Kar Al (Take Profit) ve Zarar Durdur (Stop Loss) Nasıl Belirlenir
1. Stop-Loss (Zarar Durdur): Sermaye Koruma Kalkanı
Stop-loss, bir işlemde öngörülen stratejinin teknik olarak geçerliliğini yitirdiği noktada pozisyonu sonlandırma işlemidir.
Teknik Belirleme Metotları
- Destek Seviyesi Analizi: Bir varlığın fiyatının geçmişte defalarca çarpıp yukarı döndüğü seviye "destek" noktasıdır. Eğer fiyat bu seviyenin altına inerse, yükseliş senaryosu teknik olarak çökmüş sayılır.
- Örnek: Bir varlığı 500 TL'den aldınız. Teknik analiz, 480 TL seviyesinde güçlü bir destek olduğunu gösteriyor. Stop-loss seviyeniz, bu desteğin hemen altında, örneğin 477 TL seviyesinde olmalıdır.
- Hareketli Ortalamalar (Moving Averages): Özellikle 50 veya 200 günlük hareketli ortalamalar, kurumsal yatırımcılar için "trendin sınırı" kabul edilir. Fiyatın bu ortalamaların altına sarkması, stratejik bir çıkış sinyalidir.
- ATR (Average True Range) ile Volatilite Ayarı: Piyasanın doğal oynaklığını hesaba katan en profesyonel yöntemdir. ATR, varlığın günlük ortalama ne kadar dalgalandığını ölçer. Stop noktasını ATR değerinin 1.5 veya 2 katı uzağa koymak, anlık ve anlamsız fiyat iğnelerinden korunmanızı sağlar.
2. Take-Profit (Kâr Al): Hedef Odaklı Çıkış Stratejisi
Kâr al seviyesi, yatırımın hedeflenen verimliliğe ulaştığı ve spekülatif beklentilerin yerini reel kazanca bıraktığı noktadır.
Teknik Belirleme Metotları
- Direnç Seviyesi Analizi: Fiyatın yükselirken zorlandığı ve satış baskısının arttığı bölgelerdir. Akılcı bir yaklaşım, fiyatın tam dirence çarpmasını beklemek yerine, direncin bir miktar altına (karşıt emirlerin yoğunlaştığı bölgeye gelmeden) kâr al emri yerleştirmektir.
- Örnek: Varlığın 550 TL seviyesinde güçlü bir direnci varsa, profesyonel bir emir 547,50 TL seviyesine kurulur.
- Fibonacci Extension Seviyeleri: Trendin devam edeceği varsayıldığında, matematiksel oranlar (1.618 veya 2.618 gibi) potansiyel kâr noktalarını belirlemek için kullanılır.
3. Uygulamalı Analizi Örnek
| Parametre | Teknik Veri / Metot | Değer (TL) |
|---|---|---|
| Giriş Fiyatı | Cari Fiyat (Pivot Üstü) | 1.000 TL |
| Stop-Loss (SL) | Destek Seviyesi Altı | 950TL |
| Take-Profit (TP) | Direnç Seviyesi Öncesi | 1.150 TL |
| İşlem Başına Risk | Giriş - SL | 50 TL |
| Beklenen Kazanç | TP - Giriş | 150 TL |
| Risk/Ödül Oranı | 50 / 150 | 1:3 |
Analiz: Bu modelde yatırımcı, her 1 TL'lik risk karşılığında 3 TL kazanmayı hedeflemektedir. Bu disiplin sayesinde, yapılan işlemlerin sadece %30'u başarılı olsa dahi, portföy uzun vadede büyüme eğilimini sürdürür.
4. Kurumsal Tavsiyeler ve Altın Kurallar
1. Duygusal Esneklik Hatası
Fiyat stop-loss seviyesine yaklaştığında "buradan dönecek" düşüncesiyle stop seviyesini aşağı çekmek, kurumsal disiplinin en büyük ihlalidir ve genellikle büyük likidasyonlarla sonuçlanabilir.
2. İz Süren Stop (Trailing Stop) Kullanımı
Fiyat kâra geçtikçe, stop-loss seviyenizi kademeli olarak giriş fiyatınıza veya daha üstüne çekin. Bu, "risk-free" (risksiz) bir işlem yapmanızı sağlar.
3. Kademeli Kâr Alımı
Hedeflenen kâr noktasına ulaşıldığında pozisyonun tamamını kapatmak yerine; %50'sini realize edip, kalan %50 için stop noktasını yukarı çekerek trendin zirvesini yakalamaya çalışmak sermaye verimliliğini artırır.
Sonuç Olarak: Başarılı bir yatırımcı, piyasayı tahmin etmeye çalışmaz; piyasa hareketlerine karşı nasıl bir risk yönetimi uygulayacağını önceden planlar. Teknik analiz size haritayı sunar; Stop-Loss ve Take-Profit ise bu haritadaki emniyet kemeriniz ve varış noktanızdır.
