Teknik Analiz Nedir?

Finansal piyasalarda yatırım kararı alma süreci, temel ve teknik analiz olmak üzere iki ana yaklaşım etrafında şekillenir. Teknik analiz, geçmiş piyasa verilerini inceleyerek gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmeyi amaçlayan bir metodolojidir. Temel analizin bir şirketin içsel değerine odaklanmasının aksine, teknik analiz tamamen piyasanın psikolojisini ve katılımcı davranışlarını yansıtan grafik formasyonlarına, trendlere ve göstergelere odaklanır.

Teknik analiz, üç temel varsayımı bulunur.

1. Piyasada Her Şey Fiyatlar İçerisindedir: Tüm temel veriler (ekonomik, politik, şirket haberleri vb.) zaten mevcut piyasa fiyatına yansıtılmıştır.
2. Fiyatlar Trendler Halinde Hareket Eder: Fiyat hareketleri rastgele değildir; bir kez belirlenen trendler (yükseliş, düşüş veya yatay) bir süre devam etme eğilimi gösterir.
3. Fiyatlar Belirli Bir Döngüde Oluşur: Piyasa psikolojisi (korku ve risk alma) zaman içinde değişmez, bu nedenle geçmişte etkili olan fiyat formasyonlarının gelecekte de benzer sonuçlar doğurması beklenir.

Teknik Analiz Formasyonları: Trend Dönüş ve Devam

Teknik analiz formasyonları, bir menkul kıymetin fiyat grafiği üzerinde belirli alım ve satım baskılarının dengesini veya dengesizliğini gösteren geometrik şekillerdir. Bu formasyonlar, fiyatın mevcut trendini devam ettirip ettirmeyeceği (Devam Formasyonları) veya tersine çevirip çevirmeyeceği (Tersine Dönüş Formasyonları) konusunda kritik sinyaller sağlar.

I. Temel Trend Dönüş Formasyonları

Bu formasyonlar, mevcut trendin (yükseliş veya düşüş) sona ermek üzere olduğunu ve fiyat hareketinin ters yönde gelişeceğini gösterir, zirveden ve dipten dönüş formasyonu olarak ikiye ayrılır.

Omuz Baş Omuz Zirveden Dönüş Formasyonu

En güvenilir ters dönüş formasyonlarından biridir. Birinci ve üçüncü tepeler (omuzlar) daha alçak, ortadaki tepe (baş) ise daha yüksektir. Destek seviyesi olan boyun çizgisinin aşağı kırılmasıyla düşüş trendi sinyali verilir.

Çift Tepe Zirveden Dönüş Formasyonu

Fiyatın aynı veya çok yakın seviyelerde arka arkaya iki kez zirve yapıp, ardından bir önceki dip noktasının (boyun çizgisi) aşağı kırılmasıyla oluşur. Alıcı baskısının azaldığını ve satıcı baskısının arttığını gösterir ve uzun bir süre zirve geçilemez.

Ters Omuz Baş Omuz Dipten Dönüş Formasyonu

Güvenilir geri dönüş formasyonlarından biridir. Birinci ve üçüncü dipler daha yukarıda, ortadaki dip (baş) daha aşağıda oluşur. Boyun çizgisinin yukarı kırılmasıyla trend dönüşü başlar.

Çift Dip Dipten Dönüş Formasyonu

Çift tepe formasyonun tersidir. Fiyatın aynı veya çok yakın seviyelerde arka arkaya iki kez dip yapıp, aradaki zirve noktasının (boyun çizgisi) yukarı kırılmasıyla oluşur ve dip uzun bir süre tekrar görülmez.

II. Trend Devam Formasyonları

Bu formasyonlar, fiyatın mevcut trendi sırasında kısa bir konsolidasyon (yatay hareket) periyodundan geçtiğini ve bu periyottan sonra ana trend yönünde hareketine devam edeceğini gösterir. Bu formasyonlar genellikle piyasanın bir sonraki büyük hamle için enerji topladığı anlamına gelir.

Üçgen Formasyonları

Üçgen formasyonları, fiyat hareketlerinin geçici bir konsolidasyon dönemine girdiğini ve volatilitenin azalarak fiyatın giderek daralan bir üçgen aralıkta sıkıştığını gösteren formasyondur. Bu sıkışma, zıt yönlerde hareket eden iki trend çizgisinin (destek ve direnç) birbirine yaklaşmasıyla gerçekleşir. Formasyonun temel işlevi, üçgen kırılımı gerçekleşene kadar süren bu kararsızlık döneminden sonra, fiyatın üçgenin üst veya alt çizgisini güçlü ve hacimli bir şekilde kırmasıyla trend devamlılığı yönünde net bir sinyal verir. Üçgen formasyonları trend içerisinde düzeltme/konsolidasyon formasyonlarıdır.

Bayrak ve Flama Trend Devam Formasyonu

Yükseliş veya düşüş trendi içerisinde üçgene benzer konsolidasyon ve sıkışma formasyonudur, bu formasyonlar sona erdiğinde düzeltme sona erir ana trend yönünde hızlı yükseliş yaşanır. Kısa süreli, keskin bir fiyat hareketinin (direk) ardından gelen küçük, kısa vadeli konsolidasyonlardır. Bayraklar paralel kanallar, Flamalar ise küçük simetrik üçgenler şeklindedir. Mevcut trendin güçlü olduğunu ve konsolidasyon sonrası hızlı bir hareketin beklendiğini gösterir.

Dikdörtgen Trend Devam Formasyonu

Üçgen ve flama formasyonu benzer ama yatay bir dikdörtgen içerisinde gerçekleşen konsolidasyonladır. Fiyatın iki paralel yatay çizgi (destek ve direnç) arasında konsolide olduğu bir formasyondur. Fiyatın bu kanalın dışına, ana trend yönünde kırılmasıyla devam sinyali oluşturur.