükselirken, mazot fiyatları da yüzde 46 artarak
46 lira 94 kuruştan 68 lira 51 kuruşa çıktı.
Nakliye maliyetlerinde de ciddi artış yaşandı. Geçen yıl Kars'tan Ankara'ya 55 bin
liraya taşınan kurbanlık hayvanlar bu yıl 80 bin liraya, İstanbul'a 70 bin liraya
taşınan sevkiyatlar 95 bin liraya, Bursa ve İzmir'e 75 bin liraya yapılan
taşımalar ise 100 bin liraya ulaştı.
Vekâletle kesim uygulamaları
Kurban Bayramı döneminde çok sayıda dernek ve vakıf, vatandaşlarımızdan aldıkları
vekâlet doğrultusunda yurt içinde ve yurt dışında kurban kesim organizasyonları
gerçekleştiriyor. Özellikle yurt dışında vekâletle kurban kesimi uygulamalarının
son yıllarda giderek arttığı görülüyor.
Vakıf ve derneklerin yurt dışı organizasyonlarında uyguladığı düşük fiyat politikası,
birçok vatandaşın daha ekonomik olduğu düşüncesiyle bu organizasyonlara yönelmesine
neden oluyor, bu durum ise iç piyasada üreticilerimizin satışlarını
olumsuz etkiliyor.
Yurt içindeki ve yurt dışındaki ihtiyaç sahiplerine yapılacak her türlü yardımın
destekçisiyiz. Bununla birlikte, kurban kesimlerinin ülkemizde gerçekleştirilmesi
ve elde edilen etlerin soğuk zincirle ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması halinde
hem üreticimizin hem de hayvancılık sektörümüzün korunmasına katkı sağlanacaktır.

Ayrıca dernek ve vakıfların toplu alımlarda üreticinin emeğini gözeten adil bir
fiyat politikası uygulamaları da büyük önem taşıyor.
Kurban pazarlarında üreticilerin yaşadığı sorunlar
Diğer taraftan üreticilerimiz, kurban pazarlarında sunulan hizmetlerin yetersiz
olduğunu belirtiyor. Üreticilerimizin temel ihtiyaçlarının eksiksiz karşılanması
büyük önem taşıyor. Belediyelerimizin bu alanları gelir kapısı olarak değil,
kamu hizmeti anlayışıyla değerlendirmesi gerekiyor.
Üreticilerimizin maliyetinin düşmesi vatandaşlarımızın alım gücüne de olumlu yansıyacaktır.

Bayram sonrasında kesim alanlarında oluşan yoğunluk da vatandaşlarımız açısından
önemli bir sorun oluşturuyor. Belediyelerin kesim alanı kapasitesini artırması
ve hijyen koşullarına ilişkin gerekli tedbirleri alması son derece önemlidir.

