Çin Hisse Senedi Piyasasının Başına Bela Olacak mı?

Hisse endekslerinde neler oluyor?

S&P 500 vadelisini 7600 bölgesinden 7450 hedefine, Nasdaq 100 vadelisini de 29,400’lerden 27,900’lere getiren faktör neydi? Buna ister savaş deyin, ister yüksek enflasyon beklentisinden kaynaklanan yüksek faiz deyin, ister yarı iletkenlerdeki aşırı hareketin düzeltmesi deyin, aslında bizim gözlemimize göre burada en etkin faktör yapay zeka ve çip üreticisi şirketlerin son dönemde yaptıkları büyük yatırım harcamaları piyasanın en çok rahatsız olduğu ve satmak için kullandığı bahane oldu. Bir de bunun üstüne Çin’in çip üretimindeki başarısı gelince piyasa bir anda belirli hisse gruplarını portföylerden boşaltmaya başladı.

Çin ve çip üretimi konusunu biraz irdelemek gerekiyor çünkü hem teknoloji endeksini hem de yakın zamanın en güçlü hisselerini bozan katalizör bu konu oldu. Küresel yarı iletken hisse senetleri dün sert bir satış dalgasıyla karşı karşıya kaldılar. Asya yarı iletken endeksi %7,5’e varan oranlarda gerileyerek Nisan 2025’ten buyana en büyük tek günlük düşüşünü kaydederken, MSCI Dünya Yarı İletken Endeksi bu ay %13 değer kaybetti. Nasdaq 100 vadeli endeksi ise dün %1 düştü. Bu güçlü satış dalgasının katalizörü Çin’in hem çip üretiminde hem de çip imalatında kullanılan ekipmanlarda beklenenden daha hızlı ilerleme kaydettiğine dair artan kanıtlar oldu.

Bu konudaki aktif Çin şirketlerine örnek vermek gerekirse, ChangXin Memory Technologies şirkei Şanghay Borsası’nda işlem görmeye başlamasının ilk gününde %466 tırmanarak ~$476–500 milyarlık bir piyasa değerine ulaştı ve Çin’in en değerli halka açık şirketi haline geldi. Mizuho, çip fiyatlarındaki ivmenin yakın vadede devam edeceği beklentisiyle hisseyi takibe başladı. Apple’ın ise CXMT bellek çiplerini test ettiği haberlerini okuyoruz. Yani artık devler liginde bir tane daha Çin şirketi var. Ayrıca Çinli çip üreticileri, 2026’nın ilk yarısında kârlarında %2.580’lik artış bildirdi. Bu durum yapay zekâ kaynaklı yerel talep patlamasını ve ABD’nin gümrük vergileri ve ihracat kısıtlamaları ile yarattığı yerli ürüne yönelme sonucunu yarattı. Böylece yerli üretim hem arttı hem kalitesi yükseldi. Daha şimdiden CXMT kendisini Micron’a rakip olarak konumlandırıyor. Avrupa’da ise ASML, bu durumdan en doğrudan etkilenen Avrupalı şirket konumunda. Devlet destekli Çin şirketlerinin derin ultraviyole (DUV) litografi Makinelerinin imalatına başlamasıyla birlikte ASML hissesi 27 Temmuz’da %8,5 gerilemiş ve düşüş eğilimini devam ettirmişti. ASML, Euro Stoxx 50 endeksinin yılbaşından bu yana kaydettiği yükselişin yaklaşık üçte ikisini tek başına sağladığı için şirketteki geri çekilme Avrupa endekslerinin geneli açısından sistemik bir risk oluşturuyor. ASML’nin yanında Avrupa’dan Infineon, STMicroelectronics gibi endekslerdeki ağırlığı az olan ama sembolize ettiği sektör için anlamı büyük olan şirketlerin hisseleri de hafta başından bu yana düşmeye devam ediyor.

Suyun yüzüne çıkan bu faktörler çip ve yarı iletken hisselerinin ve dolayısıyla endekslerin satışına neden oldular ve piyasanın ne zaman buna dur diyeceğini kestirmek son derece zor. Bu nedenle yeni bir haber akışı gelene kadar hisse senedi piyasalarının zayıf kalacağını düşünmekte fayda olacaktır.

Diğer yandan bir süredir zaten satış baskısı altında yavaş yavaş düşen endekslerde daha fazla düşmemek için bir savaş verildiğini fiyat reaksiyonundan ve grafiklerden gözlemleyebiliyoruz.

Özellikle aşağıda görülen Nasdaq 100 grafiğini son derece ilgi çekici buluyoruz. Çünkü bu grafik geçen haftalarda henüz endekslerde satış başlamadan önce oluşturduğumuz ve teknik analiz çalışmamızı yerleştirdiğimiz bir grafik. Aşağıda görüleceği üzere o zamanlardan gelen aşağı yönlü işlem kanalının alt bandına dün ulaştı. Burası aynı zamanda boyalı bölgenin alt bandı olarak güçlü bir teknik destek olarak yorumlanabilir. Dün bu seviyeleri test ettikten sonra endeksin yukarı tepki vermiş olması son derece olumlu.

Ayrıca bir işlem sinyali olarak düşünülmemesi gereken ama aşırılıkları ön plana çıkarması amacıyla çalıştırdığımız indikatör düzeneklerinden bazılarında hem Nasdaq 100 hem de S&P 500 vadelisi için aşırı alıma dair işaretlemeler grafiklerde karşımıza çıkmaya başladı. Bunların bir örneğini aşağıda görebilirsiniz.

Bu akşamki Fed toplantısı doğal olarak yukarıdaki teknik görünümün önüne geçecektir. Ancak Fed açıklamalarında ve başkan Warsh’un konuşmasında endeksler için risk oluşturacak yüksek enflasyon vurgusunun nispeten az olacağını tahmin ediyoruz. Çünkü aşağıdaki enflasyon görselinden de anlaşılacağı üzere savaş nedeniyle yükselen petrole rağmen, özellikle Haziran ve Temmuz enflasyonları zannedildiği kadar güçlü artış yapmadı. Bu durum Warsh’un faiz artırmamak için elini güçlendirmiş olmalı. Bu nedenle Fed toplantısının hisse senedi piyasaları için yüksek riskli bir olay olarak görülmeyebileceğini değerlendiriyoruz.