Kurbanlık hayvanların ekonomik değeri
Ortalama 400 kilogram canlı ağırlığa sahip bir büyükbaş hayvanın canlı kilogram
fiyatının 411 lira 19 kuruş olacağı dikkate alındığında, bayram süresince kesilecek
yaklaşık 750 bin büyükbaş hayvan için ödenecek tutarın 123 milyar 357 milyon
liraya ulaşacağı tahmin ediliyor.
Küçükbaş hayvanlarda ise ortalama satış fiyatının 26 bin 900 lira olacağı varsayımıyla,
yaklaşık 2 milyon 550 bin küçükbaş hayvan için ödenecek tutarın 68 milyar
595 milyon lirayı bulacağı öngörülüyor. Buna göre halkımızın yaklaşık 3 milyon
300 bin kurbanlık hayvan için toplamda 192 milyar liraya yakın harcama yapacağı
tahmin ediliyor.
Deri ekonomisinde yaşanan kayıplar
Kurban Bayramı süresince kesilen milyonlarca büyükbaş ve küçükbaş hayvandan elde
edilen deriler, deri ve tekstil sanayimiz açısından önemli bir hammadde niteliği
taşıyor. Ancak son yıllarda deri toplama ve işleme süreçlerinde yaşanan sorunlar
nedeniyle bu ekonomik değer yeterince değerlendirilemiyor.
Toplama maliyetlerinin yükselmesi, piyasadaki durgunluk ve deri toplayıcı sayısının
azalması nedeniyle birçok bölgede deriler ya çok düşük bedellerle el değiştirmekte
ya da hiç toplanmadan zayi oluyor. Özellikle küçükbaş hayvan derilerinde
yaşanan kayıplar dikkat çekici boyutlara ulaştı.
Ziraat Odalarımızdan gelen bilgilere göre, birçok bölgede deri toplayıcılarının
bulunmaması nedeniyle kurban derileri ekonomiye kazandırılamıyor ve vatandaşlarımız
tarafından çöpe atılıyor. Bu durum, ayakkabıdan tekstile kadar pek çok sektör
için önemli bir yerli hammadde kaybı anlamına geliyor.
Yaklaşık 750 bin büyükbaş ve 2 milyon 550 bin küçükbaş hayvandan elde edilecek derilerin
yanlış kesim uygulamaları veya toplama zincirindeki aksaklıklar nedeniyle
zayi olması, ciddi bir ekonomik kayıp oluşturuyor. Bu nedenle toplama merkezlerinin
etkinleştirilmesi ve derinin stratejik bir sanayi hammaddesi olarak değerlendirilmesi
büyük önem taşıyor.
Kasaplık hizmetler ve oluşan ekonomik hacim
Kurban Bayramı döneminde kasaplık hizmetleri de önemli bir ekonomik faaliyet alanı
oluşturuyor. Kasaplar, kesim, yüzme ve parçalama işlemlerine göre farklı ücretler
talep ediyor.
Büyükbaş hayvanlarda yalnızca kesim, yüzme ve dörde bölme işlemleri için 10 bin
lira ile 15 bin lira arasında, detaylı parçalama işlemleri için ise 15 bin lira
ile 20 bin lira arasında ücret alınıyor. Küçükbaş hayvanlarda ise kesim ücretleri
bin 500 lira ile 2 bin 500 lira arasında değişiyor.
Büyükbaş hayvanların yaklaşık yarısının kasaplar tarafından ortalama 15 bin lira
ücret karşılığında kesileceği varsayımıyla kasaplara ödenecek tutarın 5,6 milyar
lirayı aşacağı tahmin ediliyor. Küçükbaş hayvanlarda ise yaklaşık 1 milyon 275
bin hayvanın ortalama 2 bin lira ücretle kesileceği dikkate alındığında kasaplara
ödenecek toplam bedelin 2,5 milyar lirayı aşacağı öngörülüyor. Böylece kasaplık
hizmetleri için ödenecek toplam tutarın yaklaşık 8,2 milyar liraya ulaşacağı
tahmin ediliyor. Bunların yanı sıra kelle, işkembe, bağırsak gibi sakatat
ürünleri de önemli bir ekonomik değer oluşturuyor.
Et ve Süt Kurumu'nun rolü
Bayram döneminde satışların beklendiği düzeyde gerçekleşmemesi halinde elde kalan
hayvanların, Et ve Süt Kurumu tarafından üreticinin yaptığı ek masraflar da
dikkate alınarak mağduriyet oluşturmayacak fiyatlarla satın alınması büyük önem
taşıyor. Bu yaklaşım, kurbanlık yetiştiriciliğinde sürdürülebilirliğin sağlanması
açısından kritik görülüyor.
Son olarak, aylar boyunca büyük emek ve fedakârlıkla yetiştirdiği hayvanlarını kurban
pazarlarına getiren tüm üreticilerimize bol ve bereketli kazançlar diliyor,
milletimizin Kurban Bayramı'nı şimdiden tebrik ediyorum.


-iDeal Haber Merkezi-
- twitter.com/iDealDataHaber // www.idealdata.com.tr -